بررسی »جهان صنعت« از چالش تامین مالی نوسازی ناوگان هوایی؛ بوئینگ، راه نجات »آسمان« ورشکسته

Jahan e-Sanat - - News -

گروهحملونقل-»هواپیماهایفرسوده«،»تاخیر ب//ه دلیل نقص فنی« و »آمار س//قوط هواپیماهای ایرانی« اولین مواردی است که در یک سفر هوایی به ذهن مسافران میرسد و شاید همین موضوع باعث شده تا بسیاری از مسافران ایرالینهای خارجی را به ایرالینهای داخلی ترجیح دهند. به همین کیفیت میتوان عامل عقب افتادن صنعت هوانوردی کشور از رقبای منطقه را نیز در پس همین موارد جستوجو کرد. در این شرایط خرید هواپیماهای جدید و بهبود خدماتپروازیکیازاصلیترینراهحلهابرایبازگشت بازار از دست رفته به نظر میرسد. همزمان با توافق هس//تهای ایران و غرب برنامه گس//ترده وزارت راه و شهرسازی برای تحول در صنعت هوایی ایران کلید خورده است. بخش مهمی از این برنامه که »نوسازی ناوگانهوایی«معروفشدهباانعقادقراردادخریدبیش از002 فروندهواپیمایمسافربریازبوئینگوایرباس توسطهواپیماییدولتیایرانایرکلیدخورد.پسازاین اقدامایرانایرشرکتهواپیماییآسماننیزبهتازگیبه عنوان دومین ایرالین ایرانی توانسته قرارداد خرید06 فروندهواپیمابوئینگ737 رابهامضاءبرساند.

با وجود اینکه نوسازی ناوگان هوایی کشور ضروری صنعت هوانوردی کش//ور است و ایرالینهای ایرانی چارهای جز خرید هواپیماه//ای جدید ندارند اما در نحوه تامین مالی این هواپیماها عالمت سوال بزرگی وجود دارد. پی//ش از این عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی در گفت وگو با »جهان صنعت« از تامین مالی این خریده//ا از طریق فروش بلیت و خدمات هوایی ابراز اطمینان کرده بود اما برخی از کارشناسان نسبت به توان ایرالینی مانند آسمان که از توان تامین حداقل سرمایه خود برخوردار نیست، هشدار دادهاند. کمیقبلترفرشادمومنی،عضوهیاتعلمیدانشگاه عالمهطباطباییدریکبرنامهتلویزیونیبرخورددولت درموردخریدهواپیمارا»کوتهنظرانه«توصیفکردهو گفتهبود:االنکهدولتباعجلهاقدامبهخریدهواپیما کرده، هیچ برنامهای ندیدیم که در آن اولویتسنجی علمی انجام شده و براساس آن خرید هواپیما نسبت بهایجادشغلیامثالارتقایبنیهتولیدییامهاربحران آب و از این قبیل اولویت دارد.

وی گفت//ه ب//ود: خطرناکتر این اس//ت که این بیاحتیاطی را از طریق ایجاد تعهد ارزی برای کشور دنبال کرده باشیم. یعنی تخصیصهای بدون برنامه در مورد ارز به صورت وامگیری و عدم توجه به اینکه وقتی میخواهیم اصل و فرع آنها را برگردانیم باید به دالر برگردانیم و در ش//رایطی که درآمد نفتی رو به سراشیبیاستخدانکنددچاراضطرارهاییشویمکه آن وقت امتیازهایی دهیم برای دالرهای این ماجرا. یکی از مهم ترین انتقادهایی که توسط کارشناسان نس//بت به نحوه لیزینگ هواپیماهای جدید مطرح میشود این است که قرار است بلیت هواپیما به ریال فروختهشوداماهزینهآنبهصورتدالرپرداختشود. از سوی دیگر برخی از شرکتهای هواپیمایی از لحاظ مالی اوضاع نابسامانی دارند و در این شرایط باید دید کهخریدچندمیلیارددالریهواپیمابرایآنهااقدامی سنجیدهاستیاخیر؟

ازورشکستگیتازمینگیرشدنناوگان هواپیماییآسمان

شرکت آسمان اعالم کرده که قرارداد فعلی نتیجه بیش از یک س//ال بررس//ی، گفتوگو و چند دوره مذاکره طوالنی بوده است اما به نظر میرسد تامین هزینه خرید هواپیما در این ابعاد برای این ایرالین رو بهورشکستگیچالشبرانگیزاست.اینهواپیماییکه وابسته به صندوق بازنشستگی وزارت رفاه است مانند سایر شرکتهای وابسته به این صندوق با مشکالت زیادی مواجه اس//ت. مش//کالت مال//ی و بدهی این ایرالین به وزارت نفت طی س//الهای گذشته باعث شده این ایرالین بدون کمک از محل منابع بانکی در اختیارگرفتنبرخیازمسیرهابصورتانحصاریقادر به ادامه حیات نباشد. از سوی دیگر روند رو به کاهش تعداد هواپیماها و پروازهای آسمان باعث از دست دادن بسیاری از مسیرهای پروازی این شرکت شده و اخیرا بیشاز91 فروندهواپیمایآنزمینگیرشدهاست.

طبق ابالغیه س//ازمان هواپیمایی کش//وری که به دس//تور وزیر راه و شهرس//ازی انجام شده است، شرکتهای هواپیمایی فعال موظف هستند میزان سرمایهخودرابهرقمتعیینشدهکفایتمالیتأسیس ایرالینها برس//انند، به این ترتیب که هر ش//رکت هواپیمایی001 میلیوندالریا053 میلیاردتومانباید کفایتسرمایهداشتهباشندتابتواندبهصورت FULL AOC فعالیتکند.بااینوجودبسیاریازایرالینهای داخلی در موعد مورد نظر نتوانستند به حداقل میزان کفایت سرمایه برسند و بر همین اساس دو سال دیگر از وزارت راه و شهرسازی مهلت گرفتند.

دراینشرایطتواناییتامینمالیخرید06 فروند هواپیما توسط این ایرالین عالمت سوال بزرگی است. درهمینارتباطهادیحقشناس،کارشناساقتصادی ونمایندهسابقمجلسبه»جهانصنعت«میگوید:به نظرمیرسدهمهواپیماییآسمانوهمایرانایر،هردو برندهای قدیمی ایرالینهای ایران هستند و اگر امروز وضعیت مالی مناسبی ندارند یکی از علل آن، این بوده استکهنتوانستندهواپیماهایجدیدخریداریکنند و به توسعه ناوگانهای خود بپردازند. او ادامه میدهد: این در حالی است که امروزه ایرالینهایی میبینیم که کمتراز01 سالقدمتدارندولیتوانستهاندناوگان خود را توسعه بخشند و فعالیتهای بیشتری داشته باشند، اما این دو ایرالین که نامشان نیز برند است و سابقهشاندراینصنعتبهبیشازچنددههمیرسد درتامینمالیخوددچارمشکلهستند. مشکالتایرالینهادرتامینمالی حقش//ناس میگوید: بدیهی اس//ت با توجه به س//اختارهای محکم و همچنین تجرب//ه باالی این دو ایرالی//ن، چنانچ//ه حمایت ش//وند میتوانند به موفقیت بیش//تری دست پیدا کنند. اما نه تنها این ایرالینها بلکه س//ایر بنگاههای اقتصادی نیز اگر به ش//یوه خصوصیسازی به فعالیت خود ادامه ندهند دچار مشکل خواهند شد، هر قدر این نهادها فاصله بیشتری از دولت بگیرند میتوانند عملکرد موفقتری داشته باشند. بنابراین میتوان گفت این دو ایرالین که جزو نامهای معتبر نیز هستند، همراه با کمک دولت و اصالح ساختار و هدایت به سمت بخشخصوصی واقعیمیتوانندبهخوبیازاینفرصتاستثناییایجاد شدهبهرهمندشوند. جایگاهتقاضادرتامینمالی حق ش//ناس در پاسخ به این مساله که ظرفیت فرودگاههای ایران در مقایسه با کشورهای همسایه نظیر ترکیه و امارات بسیار کمتر است و این پرسش که آیا کش//ور ما توان رقابت با این کشورها را دارد یا خیر، میگوید: آنچه منجر به افزایش عرضه میشود همواره تقاضا بوده و هست. اگر فرودگاه امارات یا ترکیه گسترش پیدا کرد به خاطر تقاضای منطقی بود که وجود داشت. در مورد فرودگاه امام نیز تحریمهایی که سال گذشته رفع شد منجر به افزایش ورود و خروج هواپیماها در این فرودگاه شد. اینها بیانگر آن است که اگر تحریمها رفع ش//ود، فرودگاه امام و مسیر هوایی ای//ران یکی از بهترین کریدورهای هوایی برای عبور عواپیماهای کشورهای آسیای شرقی به اروپا است به شرط آنکه تقاضا به اندازه کافی وجود داشته باشد یا به عبارتی دیگر، مشروط بر اینکه تقاضای بالقوه کنونی بهتقاضایبالفعلتبدیلشود. برگبرندهایران حقش//ناس معتقد است زمانی که فرودگاه امام طراحیشدیعنیتقریبا04 سالقبل،فرودگاههای دوبیوترکیههنوزمبنایتوسعهنداشتند،بااینوجود بهخاطرجنگوتحریمهاتوسعهفرودگاهامامباتاخیر انجام شد و تقاضاهای هوایی به ترکیه و امارات منتقل شدند. او در ادامه توضیح میدهد: با تمام این تفاسیر کریدورهای هوایی ما جذابیت باالیی دارند و اگر قرار باشد به عرصه رقابت برگردیم، میتوانیم ظرفیتهای خود را به میزانی بس//یار باالتر از آنچه اکنون هست نیزبرسانیم.

این کارشناس اقتصادی در پاسخ به اینکه بسیاری از م//ردم ترجیح میدهند بلیت هواپیما را با قیمت باالتر تهیه کنند اما با هواپیماهای برندهای خارجی مانند لوفتانزا پرواز کنند تا پروازهای داخلی و اینکه برای حل این چالش چه راهکارهایی میتوان یافت، میگوید: به عنوان مثال تا همین چند ماه قبل اگر هموطنان میخواستند به لندن یا در کل انگلستان سفری داشته باشند باید میرفتند امارات یا استانبول و پرواز خ//ود را از آنجا انجام میدادند اما امروز پرواز مس//تقیم به لندن از فرودگاه تهران نیز برقرار است. طبیعی است که وقتی راه راحتتری وجود دارد مردم نیز آن را بر میگزینند. تسیهلانتخابهایمردم وی ادامه داد: در واقع برای مس//افران دو مس//اله اهمی//ت دارد، در وهله اول اینکه پرواز حتیالمقدور از تهران انجام شود و در وهله دوم آنچه اهمیت دارد خطوطهواییاستواینکهخارجیهستندیاداخلی.ما درمرحلهاولبایدبتوانیمتقاضایموجودراپاسخبدهیم و در مرحله دوم هم ایرالینهای ایرانی باید کیفیت خدماتخودراافزایشدهندتامردمباحقانتخابیکه دارند، خود هواپیماهای داخلی را انتخاب کنند.

ایننمایندهسابقمجلسدرپایاندرپاسخبهاینکه آزادسازیقیمتبلیتهواپیماچهتاثیریدراینصنعت داشت، گفت: در بخشهای مختلف کشور به اندازه کافیبرایمواردمختلفیارانهپرداختمیشود.طبیعی استکهاقتصادچنینبنیهاینداشتهباشدکهاینیارانه به بلیت هواپیما نیز تخصیص داده شود و بعید به نظر میرسد این مساله به اقتصاد یا صنعت هوایی ضربهای واردکند.باتوجهبهاینکهایرانیانمیتوانندبلیتهای خارجی را خریداری کنند بعید به نظر میرسد قیمت بلیتهایداخلیدراینجامشکلیایجادکند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.