شواهد‌ناكافي،‌فساد‌بنيادي

Iran Varzeshi - - ورزش جهــــ -

حتي پيش از آنكه مايكل گارسيا، بازرس ارشــد اخالقي فيفــا در پروندههــاي ميزباني جامهاي جهاني 2018 و ،2022 گزارشــش را در ســال 2014 به فيفا ارائه كند، اين شــايعه وجود داشت كه در اين گزارش چيزي كه باعث گرفته شدن ميزباني شود وجود نخواهد داشت.

هانــس يواخيم اكــرت، رييــس كميته اخالق فيفا در ســپتامبر 2014 تصميم گرفت كه گزارش گارســيا به داليل قانوني و حقوقي، بهصورت كامل منتشــر نشود. او خودش آن را خواند و جمعبنــدياش را در 42 صفحه ارائه كــرد. اين باعث شــد برخي اعتــراض كنند و بگويند كه او حقايق گزارش را پوشــانده است. در ايــن خالصه گزارش، آمده بــود كه برخي ناهنجاريهــا رخ داده و همچنيــن عليه پنج عضو فيفا اقدام قانوني انجام شــد اما در نتيجه گزارش آمده بود كه دليلي ندارد روسيه و قطر از ميزباني جام جهاني محروم شوند.

اكــرت منصوب ســپ بالتر بــود و چون حاضر نشــد گــزارش را كامل منتشــر كند، گارسيا از سمت خود استعفا داد. اين كار مانند ريختن بنزين در آتش بود و شــايعات بسياري را ايجــاد كرد اما اكنون كــه فيفا كل گزارش 224صفحهاي را منتشــر كرده، ميتوان باز هم نتيجه گرفت كه خبري در راه نيست.

شايد مهمترين بخشي كه در گزارش اصلي وجود داشت و اكرت آن را حذف كرد اين بود: «رييس بالتر تا حدي بابت فرآيند مشــكلدار رايگيري، مســووليت دارد. او همچنين بابت اين مسوول است كه كار را به كميتهاي اجرايي ســپرده كه بسياري از مشــكالت اين گزارش متوجه آنهاست.»

گارســيا همچنين دورو بودن بالتر را به تصوير كشــيد. بالتر يك ماه پس از آنكه وعده داد فيفا را پاكســازي خواهد كرد و به ســراغ شياطين فوتبال خواهد رفت، در جلسه كميته مالي فيفا شــركت كرد كه در آن به هر كدام از اعضاي كميته، 002هزار دالر پاداش داده شد. در ميان آنها نام آمــوس آدامو و رينالد تماري هم به چشم ميخورد كه در آن هنگام به دليل دريافت رشوه در زمان رايگيري براي انتخاب ميزبان جام جهاني، از كار تعليق شده بودند.

جمعبندي اكرت از گزارش گارسيا در 13 نوامبر 2014 منتشر شــد. بالتر در مه 2015 براي انتخابات رياســت فيفا كانديدا شد و براي بــار پنجم به اين ســمت برگزيده شــد كه در تاريخ بيسابقه بود. شــايد اگر گزارش گارسيا كامل منتشــر شــده بود، نتايج انتخابات فيفا تغيير ميكرد امــا هرگز نميتوانيم در اين باره اظهارنظر دقيقي داشته باشيم.

مــا همچنين بايد در اين بــاره گمانهزني كنيــم كه چرا اينقدر طول كشــيد كه گزارش منتشــر شود. دليل رســمي اين اعالم شد كه اعضايي كه نامشــان برده شــده، بايد كامال از سوي كميته اخالق بازرسي ميشدند و سپس گــزارش درباره آنها بايد اعالم ميشــد اما اين دليل باعث نارضايتي بسياري از مخاطبان شد. در واقع، بسياري از اهالي فوتبال، از جمله خود جيانــي اينفانتينو، رييس فعلي اين ســازمان، خواستار آن شــده بودند كه اين گزارش زودتر منتشر شود.

اين حــس وجود دارد كه آنهــا به دنبال بهانه بودند. دوشــنبه هفته پيش بود كه اعالم شــد روزنامه بيلد به يك كپي درزكرده از اين گزارش دسترســي پيدا كرده است؛ ظاهرا ده، دوازده كپي از آن وجــود دارد. بيلد اعالم كرد كه اين گزارش را بهصورت كامل منتشر خواهد كرد. در آن هنگام ديگر دليلي نداشت كه فيفا همچنان اصرار به عدم انتشــار گزارش داشته باشد. از ســوي ديگر، اينفانتينو در ماه گذشته دوران حضــور اكرت در كميتــه اخالق فيفا را تمديد نكرد و روشــن اســت كه اين دو با هم مشكل دارند. اما مســاله خود گزارش و نكات آن؛ روشن اســت كه اگر شــواهد كافي براي شرارت در اختيار نداشته باشيم، دليل نميشود كه شرارتي رخ نداده است. مهم بود كه گارسيا و كورنل باربلي، رييس شــاخه بازرسي كميته اخالق، با 24 نفر درگير در رايگيري جامهاي جهانــي 2018 و 2022 صحبت كنند (كه دو نفرشان هم تعليق شدهاند) اما اين اتفاق نيفتاد.

گارسيا ابزارهاي بسيار محدودي براي تحقيق در اختيار داشــت. او و باربلي حكم احضار ديگران را در اختيار نداشــتند و به اين ترتيب هيچ فــردي مجبور نبود با آنها مصاحبه كنــد. در واقع، ســه عضو كميته اجرايي (محمد بنهمــام، نيكوالس لئوس و چاك بليزر) درخواســت گارســيا را يا رد كردند، يا اينكه ناديــدهاش گرفتند. تماس با دو نفر ديگر (ريكاردو تشيرا و جك وارنر) ميسر نشــد. فرانس بكنباوئر هم ماهها آنها را منتظر نگه داشــت و گفت كه سواالتشان بيش از حد زياد اســت، به زبان مادري او، يعني آلماني نيســت، و در ميان آنها چنين ســواالتي وجود دارد: «وقتــي مادربزرگت مرد، چند سالش بود؟ » البته گارسيا گفته كه چنين ســوالي را از بكنباوئر نپرســيده است.

با آنكه گارســيا و باربلي با اعضا مصاحبه نكردند اما برخورد بســيار تندي با آنها شــد. خوليو گروندونا صالحيت آنها را زير ســوال برد و تهديد به رفتن كــرد. آنخل ماريا ويار يونا از اسپانيا به گارســيا گفت: «تو نميتواني در اين باره بازرسي كني. براي صالح خودت ميگويم. اگــر ماجرا ادامــه پيدا كند، مجبور ميشــوم با افــراد ديگر صحبت كنــم.» گروندونا و ويار ســرانجام پاســخ او را بهصورت مكتوب دادند. گروندونا اكنون درگذشته است، ولي ويار بعدتر به دليل عدم همكاري با اين بازرســي جريمه نقدي شد.

تحقيــق آنها بــا موانع مهــم ديگري هم برخــورد كرد. كميته پيشــنهاد روســيه براي ميزباني جــام جهاني بســياري از ايميلهاي الزم براي تحقيق را نتوانســت ارائه كند، چون كامپيوترهايشــان را از يك شركت ثالث اجاره كرده بودند و آن شــركت هم ايميلها را پاك كرده بود. اتحاديه فوتبال اســپانيا هم مشكل سرور ايميل داشت؛ به نوشته گارسيا، آنها اول قبول كردند كه ايميلها را بفرستند، ولي بعدتر گفتند كه سرورهايشان تقريبا بهكلي پاك شده است.

اين گزارش، همانطــور كه در خالصه اكرت هم آمده بود، اين را نشــان ميداد كه همه كميتههايي كه از ســوي كشورهايشان براي ميزبانــي جام جهاني پيشــنهاد داده بودنــد، كارهايي انجــام دادند كــه از نظر اخالقــي مورد ترديد بــود؛ البته به جز تيم ميزباني مشترك هلند و بلژيك. برخي از آنها جرايم كوچكي مرتكب شــده بودند و برخي ديگر دســت به كارهاي بزرگتري زده بودند اما شــواهد نشان نميدهد كه روسيه و قطر بايد از ميزباني منع شوند. البته اين به دليل قدرت مانور بســيار اندك گارســيا هم بوده است. دنياي فوتبال يك چيز است و دنياي واقعي، با حكم بازداشت، شنود و پليسهايي كه در اتاق هتلها را ميزنند، دنياي ديگري است. قوانين را بهسختي ميتوان در دنياي فوتبال تعقيب كرد.

همانطور كه گزارش گارسيا نشان ميدهد، كل فرآيند رايگيري بسيار پر عيب و ايراد بوده و جاي فســاد در آن زياد بوده است اما ميزباني جام جهانــي 2026 بهكلي متفاوت خواهد بود و اينفانتينو اصالحاتي در آن انجام داده اســت. از 24 نفري كــه در كميته اجرايي فيفا بودند، اكنون تنها دو نفر در كميته جايگزين آن، يعني شوراي فيفا حضور دارند. اين نقطه شروع است. مشــكالت فيفا، همانطور كه گارسيا با جزييات فــراوان به آنها اشــاره كرده، سيســتماتيك و مختص اين سازمان است. ريشهكن كردن آنها نياز به خوني تازه و قوانيني تازه دارد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.