صعود آسان ايران، نشانه افول فوتبال در آسيا

Iran Varzeshi - - صفحه اول -

پيروزي 2 بر صفر مقابل ازبكســتان بهترين پايان براي صعودي كمنوسان بود. ايران با اين برد ركورد قابل توجهي در مراحل مقدماتي ثبت كرد: 16 بازي، بدون شكســت، 34 گل زده و تنها 3 گل خورده. تيم ملي بعد از برزيل دومين تيمي است كه به روسيه ميرسد. چينيها كه ميخواهند به ابرقدرتي در فوتبال جهان تبديل شوند، فقط ميتوانند با نگاهي حسادتبار به ايران چشــم بدوزند. ژي ژينپينگ، رييسجمهوري چين باشــگاهها را به هزينه كردن در فوتبال تشويق كرده، ولي تيم ملي اين كشور همچنان ضعيف اســت و بعد از تساوي مقابل سوريه جنگزده در مقدماتي جام جهاني در قعر گروهش قرار گرفت. ايران در ردهبندي فيفا بهترين تيم قاره آسياســت و در رتبه ســيام جهان قرار دارد. در ردهبندي «الو» )ELO( كه ظاهرا مقياسي دقيقتر براي مقايسه تيمها در دنياست، ايران در رده بيســتم قرار دارد. ايران تنها تيم بدون شكست آسيا در مقدماتي جام جهاني اســت و براي ســومين بار در چهار دوره گذشته به اين مسابقات صعود كرده است.

آيا ايران ميتواند براي چيــن الگويي براي موفقيت در فوتبال آســيا باشــد؟ ظاهرا نه. در كتابي كه سايمون كوپر و استفان ژيمانسكي به نام «اقتصاد فوتبال» نوشتند و فوتبال كشورها را بر اساس جمعيت، ثروت و تجربه بازيكنان بررسي كردند، موفقيت تيم ملي ايران بين سالهاي 1980 تا 2001 فراتر از انتظار بوده است.

ســرانه توليد ناخالص ملي كمتر از نصف استراليا، كره جنوبي و ژاپن اســت. ايران از نظر جمعيت بعد از ژاپن 127( ميليون) قرار دارد، خيلي جلوتر از كره 52( ميليون) نيســت و فاصله خيلي زيادي با چين 1/38( ميليارد) دارد. از نظر جذب اســتعداد ميتوان گفت كه فوتبال براي ايرانيها در اولويت اســت. بهترين ورزشكاران اســتراليا جذب كريكت، راگبي، فوتبال استراليايي ميشوند و در كره جنوبي و ژاپن، بيسبال و بسكتبال خيلي پرطرفدار هستند. ايران به خاطر وزنهبرداري و كشتي شهرت دارد، ولي فوتبال معموال تنها ورزش گروهي در شهرهاي كوچك و بزرگ است.

با اين حال اين برتري هم نميتواند خيلي موثر باشــد. ليگ ايران ضعيف اســت و در قاره آسيا در رده هفتم قرار دارد. رقمي كه هر ســاله براي انتقاالت هزينه ميشود پايين است. اگر ايران در گذشته بازيكنان زيادي به بهترين ليگهاي اروپا صادر ميكرد، اين روزها به زحمت ميتواند بازيكني را به اين ليگها بفرستد. يك دهه پيش اكثريت بازيكنان تيم ملي در يكي از پنج ليگ بزرگ اروپا (انگليس، ايتاليا، اســپانيا، آلمان و فرانســه) بازي ميكردند. اين فصل فقط اشكان دژاگه 30 ساله توانســت در يكي از اين ليگها حاضر باشد. تعدادي از بازيكنــان تيم ملــي در ليگهاي ضعيفتــر اروپايي بازي ميكنند و حتي متعصبترين هواداران ايراني هم موافقند كه بازيكني در كالس جهاني در اين تيم وجود ندارد.

اين شــرايط ميتواند بازتابي از ضعف فوتبال در آســيا باشد. يكي ديگر از رتبههاي برتر گروههاي دوگانه مقدماتي در اختيار عربستان اســت؛ كشوري كه هرگز بازيكني در پنج ليگ برتر اروپايي نداشته است. سابقه نشان ميدهد كه ايران بدون بازيكناني با تجربه حضور در اين ليگها تحليل خواهد رفت. تيمهايي كه بازيكناني در اروپــا ندارند براي ماندن در فهرست 30 تيم برتر ردهبندي «الو» به زحمت افتادهاند.

افت صادرات بازيكن به 5 ليگ برتر اروپا جرياني است كه به تمام قاره آسيا ســرايت كرده است. استراليا هنگام جام جهاني ‪18 ،2006‬ بازيكن در اين ليگها داشــت كه حاال به 7 بازيكن رســيده و چين از دو به صفر. كره پيشرفت ضعيفي داشته و از 6 به 8 رســيده. وضع ژاپن با 16 بازيكن در 5 ليگ برتر اروپا از همه آسياييها بهتر است.

نزول فوتبال آســيا در آخرين جام جهاني هم به چشــم آمد. در حالي كه پنج تيم از آمريكاي شمالي و آفريقا به مرحله حذفي رسيدند، هر چهار نماينده آسيا در گروهشان آخر شدند و در 12 بازي حتي يك برد هم نداشتند.

چنين نتايج ضعيفي در ســال 2002 غيرممكن به نظر ميرســيد، وقتي كره و ژاپن ميزبان بودند و عطش آسيا براي پيشرفت در فوتبال را به رخ ميكشيدند. كره هرچند به كمك چند اشتباه بزرگ داوري توانست به نيمهنهايي برسد و بعد از آمريكا در ســال 1930 به دومين تيم خارج از اروپا و آمريكاي جنوبي تبديل شد كه به اين مرحله از جام جهاني ميرسد.

آن زمــان به نظر ميرســيد آســياييها ميتوانند اين موفقيت را تكرار كنند، ولي هيچكدام از تيمهاي آسيايي بعد از آن نتوانستند در مرحله حذفي به پيروزي برسند. اشكال كار

كجا بود؟ يكي از داليل مهم كمبود رقابت در مســابقات قاره اســت. تام باير، مديري كه با فوتبال چيــن و ژاپن همكاري كرده، معتقد است فاصله بين تيمهاي مدعي و ساير تيمهاي آسيا در مقدماتيها خيلي زياد است و صعود خيلي آسان شده. اين مشــكل تا زماني كه بقيه تيمهاي قاره پيشرفت نكنند، پابرجا خواهد بود.

در همه قارهها تیمهاي ضعیفي در مقدماتي حضور دارند، ولــي تیمهاي خارج از اروپــا و آمریکاي جنوبي به ندرت فرصت دارند خودشــان را مقابــل بهترینها محک بزنند. در دو ســال گذشــته ایران تنها دو بازي با تیمهاي غیرآســیایي داشــته (مقدونیه و مونتهنگرو). ژاپن، کره و چین هــم همینطور. تیمهاي آفریقایي هم همین مشــکل را دارند، ولي آنها اســتعدادهاي زیادي رو ميکنند. نیجریه، ســاحل عاج، غنا و سنگال بین 14 تا 21 بازیکن در 5 لیگ برتــر دارند. تیمهاي آمریکاي شــمالي از نزدیکي با پســرعموهاي جنوبيشان بهره ميبرند. کوپا آمریکا ســال گذشــته به مناســبت صد سالگي با حضور آمریکا و مکزیک برگزار شد و براي سال 2019 هم قرار است این تیمها جزو میهمانان باشند.

چین و ژاپن هم ممکن اســت بیــن این میهمانان حاضر باشند. چنین فرصتهایي براي پیشرفت فوتبال آسیا حیاتي است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.