خداحافظ ددونیاسنتدمدرهگذرشبات؛ن عروسکها

ف یزا ه

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

گروه فرهنگ و هن�ر -

»دو جور نبودن هس �ت. اینکه من کلا نباشم که این را فقط خدا میداند یا اینکه من دیگر عروسکگردانکلاهقرمزینباشم.غمانگیز اس �ت.« دنیا فنیزاده 10 سال بود که با بیماری سرطان دست و پنجه نرم میکرد و در این مدت هیچگاه عروسکگردانی را کنار نگذاشت اما در نهایت هشتم دیماه 95 بیماری بر او غلبه کرد تا دستهایی که بیش از 20 س �ال بود به عروس �ک محبوب »کلاهقرمزی« جان میداد، خود بیجان شوند.

دنیافنیزادهدرروزهایی»کلاهقرمزی« و دوستانش را ترک کرد که ساخت این مجموعه برای تلویزیون به شدت جدی شده بود و پیشبینی میشد نوروز 96، پس از س �الها، »کلاهقرم �زی« بدون حاشیه روی آنتن بیاید اما رفتن فنیزاده، هم »کلاهقرمزی« را به اصطلاح بیمادر کرد و هم دیگر هنرمندان این مجموعه که س �الها در کنار هم ساعتها برای ش �ادی مردم تلاش میکردند را به غم بزرگی نشاند.

فنیزاده »کلاهقرمزی« را پسر بزرگ خودش میدانس �ت و به طنز میگفت، مابقی فرزندان من از او کوچکتر هستند. او همین دو ماه قبل بود که در تماس �ی تلفنی با برنامه »حالا خورش �ید« رضا رشیدپور از درگیری با بیماری سرطان گف �ت و در ادام �ه می �زان علاقهاش به »کلاهقرمزی« را با جملاتی کوتاه توصیف کرد.

از گفتهه �ای ای �ن هنرمند چنین برمیآمد که 10 سال درگیر این بیماری بود و از حدود دو ، سه سال قبل وضعیتش سختتر ش �ده بود. فنیزاده خود گفته بود که دست راستش لمس شده و سال گذشته هم با دست چپ عروسکگردانی کرده است.

او تا جایی که میتوانس �ت دوس �ت نداشت عروس �کش را به کسی بدهد و تاکید داشت که اصلا اینگونه نیست که عروسکگردانی باعث این بیماری شده باش �د و هیچ ارتباط علمی هم بین این دو، وجود ندارد.

فن �یزاده میگف �ت: »فکر میکنم عروس �کگردانهایی ک �ه مث �ل من عروسکش �ان را دوس �ت داشته باشند وجود دارند ام �ا دوری از »کلاهقرمزی« واقعا مرا ناراحت میکند و حتی لحظهای که م �را از کلاهقرمزی جدا کنند، حالم آنقدر بد میش �ود که باید مرا با برانکارد ببرن �د. میدانم که آقای طهماس �ب و جبلی هم بسیار دوستش دارند ولی آنها میتوانند خود را کنترل کنند در حالی که من نمیتوانم.«

10 سال مبارزه با سرطان

دنیا فن �یزاده، فرزند پرویز فنیزاده (بازیگ �ر) ب �ود. از او چن �دی قب �ل در گفتوگویی، پرس �یده بودن �د که »اگر کلاهقرمزی باشد و شما نباشید«، گفته بود: »دو جور نبودن هست. اینکه من کلا نباشم که این را فقط خدا میداند یا اینکه مندیگرعروسکگردانشنباشم.غمانگیز است. نهاینکه تازه بااین مساله روبهرو شده باشم. قبلا هم به آن فکر کردهام. اگر روزی گروهم که با آنها کار میکنم صلاح بدانند که کنار کلاهقرمزی نباشم، قبول میکنم. فقط یک خواهش از آنها دارم: اینکه اجازه دهن �د در کار باقی بمانم، حتی اگر قرار نباشد عروسکگردانی کنم.«

او همچنین درباره فعالیت کاریاش گفته بود: »تقریبا از سال 64 سعی کردم هر کاری انجام ش �ده، در بخش �ی از آن همکاری داشته باشم. یا در دهه فجر برای برنامههایی چون»عطر گلاب«بودم اما سینمایی سه کار بود: »گربه آوازهخوان«، »نخودی« و س �ه کار »کلاهقرمزی« و تلویزیونیه �ا هم مثل »ب �ز زنگولهپا«، »ه �ادی و هدی«، »خال �ه عنکبوت«، »موش نمکی« و »جقجق �ه و فرفره«، »جینگیل و فینگیل« و... .

فنیزاده که مهر ماه در یک گفتوگوی تلفنیدربرنامهتلویزیونینیز سخنگفته بود، درباره س �رطانش توضیح داده بود: »من اکنون 10 سال است که درگیر این بیماری هس �تم و حدود دو تا سه سال است که وضعیتم سختتر و دست راستم لمس شده و درگیر شیمی درمانی هستم. سال گذشته هم توانستم با دست چپ عروسکگردانی کنم چون تا جایی که بتوانم عروسکم را به کسی نمیدهم.«

او درباره اینکه چقدر عروسکگردانی روی بیماری او تاثیر داشته است، گفته بود: »بسیاری از عروسکگردانها از من میپرسندکهآیاعروسکگردانیباعثاین بیماری شدهاست یا خیر ولیاصلااینگونه نیست و هیچ ارتباط علمی هم بین این دو وجود ندارد.«

فنیزاده همچنین درباره عروسک گردانی کلاهقرمزی و علاقهاش به این عروس �ک یادآور شده بود: کلاهقرمزی پس �ر بزرگ من است و فرزندان من از او کوچک تر هستند. این را هم باید به دوستدارانش بگویم که او حالش بسیار خوب است.

دنی �ا فنیزاده که متول �د 20 آبان 1346 اس �ت، فعالی �ت هن �ریاش را در س �ال 1364 با عروس �کگردانی برنام �ه »چتر« آغاز کرد و در س �ال 1369 ب �ا عروس �کگردانی فیل �م سینمایی »گربه آوازخوان« در سینما ادامه داد. او عروس �کگردان فیلمهای س �ینمایی »کلاهقرمزی و پسرخاله«، »کلاهقرمزی و س �روناز«، »نخودی«، »کلاهقرمزی و بچهننه«، مجموعههای تلویزیونی »زاغچه کنجکاو«، »هادی و ه �دی«، »بزبز قندی«، »اتل متل«، »صندوق پس �ت«، »قصهه �ای خاله عنکب �وت«، »جقجق �ه و فرف �ره«، »جینگیل و فینگیل«، »قصههای خاله قورباغه«، »روباه و خ �روس«، »دارا و س �ارا«، »رف �وزه«، »قصههای آتقی«، »قصههایهاج �ر«، »م �وش نمکی«، »خانه گلپرانیا«، »شنگول و منگول«، »عطر و گلاب بپاشید« و »کلاهقرمزی« را در کارنامه هنریاش دارد.

به ای�ن ان�دوه بزرگ تس�لیم میشویم

ایرج طهماس �ب و حمید جبلی در پیام مشترک درگذشت دنیا فنیزاده را تس �لیت گفتند. در مت �ن پیام این دو هنرمن �د آمده اس �ت: »روزی که خداوند مهربان انس �ان نازنینی به نام دنیا فنیزاده را س �ر راه ما قرار داد تا با همکاری او عروسکی دوستداشتنی و شیرین خلق شود، فکر نمیکردیم به این زودی او را از دس �ت بدهیم اما از آنجا که مالک اصلی انس �ان، خداوند مهربان اس �ت، اشکهای خود را پاک میکنیم و به این اندوه بزرگ تس �لیم میشویم. دنیا فنیزاده روش فرشتهها را در پیش گرفت. ش �ریف و نجیب، با مهارت �ی مثالزدنی در حرفه و ش �غلِ خود و بیهیچ چشمداش �تی کار کرد. پشت عروس �کها خود را پنهان کرد تا به ما آم �وزش دهد که میتوان کار خوب انجام داد و دیده نش �د. عش �ق عجیبی به کودکان و دنیای آنها داشت و همواره لبخند کودکان او را ش �اداب میکرد. شاید هیچ کودکی او را نشناسد ام �ا تاثیر او بر کودکان تا مدتها باقی خواهد ماند. دنیا فنیزاده، فرزند پرویز فنیزاده همچون پدرش هنرمند، انسان و مهربان بود. هرچه دربارهاش بگوییم بر میزان اش �کهای خ �ود افزودهایم. روانش شاد و یادش همواره گرامی باد. روح ب �زرگ و زیب �ای او قرین رحمت خداوند باشد.«

تس�لیت ب�ه ک�ودکان و عروسکها

مرضیه برومند و همکارانش در خانه عروسک برای درگذشت دنیا فنیزاده پیام تس �لیت دادن �د. در متن این پیام آمده اس �ت: »در روزگار سراسیمگی و بیحوصلگی، جانهای مهربانی هستند که مادرانه، به دنیای کودکان میاندیشند و نگران آرزوهایی هس �تند که در دل کودکان شعله میکش �د. تصور دنیای کودکان بین �گاه مهرب �ان و کیمیای بیبدیل آنها چه تصور غمگینی است.

غیبت غمگین »دنیا فنیزاده« را به عروس �کها، به کودکان و به دوستان کودکان تسلیت عرض مینماییم. او جان مهربان خود را در کالبد عروسکهایی باقی میگذارد که با آنها زیس �تهایم و خواهیم زیس �ت. با همه دل و جان به او بگوییم: خداحافظ دوس �ت مهربان عروسکها. مرضیه برومند و همراهان خانه عروسک .«

تمام عروسکهای دنیا غمگین هستند

محمدبحرانیصداپیشهشخصیتهای عروسکی درباره درگذشت دنیا فنیزاده اعلام کرد که همه عروس �کهای دنیا اکن �ون ب �ه خاطر از دس �ت رفتن این عروسکگردان فقید غمگین هستند.

محمدبحرانیصداپیشهدوشخصیت عروسکی در مجموعه »کلاهقرمزی« در گفتوگو با مهر ضمن اشاره به درگذشت دنیا فنیزاده پیشکسوت عروسکگردانی بی �ان کرد: همه حرفها درب �اره کار و منش خانم دنیا فنیزاده را استادانی که سالها با وی کار کردهاند بهتر و جامعتر بیان کردهاند.

او ادام �ه داد: »فق �ط میخواه �م از احس �اس خ �ود نس �بت ب �ه خانم فنیزاده بگویم که اطمینان دارم تمام عروسکهای دنیا امروز غمگین هستند چون فکر میکنم عروس �کها اهل هر ملیتی که باشند و با هر زبانی که حرف بزنند، فامیل هستند. عروسکها بااهداف مشترکی از جمله شادی، صلح و خنده برای ش �ادی بچه خلق میش �وند و به نظرم کلاهقرمزی یکی از بهترینهای این عروسکها بود که حالا مادرش را از دست داده است.«این صداپیشه عروسکهای تلویزیونی چون »جنابخان«، »ببعی« و »آقای همس �اده« در پای �ان با بیان اینکه امروز یکی از بدترین روزها برای همه عروسکهای دنیاست، گفت: برای خانم فنیزاده آرزوی آرامش، عش �ق و شادی دارم.

امث�ال فنیزادهه�ا در دنیا کم هستند

حمید مدرسی، تهیهکننده مجموعه کلاهقرم �زی درب �اره درگذش �ت دنیا فنیزاده، عروسکگردان فقید و دختر پرویز فن �یزاده گفت: »حال ما خیلی خراب اس �ت و این دردی اس �ت برای س �ینما و خانوادهای که او را از دس �ت دادن �د.« او ادام �ه داد: »ی �ک خانواده هنرمند دچار درد شد و ما اکنون واقعا چ �ه حرفی میتوانیم بگوییم. امس �ال مجموعه کلاهقرمزی هم تحت تاثیر این اتف �اق قرار میگیرد چون این پروژه به ایشان وابسته بوده است.«

مدرس �ی گفت: »ای �ن خبر نه فقط برای ما بلکه برای بچهها و برای سه نسل از مردم دردناک است. دنیا فنیزاده فرد شریفی بود که س �رطان گریبانگیرش شد و در همه ش �رایط عاشق زندگی و عروسک کلاهقرمزی و بچهها بود و 22 سال عروسک کلاهقرمزی در دستان او بود. او در این 22 سال بچهها را خندانده، لذت برده است و خودش با تلخی از این دنیا رفت.« تهیهکننده کلاهقرمزی بیان کرد: »سازمانهای دولتی و فرهنگی باید زمانیکههنرمنداننیازدارندبهآنهاکمک کنند نه اینکه بعد از مرگ وی مصاحبه کنند که چه میتوان انجام داد. مسوولان باید زمانی سراغ هنرمندان بیایند که پول ندارند یا گرفتارند، مگر هنرمندان چند درصد جمعیت ما را تشکیل میدهند.« مدرسی در پایان سخنان گفت: »افرادی مثل دنیا فنیزاده بس �یار کم هستند و فقدانشان بسیار دردناک است.«

او یک هنرمند اصیل بود

هرمز هدای �ت، کارگردان تلویزیون و تئاتر با ابراز تاس �ف از درگذشت دنیا فنیزاده، او را هنرمندی خلاق دانست که با عشق به عروسکها جان میبخشید.

او در گفتوگو با مهر ضمن اش �اره به سالها حضور دنیا فنیزاده در حرفه عروسکگردانی گفت: »دنیا فنیزاده در کار خود تک و نمونه و فوقالعاده خلاق بود. او مهارت و چیرگی و عشق خاصی در کارش داش �ت.«هدایت ادام �ه داد: »عشق است که خلاقیت میآورد ولی متاس �فانه او در این سالهای آخر رنج بسیاری کشید و باز هم با همان دستش کار میکرد.« این کارگردان مجموعههای تلویزیونی درباره درگذشت دنیا فنیزاده گفت: »رفتن فنیزاده ضایعهای اس �ت که نمیدانم گردن چه کس �ی است. او از کسانی بود که ما لقب موتور محرکه کار را در بخش عروس �کگردانی به او میدادیم.«

او با اش �اره به روحیه فن �یزاده در نپذیرفتن شرایطبیماریخودعنوانکرد: »او ی �ک هنرمند اصیل بود و به همین دلیل هم دوست داشت خودش همچنان عروسکگردانی شخصیت کلاهقرمزی را بر عهده داشته باشد. به طور مثال چندی پیش هم با درگذشت جعفر والی مواجه بودی �م که مدتی پی �ش از آن از من و یکی دیگر خواس �ته بود در نمایشی به کارگردانی او ب �ازی کنیم.«هدایت در پایان گفت: »از روی شخصیتهایی که فنیزاده عروسکگردانی آنها را بر عهده داش �ت میتوان پی برد ک �ه او چقدر توانمند بوده اس �ت. عروس �کگردانی کار بس �یار سختی اس �ت و او واقعا به عروسکها جان میداد.«مراسم تشییع و خاکسپاری دنیا فنیزاده امروز از مقابل خانه سینما شماره 2 در خیابان وصال انجام میشود. این مراسم ساعت 9:30 صبح برگزار میشود و پیکر این هنرمند به قطعه هنرمندان بهش �ت زهرا(س) بدرقه میشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.