نقد حقوقی قصور و تقصیرها در «مسکن مهر»

Iran Newspaper - - صفحه اول - صالح نیکبخت وکیل دادگستری

بوم لرزه کرمانشاه (عنوانی که مردم منطقه برای زلزله اخیر گذاشتهاند) به علت نزدیک بودن به سطح و باال بودن درجه آن در مقیاس ریشــتر، خسارتهای جانی و مالــی فراوانی را به دنبال داشــته اســت. باوجود این، یکی از علل این خســارتهای سنگین، خطای انسانی در ســاخت و ســازها در منطقه اســت. با توجه به اینکه ممکن اســت نظایر چنین وقایعی در سایر نقاط کشور روی دهــد، توجه به این بخش از حادثه الزم و ضروری اســت. از ســوی دیگر با توجه به اینکه این خطا از نوعی اســت که «عنصر عمد» بــرای آن مصــداق دارد قطعاً از نظر کیفــری هم قابل تعقیب اســت. بنابراین وظیفه دادســتانهای شــهرهای محل وقوع زلزله و سایر شهرهای کشور ایجاب میکنــد بــا جدیت ایــن موضوع را لحــاظ کرده و از تکــرار حوادث مشــابه و بروز خســارتهای جانی و مالی بیشــتر در ســایر مناطق کشــورمان جلوگیــری کنند. داســتان از اینجا آغاز میشــود که مراکز آموزشی، بهداشــتی، و بیمارستان شهر سرپل ذهاب و ساختمانهایی که به عنوان مسکن مهر احداث شدهاند، نه تنها مهری برای مردم ایجاد نکرد و باعث حفظ جان آنان نشــد بلکه مضمون این ضربالمثل شدند که «تره خریدم که قاتق نانم شود، ولی قاتل جانم شد.»

بیمارســتان سرپل ذهاب حدود 8 ســال پیش احداث و بهرهبرداری از آن آغاز شــده اســت. اما این بیمارســتان نوســاز در نخســتین تکانههای ناشــی از بوم لرزه، فروریخته اســت تا جایی که گفته میشــود نزدیک به 50 نفر از بیماران بســتری و پرسنل بیمارستان در همان لحظات اول کشته شدهاند. مراکز آموزشی منطقه نیز وضعی بهتر از این بیمارستان ندارند. بدتر از هر دوی اینها، ساختمانهایی است که تحت عنوان مســکن مهر در منطقه ساخته شــد و محل سکونت گروه زیادی از مردم، آن هم از اقشــار کم درآمد شهر بوده است. اما این ساختمانها نیز باوجود نوساز بودن و اینکه برخی از آنها حتی 10 سال از عمرشان نمیگذشت، فرو ریخته و در مقایسه با ساختمانهای قدیمی شخصیساز، استحکام بسیار کمتری داشتند. مجموعــه ایــن حالتها نشــان میدهد که متأســفانه دســتورالعملها و مقررات ایمنی ســاختمان که مورد تأکید و تأیید وزارت مســکن و شــهرداریها بوده است، ازسوی سازندگان این ساختمانهای آموزشی، بهداشتی، بیمارستان و مسکن مهر رعایت نشــده اســت. به همین دلیل مدعــی العموم وظیفه دارد کــه ورود کرده و بررسی کند چرا باید ساختمانهایی با طول عمر کمتری از ساختمانهای شخصی ساز، به این راحتی فرو بریزند و جان مردم را به خطر بیندازند. زیرا ساختمانهای دولتــی یا به صورت امانی از ســوی مراجع دولتی ســاخته میشــوند یــا به صورت پیمانکاری به اشخاص حقیقی و حقوقی بخش خصوصی واگذار میشوند. الجرم باید و بلکه قطعی است از مهندسان ناظر استفاده شود تا مشخص شود پیمانکار در قبال وجوهی که دریافت کرده است، مقررات ایمنی را رعایت کرده و استحکام ســاختمان در حدی هســت که مردم بهآن اعتماد کنند و در زیر ســقف آن زندگی کنند. در هر دو حالت، چنانکه مقررات قانونی اجرا نشده باشد یا براثر بی احتیاطی و بــی مباالتــی مســئوالن و رعایت نکــردن مقررات ســاختمان، این ســاختمانها امنیت الزم را نداشــته باشــند و جان و مال افراد یا مراکز دولتی را به خطر انداخته و از بین برده اســت، هم کارفرما، هم پیمانکار وهم ناظران این مراکز، باید تحت تعقیب قرار بگیرند. همچنین اگر در این بررســیها این نتیجه حاصل شــده باشد که مقررات رعایت نشده، میبایست دنبال تبانی پیمانکار، کارفرما و ناظر هم بود.

درباره ســاختمانهای مســکن مهر هم این قاعده و بلکــه مقررات اجرایی قانونی باید رعایت شــود. زیرا اگر این ســاختمانها برای تبلیغات یا با حســن نیت ســاخته شــده باشد، ســاخت این اماکن بدون رعایت دســتورالعملهای وزارت راه و شهرســازی بــوده اســت. از ســوی دیگــر، از آنجــا کــه غالــب ایــن ســاختمانها از سوی شــرکتهای تعاونی یا پیمانکاری ســاخت مسکن برای کمدرآمدها ســاخته شده است، مراجع قضایی ملزم هستند تحقیق و بررسی کنند و اشخاص حقیقی یا حقوقی که چنین خسارتهای جانی و مالی را وارد کردهاند تحت تعقیب قانونی قرار دهند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.