تعطيليطوالني رکن چهارم دموکراسي

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - Kiamehr_gh@yahoo.com

غالمرضا كیامهر- س//خن را با عرض تبريك س//ال ن//و ب//ه خوانن//دگان فرزانه »جهانصنع//ت« آغ//از ميكنم.ميگويند مطبوعات ركن چهارم دموكراسي است كه وظيفه نظارت و نقد عملكرد آن س//ه ركن ديگر را به نمايندگي از سوي جامعه و افكار عموم//ي برعهده دارد. اگر اين مدعا را قبول كني//م در آن صورت باي//د بپذيريم كه كار ركن چهارم دموكراس//ي در هيچ شرايطي تعطيلبردار نيست. اين يك تعريف جهاني درباره نقش و جايگاه مطبوعات است كه ما ه//م در لفظ آن را پذيرفتهايم اما وقتي پاي عم//ل به ميان ميآيد به گونه ديگري رفتار ميكنيم. نمونهاش همين منتش//ر نشدن تمام روزنامههاي كشور در تعطيالت طوالني نوروز و س//اير تعطيالت رسمي كشور است كه مش//ابه آن را در ساير كشورهاي جهان يعني كش//ورهايي كه مطبوع//ات را ركن چهارم دموكراس//ي ميشناسند، نميتوان سراغ گرفت. سوال اين است كه اگر مدعي هستيم مطبوعات ركن چهارم دموكراسي است چگونه به خود اجازه ميدهيم هر سال از چند روز مانده به ش//روع س//ال نو كركره فعاليت اين ركن مهم را پايين بكشيم و همراه با كارمندان دولت و فرهنگيان و دانشآموزان تاچهاردهمفروردينبهتعطيالتنوروزبرويم؟ مگر دستگاههايي كه ما مطبوعاتيها در طول س//ال به انتقاد از عملكردش//ان ميپردازيم يا اخب//ار و گزارشهاي اقداماتش//ان را در روزنامههاي خود منعكس ميكنيم مانند ما از چن//د روز مانده به عيد نوروز تا بعد از روز 13 فروردين دست از فعاليت ميكشند و به تعطيالت نوروزي ميروند؟ آيا بيمارستانها و مراكز درماني كش//ور، پادگانهاي نظامي و انتظامي، كالنتريها، ش//بكههاي راديو و تلويزيوني، سازمانهاي تامينكننده آب، برق و گاز مردم، ماموران پليسراه، كاركنان مراكز مخابراتي، شهرداريها، ادارات آتشنشاني، مراكز اورژانس و دهها سازمان و ارگان طرف مراجعه و نياز مردم هر سال با نزديك شدن س//ال نو دس//ت از كار و فعاليت ميكشند و براي م//دت 20 روز به تعطيالت نوروزي ميروند؟ آيا در تعطيالت طوالني نوروز تمام وظايف و رسالت ركن چهارم دموكراسي از جمله اطالعرساني آن از گردن گردانندگان مطبوعاتماساقطميشود؟متاسفانهبعضياز دوستانمطبوعاتيكهطيسالهايگذشتهو بعد از پايان تعطيالت نوروز هر سال در همين ارتباط طرف سوال نويسنده قرار ميگرفتند، اس//تدالل ميكردند كه در تعطيالت نوروز به دليل تعطيلي ادارات دولتي و ساير قواي مملكتي، مطبوعات از داشتن منابع خبري و انجام وظيفه اطالعرساني محرومند و چارهاي جز تعطيل كردن فعاليتهاي خود ندارند. ب//ه نظر نگارنده اين طرز تفكر كه در كمال تاسف در ميان اكثريت گردانندگان مطبوعات ما فراگير شده، خبر از وجود يك بيماري و سندرم بزرگ در ركن چهارم دموكراسي ما ميدهد. آن بيماري در درجه اول دولتمحور بودن شديد ساختار و فرهنگ اطالعرساني مطبوعات ما و در درجه بعد ناچيز ش//مرده شدن آن همه وقايع تلخ و شيريني است كه در طول تعطيالت ن//وروزي تودههاي مردم يعني مخاطبان اصلي و خوانندگان روزنامهها در سفر و حضر خالق آنها هستند و روزنامهاي فعال نيست تا اخبار و گزارشهاي مربوط به آن وقايع را در صفحات خود منعكس كنند. نشانههاي وابستگي مطبوعات ما به دولت را در اغلب رويكردهاي رفتاري و كرداري آنها كه اصرار بر دريافت يارانه از دولت يكي از بارزترين آنهاست، ميتوان مشاهده كرد؛ يارانهاي كه مردمي بودن و استقالل عمل مطبوعاتها را به شدت خدشهدار ميسازد.

همين كه مطبوعات ما دس//تگاههاي دولتي و حكومتي را تنها منبع تامين خوراك خبري براي خود ميدانن//د و در راه بهرهگيري از منبع خبري اليزال تودههاي مردم چه در طول سال و چه در ايام تعطيالت نوروز هيچ تالشي به خرج نميدهند نشانه ديگري از آن بيماري است كه به جان مطبوعات ما افتاده؛ مطبوعاتي كه خود را ركن چهارم دموكراسي ميدانن//د و به خود اجازه ميدهند به قول معروف زبان به انتقاد و خردهگيري از سير تا پياز عملكرد دولت بگشايند اما هرگز دوست ندارند نگاهي انتقادي به ش//يوه عمل خود كه همين تعطيل كردنهاي طوالنيمدتنوروزيكيازبارزترينآنهاست،بيندازند. اين گاليهها بر قلم كس//ي جاري ميشود كه خود اف//زون بر چهار دهه عض//وي از خانواده مطبوعات بوده ولي قويا بر اين باور است كه مطبوعات ما بايد حاضر باشند خود را در معرض سختترين انتقادها قرار دهند تا از اين طريق تاثيرگذاري بيش//تري بر دولتمردان و افكار عمومي داشته باشند.

به قول معروف شترس//واري دوال دوال نميشود يعني نميش//ود هم مطبوعات خود را ركن چهارم دموكراسيبدانندوهمبههرمناسبتيكركرهفعاليت اين ركن را پايين بكشند و همراه با ساير مردم به مرخصي و تعطيالت بروند.

بل//ه اين واقعي//ت را قبول داريم ك//ه كاركنان مطبوعات از مديران مسوول و سردبيران گرفته تا خبرنگاران و گزارشگران آنها مانند ساير آحاد مردم به استراحت و رفتن به تعطيالت در مقاطعي از سال نياز دارند اما اين نياز منطقي نبايد به مجوزي براي پايين كشيده شدن كركره فعاليت روزنامههاي ما و به دست فراموشي سپرده شدن رسالت آنها در مقام ركن چهارم دموكراس//ي آن هم براي مدت زماني طوالني تبديل شود.

مش//ابه چني//ن رس//م و روي//هاي در فعاليت اطالعرس//اني خبرگزاريها و پايگاههاي خبري يا ش//بكههاي راديو تلويزيوني داخل و خارج كشور وجود ندارد و آنها در تمام 365 روز سال به وظيفه اطالعرس//اني و خبري خود در قب//ال مردم عمل ميكنند. بدون ترديد كاركنان آن رسانههاي خبري هم در طول س//ال از مرخصي و فرصتهايي براي استراحت و تفريح استفاده ميكنند اما چگونه؟ در چارچوب مجموعهاي از كش//يكبنديهاي كاري توسط مديران رسانههاي مزبور تا به قول معروف نه سيخ بسوزد نه كباب يعني نه فعاليتهاي خبري و تحليلي و اطالعرساني آنها متوقف شود و نه كاركنان آنها از حق طبيعي رفتن به تعطيالت و استراحت محرومبمانند.

چرا ما چنين رويهاي را در روزنامههاي خود پياده نميكنيم تا اجازه ندهيم ارتباط ميان روزنامهها با جامعه قطع شود و چراغ دكههاي روزنامهفروشيها ه//م كه بخش//ي از رزق و روزي خ//ود را از فروش مطبوعات به دست ميآورند در ايام تعطيالت نوروز خاموش نشود؟ البته بهطور منطقي روزنامههاي ما در طول تعطيالت نوروز اين حق را دارند كه تعداد صفحات خود را متناسب با حجم اخبار و گزارشهاي منابع قابل دسترس كاهش داده، فضاي بيشتري را ب//ه مقاالت و مطالب تحليلي متناس//ب با اين ايام اختصاص دهند.

بل//ه يقينا اگر اراده الزم وجود داش//ته باش//د و گردانندگان مطبوعات ما به راستي مطبوعات را ركن چهارم دموكراسي و مدافع حريم حرمت اين ركن مهم بدانند با اندكي اعمال مديريت و برنامهريزي ميتوانند در چارچوب نظام كشيكبندي به انتشار روزنامهه//اي خود با صفحاتي كمتر اما با مطالبي مردميت//ر و متنوعتر ادامه دهند كه البته چنانچه وزارت ارشاد مشوقهايي را براي روزنامههايي كه در ايام تعطيالت نوروز منتشر ميشوند در نظر گيرد، زمينه مناسبتري براي تحقق اين مهم فراهم شده، در آينده ركن چهارم دموكراسي براي مدت زماني طوالني به تعطيلي كش//يده نخواهد ش//د و علت وجودي خود را در برابر س//اير رسانهها زير عالمت سوال قرار نخواهد داد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.