ابوالفضل كاوندي كاتب ـ دانشجوي دكتري جغرافياي سياسي دانشگاه تربيت مدرس دكتر محمدرضا حافظنياـ استاد جغرافياي سياسي دانشگاه تربيت مدرس دكتر حاتم قادري ـ استاديار گروه علوم سياسي دانشگاه تربيت مدرس دكتر غلامحسين غلامحسينزاده ـ استاد زبان و ادبيات فارسي دانشگ

Ettelaat Siyasi va Eghtesadi - - شماره 307 / بهار و تابستان -

چكيده

انبوهي از اندرزنامههاي سياسي در تاريخ ايران و جهان به يادگار مانده است. با شناخت هدفها، كاركردها، فلسفه، ماهيت و ويژگيهاي كلي اندرزنامهها روشن ميشود كه نگارش اين متون، يك الزام اساسي براي حكومتهاي سنتي بوده كه با يك الگو و روند مشخص تا پيدايش حكومت مدرن ادامه يافته است. نقطه آغاز اندرزنامهنويسي و كانون گسترش آن در جهان سياسي پيش از دوران مدرن، ايران است. نياز حكومت و مردمان به بيان خواستهاي خود با زباني همه فهم و دوسويه و استقبال كم مانند از آن، ماية توسعه اين سنت كهن شد. در اين نوشتار با روش پژوهش توصيفي ـ تحليلي، درپي معرفي گونهبندي جغرافيايي، تاريخي و محتوايي اندرزنامههاي سياسي در جهان هستيم. همچنين، نشان داده ميشود كه چرا اندرزنامهنويسي، از جهان باستان تا زمان پاگرفتن حكومتهاي مدرن ادامه يافته و همواره مورد استقبال حكومتهاي مطلقه و تاريخي بوده است.

درآمد

نگارش اندرزنامههاي سياسي، گامي مهم در راه توسعه انديشه سياسي و نشان دادن كارويژههاي سنتي دستگاه سياسي حكومت در جهان بوده كه سدهها ادامه يافته است. ريشه پيدايش اندرزنامههاي سياسي، شيوة سنتي حكومت، يعني حكومت خودكامه بود و از همينرو، با سربرآوردن كشورهاي مدرن در جهان، تاريخ مصرف اين شيوة نگارشي نيز پايان يافت. اندرزنامههاي سياسي، متوني در زمينه آيينهاي كشورداري و روشهاي مطلوب اداره حكومت است و بر سر هم ميتوان گفت كه اندرزنامهنويسان حكومت و مناسبات سياسي را ميشناختهاند و آنچه را كه ميتوانسته در روند رابطه حكومت و مردمان و در بهبود اوضاع كشور كارساز باشد، با نرمي و لطافت به نظم و نثر خطاب به فرمانروا، از ديد خود يا از ديد جامعه، بيان كردهاند. بهسخن ديگر، اندرزنامهها گوياي »آرزوها، خواستها، هدفها و انديشه نخبگان سياسي، فرهنگي و اجتماعي جامعه در برخورد با حكومت

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.