دورنمای اقتصاد مسکن 96 در گفتوگو با جمشید پژویان؛ کورسوی امید برای خانهدار شدن

Jahan e-Sanat - - News -

مس/کن- سیاس//تگذاری بخش مسکن طی سالهای گذشته دچار تحوالتی اساسی شده که این تحوالت به اندازه تفاوت در دیدگاهه//ای کالن دولتهای نهم و دهم نسبت به دولت یازدهم عمیق و بنیادین بوده اس//ت. دولت یازدهم در بخش ساختوساز به طور ایدئولوژیک از تصدیگری و ساخت مس//کن ارزانقیمت در حاشیه شهرها کنار کشیده و سایر سیاستها نیز به طور عمده در ایجاد»بازاربدهی«متمرکزشدهاست.دراین شرایطبسیاریازمتقاضیانمسکنکهبهطور بالقوه ظرفیت ورود به بازار را دارند تا انتخابات ریاستجمهوری امسال دست نگه داشتهاند چراکه اگر دولت بعد به تغییر سیاستهای کلی حوزه مسکن اقدام کند معادالت بازار به گونهدیگریرقمخواهدخورد.براساسسنتی نامبارک در ایران، کلیه فعالیتهای اقتصادی تا چندماه پیش از انتخابات ریاست جمهوری تحت تاثیر فعالیتهای سیاسی قرار میگیرد و به همین ترتیب بخش مسکن نیز در این ماهها دچار افول خواهد شد.

آنچه سیاس//تگذاران اقتصاد مس//کن بر آن تاکید ویژهای دارند، »تغییر پارادایم« در حوزه سرمایهگذاری و ساخت مسکن است. این دو ویژگی به سادگی در عملکرد وزارت راهوشهرسازیدرتغییررویکردنحوهتسهیالت دهیوطرحهاییمانندمسکنمهرآشکارشد. به گفته حس//ین عبده تبریزی، مشاور وزیر راهوشهرسازی هر چند طی سالهای اخیر جهت حرکت س//رمایهگذاران و سازندگان مسکن از الگوی غالب تقاضا در بازار واحدهای مسکونی فاصله گرفته و عمده سرمایههای ساختمانی هماکنون در واحدهای لوکس و فروش نرفته بلوکه شده است اما چشمانداز پیش روی بازار مسکن و تحلیل رفتار سمت تقاضا حاکی است از این به بعد پارادایم غالب برساختوسازهابایدبهسمتساختمسکن مصرفی برای »خانه اولیها«، »بدمسکنها و افراد س//اکن در بافتهای فرسوده«، تامین »مسکن اجتماعی« برای دهکهای یک تا چهار اقتصادی و »اقشار متوسط« متقاضی واحدهای معمولی و مصرفی در بازار مسکن هدایت شود. ملزوماترونقدرسال69 در این شرایط آنچه برای متقاضیان بازار مس//کن از اهمیت زیادی برخوردار اس//ت، مشاهده رونق به طور ملموس در بازار است. نگاه//ی به آمار اقتصاد مس//کن ب//ه روایت مراجع رسمی نشان میدهد که فعالیتهای دول//ت یازدهم در جهت خ//روج از رکود به طور نس//بی مس//کن را وارد فاز پیش رونق کرده اس//ت. ب//ا این وجود رک//ود اقتصادی هنوز باعث نشده س//رمایهگذاری در بخش مسکن به میزان قابل قبولی رشد کند. رشد شاخصهای مربوط به ساختوساز مسکن و افزایش قیمت در سال گذشته نشانههای مثبتی است که از ورود فضای اقتصاد مسکن بهفازرونقخبرمیدهدامابهگفتهکارشناسان بهبود نسبی ش//اخصها نمیتواند به طور ملموس بازار را تکان دهد.

در ای//ن میان برخ//ی از فعاالن اقتصاد مس//کن ک//ه دی//دگاه نزدی//ک ت//ری به سیاستگذاری رسمی مسکن در کشور دارند معتقدند کالنشهرهای کشور دیگر ظرفیت ساختوس//از جدی//د را ندارند و بر همین اساس دوران طالیی ساختوساز و افزایش چشمگیر صدور پروانههای ساختمانی به سر آمده است. این عده معتقدند در این شرایط دولت باید رفع پدیده »بدمسکنی« از طریق ساختوساز در بافتهای فرسوده و افزایش تسهیالت برای تحریک تقاضا را در دستور کار قرار دهد. در ش//رایطی که چشمانداز

سیاست ایران در انتخابات پیش رو تا حد زیادی به شرایط اقتصادی گره خورده است، این پرسش که دولت بعدی در سال پیش رو چه اقداماتی را در حوزه مسکن باید انجام دهد، اهمیت ویژهای دارد. مسکن،ذخیرهپولیبرایروزمبادا

درهمینزمینهجمشیدپژویان،کارشناس اقتص//ادی در گفت و گو با »جهان صنعت« توضیح داد: مس//کن نسبت به صنایع دیگر ثبات بیش//تری دارد. به عبارتی دیگر تقاضا برای مسکن به این علت نیست که مردم به خانه به چشم سرپناه نگاه میکنند، این در حالی اس//ت که در اغلب کشورهای اروپایی مسکن جنبه س//رپناه دارد به همین علت بخش عمده مردم در این کشورها اجارهنشین دولت یا شهرداری هستند و در خانههایی که به صورت انبوه ساخته و اجاره داده میشود، زندگیمیکنند.

وی در ادامه افزود: با این حال در کشورهایی

که تامین اجتماعی در سطح پایینتری قرار دارد، مانند ایران و آمریکا، مسکن در درجه اول تبدیلمیشودبهیکمنبعداراییبرایتامین اجتماعی یا نوعی دارایی برای روز مبادا. ویژگیهایبنیادیندررفتاراقتصاد مسکن

پژویان ادامه داد: به همین دلیل است که تقاضا برای خرید و مالکیت مس//کن کامال با آنچه در اروپا رواج دارد متفاوت اس//ت. در کشورهایی مانند کشور ما معموال تقاضای باالیی برای خرید مس//کن وج//ود دارد و در نتیجههمقیمتمسکنوهمرونقورکودبازار مسکنبهصورتدورهایتغییرمیکند،یعنی یک دوره افزایش قیمت در این حوزه مشاهده میشودوبعدازآنافزایشادامهپیدانمیکند. حتی در کشوری مانند آمریکا که اغلب مردم بخش عمدهای از هزینه مس//کن خود را وام گرفت//ه و بدهکار هس//تند، برخی به خاطر سود باالی وامها ناچار میشوند خانه خود را بفروشند تا بتوانند قیمت آن را بپردازند.

پژویان افزود: اما در ایران از آنجایی که وام درسطحباالییپرداختنمیشودواغلبافراد مالکانخانههاهستند،میبینیمکهدورهرکود خط نسبتا صافی است یعنی کاهش قیمت ممکن اس//ت اتفاق بیفتد ولی نه به صورت عمده و اساسی. دوره رونق نیز معموال ناشی ازدرآمدهاینفتیوباالرفتنارزشداراییهای دیگری است که میتواند به مسکن تبدیل ش//ود؛ به خصوص اینکه در این زمینه انواع مختلفی از دارایی از جمله سکه، ارز، فرش، زمین ...و را داریم.وی در ادامه توضیح داد: وقتی قیمت این داراییها در یک دوره افزایش پیدا کند به حدی میرسد که خانوارها میتوانند با تبدیل آنها به مسکن تقاضای مسکن را باال ببرند.افزونبراینتقاضابرایمسکنهمیشه بهدلیلرشدجمعیتوازدواجهاییکهصورت میگیرد مثبت اس//ت، با این حال زمانی که قیمت مسکن به حد باالیی برسد عده زیادی توانایی خرید را از دست میدهند و در نتیجه وارد مرحله رکود میشویم. تبدیلتقاضایبالقوهبهبالفعل این کارشناس اقتصادی گفت: البته بازار مسکن را باید به دو بخش تفکیک کرد. یک بازار مربوط میشود به مسکنهای گرانقیمت و لوکس که در شهرهای بزرگ وجود دارد و دیگریمسکنهایمتوسطوحتیارزانقیمت. در شهرهای کوچک، نوع دوم بیشتر مشاهده میشود و در نتیجه میبینیم که اغلب مالک هستند و اجارهنشینی کمتر است، در نتیجه رکودهمکمتردیدهمیشود.بنابراینمیتوان گفت رکود در شهرهای بزرگ نقش عمده و اساسی دارد.وی در ادامه خاطرنشان کرد: از آنجایی که اقتصاد ما به طور کلی در شرایط کنونی مرتبط با درآمدهای نفتی اس//ت که سرریز آن به وسیله دولت در بازار برای مردم درآمد ایجاد میکن//د، با افزایش درآمدهای ارزی میتوانیم انتظار داش//ته باشیم که در بخش مسکن نیز رونق رخ بدهد.

پژوی//ان افزود: باید در نظر بگیریم که در درجهاولتحریمباعثکاهشصادراتنفتما شدولیبهدنبالآنبهدالیلجهانیوبهوجود آمدن جانش//ینهایی برای سوخت فسیلی، قیمت نفت پایین آمد و این خود عاملی بود کهموجبرکوددربخشهایمختلفاقتصاد از جمله مسکن شد.وی گفت: حال با وجود افزای//ش صادرات نفت و عدم کاهش قیمت آن، میتوان انتظار داشت که بخش مسکن نیز رونق نسبی پیدا کند چراکه همان گونه کهگفتهشدتقاضایبالقوهبرایمسکنوجود دارد و میتوان با استفاده از برخی تمهیدات مانند افزایش مبلغ وام مسکن و سرریز شدن بیشتر درآمدهای نفتی این تقاضای بالقوه را بهتقاضایبالفعلتبدیلکرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.