قیمت فوتبال در بازار جهانی

Iran Varzeshi - - صفحه اول - سعيد آقايي ‪Saeed Aghaee‬

اقتصاد فوتبال مدتهاســت به ورشكســتي كامل رسيده. فوتبالي كه ريشههاي ارتزاقش در خزانه دولت اســت و چون به اين منبع بي حد و حصر دسترسي دارد، در خرج كردن ابايي ندارد. خرج كردن بدون بازگشت، بدون سرمايه گذاري و بدون حسابرســي كه بدل به موضوع اصلي اين فوتبال شــده و اقتصادي ورشكسته را بنا نهاده كه در هيچ جاي دنيا نمونه مشــابهي ندارد. در اين ســبک از اداره فوتبال ما تنها و تنها هزينه ميكنيم بدون آنكه آورده و دســتاورد و مهمتر از همه نتيجهاي داشته باشــيم. مسيري به سوي ناكجاآباد كه دوباره جمله نغز كارلوس كیروش را به يادمان ميآورد: «ســقف اين فوتبال روي ســر همه خراب ميشود». ستونهاي ســقف اين خانه ريشــه در باتالق دارند و فوتبال ايران خشت بر آب زده. فوتبالي كه در آن ســاالنه حدود 300 ميليارد هزينه ميشود و خروجي اين هزينه سنگين چيزي نزديک به صفر اســت. اين بدان معناست كه ما ساليانه 300 ميليارد در چاه ويل فوتبال ميريزيم؛ چاهي كه هر روز عميقتر و فراختر ميشــود و البته هيچگاه پر نخواهد شد.

در اين اقتصاد ورشكســته بي حســاب و كتاب، مديران فوتبــال ايران متهم اصلياند. آنها كه بدون توجه به الفباي اقتصاد و ســرمايه، يک معادله تمام باخت را روايت ميكنند و از كيسه بيت المال بريز و بپاش ميكنند. بدون آنكه بابت اين بريز و بپاش و خاصه خرجي نيازي به پاسخگويي داشته باشند. آنها كه اسكناسهاي بي زبان را دسته دســته در جيب فوتباليستها ميريزند و البته به هيچكس پاسخگو نيســتند. نكته عجيب و حيرت انگيز در اين معادله تمام باخت، ريز هزينه كرد اين 300 ميليارد اســت. 300 ميلياردي كه بخش اعظمي از آن صرف دســتمزد شبه ســتارهها ميشــود. يک ارتزاق و يک برداشــت بي حد و حصر كه توجيهی ندارد. مديران فوتبال در اين وســط نقش واســطه را بازي ميكنند، يک واسطه كه تنها كاركرد و وظيفهشان برداشت از يک حساب و ريختن پول به حساب بازيكنان است.

همين سبک عجيب ســبب ميشود كه ليگ ايران بهشت فوتباليستها باشد. آنجا كه ريز و درشــت بر ســر اين خوان گسترده مينشــينند و از آن لقمه چرب و نرمي ميگيرند، حتي اگر حاشــيه نشــين و ريزه خوار اين سفر پربركت باشند. قراردادهايي كه به شــكل افسارگســيخته سر به فلک گذاشته و هر روز باال و باالتر ميرود، نتيجه همين نوع مديريت است. قراردادهايي كه ارقام آن جملگي كاذب و غيرواقعي هســتند و ارزش و قيمت اصلي فوتباليستها با يک دهم آن نيز برابري نميكند.

اين روند منتج به اين شــده كه حاال همه در فوتبــال ايران از كاپيتان گرفته تا بازيكن خرده پاي سكونشــين صرف مدعي قرارداد ميلياردي باشند و به ميليارد پــول خرد اطالق كنند. بازيكناني كه هيچ كجــا و در هيچ بيغولهاي هيچ خواهاني ندارند اما در فوتبال ايران قراردادهاي ميلياردي ميبندند و به ريش همه ميخندند.

مــرور اتفاقات چند فصل اخير ايران در انتقال به اروپا و حتي ليگهاي بي كيفيت و متمول حاشــيه خليج فارس تصوير عيني تري از ايــن حقيقت تلخ را فاش ميكند. فوتبالي كه خروجياش در صدور محصوالت به خارج ساالنه كمتر از تعداد انگشتان يک دســت اســت و همين كيفيت نازل آن را به رخ ميكشد. فوتبالي كه سرجمع پيشنهاد ســتارههايش از اروپــا به يک يا نهايت 2 مورد آن هــم از ليگهاي درجه 2 و درجه 3 ميرســد و جملگي اين پيشــنهادها به زحمت به عدد نازل صد هزار دالر ميرسد. اين همان نكته ايســت كه حقيقت تلخ اقتصاد ورشكسته فوتبال را به عرياني فرياد ميزند. اينكه قيمت اصلي بهترين و مهمترين ســتاره اين ليگ حوالي يكصد هزار دالر است اما همين ستاره در ايران نزديک به 3 ميليارد ميخواهد.

اين بدان معناســت كه هزينهاي كه بايد در اين فوتبال صرف مسائل زيربنايي و روبنايي و مباحث كليدي و ريشــهاي نظير احــداث كمپ، فوتبال پايه، آموزش، آكادمي ...و شود به پاي يک مشت شبه ستاره ميريزيم.

اين ســبک و سياق غلط و اين بناي كج بايد برچيده شود. بايد نقطه پاياني بر اين اقتصاد ورشكســته گذاشت. وظيفهاي كه بر عهده متوليان ورزش و فدراسيون فوتبال است. بايد سقف قرارداد را به يک دهم فعلي تنزل داد و با اهرمهاي قدرتمند بــه گونهاي نظارت كرد كه هيــچ بازيكني بله، هيچ بازيكني باالتر از يک دهم مبالغ رايج اين روزي را دريافت نكند و پول فوتبال در جای اصلياش هزينه شــود. بايد بســاط اين سفره اشرافي جمع شــود و در مقابل هر باشگاه به جای پرداخت ســاالنه 30 ميليارد دســتمزد، ســالی 25 ميليارد از بودجه خود را صرف ساخت ورزشــگاه، زمين تمرين و تيمهای پايه كنند و 5 ميليارد بودجه خود را به دستمزد بازيكنان اختصاص دهند. پرسش اصلی ما اين است: اگر همه باشگاهها متفقالقول به هيــچ بازيكنی بــاالی ‪300 200‬ ميليون ندهند، آيا بازيكنــان میتوانند در ليگهای ديگری پا به توپ شــوند يا مجبورند همين ارقام را بگيرند و در كشــور خودمان پا به توپ شوند؟

وقتی پيشنهادی از هيچ جای دنيا نيست، چرا باشگاههای ما ساالنه باالی يک ميليــارد با افرادی قرارداد میبندند كه جز ليگ ايران، در جای ديگری مشــتری و بازار كار ندارند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.