روایتی تلخ از انتشار نسخههای غیرقانونی رمان دولتآبادی؛ زوال کلنل در هزار توی سانسور و مجوز

Jahan e-Sanat - - News -

گروه فرهنگ - آبان س//ال 1392 خبریدرخبرگزاریهایداخلیوخارجی منعکسشد.جایزهادبی»یانمیخالسکی« س//وییس به محمود دولتآبادی رسید. دولتآبادی این جایزه را به خاطر نگارش رمان »زوال کلنل« دریافت کرده بود.

تا آن روز بس//یاری از ادبیات دوستان هنوز نامی از کتاب دولتآبادی نش//نیده بودند. کتابی که بین سالهای 1362 تا 1364 نوشته شده است. این کتاب در آن سالهانتوانستازوزارتارشادمجوزبگیرد و سر آخر توسط نشر سوییسی »یونیون« درسال9002 بهزبانآلمانیمنتشرشد. کتاب دولتآبادی ماجرای زندگی افسری دررژیمشاهنشاهیاست.داستانکتابدر یک شبانهروز اتفاق میافتد و مراجعههای مداومش به داستانهای گذشته کتاب را پیشمیبرد. تالشناکامنشرچشمه سال7831 برایاولینبارنشرچشمه کت//اب دولتآب//ادی را به وزارت ارش//اد فرستاد. تالش//ی که در آن سال ناموفق بود. بهمن دری، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسالمی دولت دهم دلیل ندادن مجوز به رمان دولتآبادی را اینطور توضیح داد:

»من هم کتاب را مطالعه کردم و فکر میکنم کتاب به لحاظ تصویری و بصری، کتاب خوبی است؛ منتها قرائت جدیدی از شرایط قبل و بعد از انقالب را ارائه میکند. نویسنده آن را به چیرهدستی نوشته است )اما( چون این کتاب سابقه است، باید با نویسندهبنشینیموحرفبزنیم.

بهم//ن دری در ادامه س//خنان خود افزودهبود:»کتاب»کلنل«یا»زوالکلنل« اصالحاتی داشت که نویسنده برخی از این اصالحات را انجام داده است و من درنظر ندارم واژهها و ترکیببندی در کتاب تغییر کند. برای من، پیگیری نکاتی وجود دارد که این قرائت میتواند قرائت جدیدی را با تاثیرگذاری نامطلوب ارائه دهد. البته آنچه اداره کتاب تا کنون اعالم کرده، این است که باید اصالحاتی در کتاب انجام شود و نویسنده برخی موارد را اصالح کرده ولی مد نظر من چیز دیگری است«

بعد از روی کار آمدن دولت روحانی و امیدواری برای بازشدن فضای نشر و چاپ کت//اب، دوباره نام رم//ان دولتآبادی در خبرگزاریهاپیچید.جایزهیانمیخالسکی هم دلیلی دیگری برای ورود دوباره »زوال کلنل« به بحثهای روز ادبیات بود.

در آن روزه//ا خبری مبنی بر صدور مجوز کتاب دولتآبادی در خبرگزاریها پیچی//د. خبری که خیل//ی زود تکذیب ش//د و در ادامهاش ناراحتی دولتآبادی را در پی داش//ت. بعد از انتشار این خبر و حساس شدن نهادهای گوناگون بر کتاب تازهدولتآبادی،وزارتارشادعقبنشست. هرچند که در خرداد سال 1393 رییس وقت اداره کتاب در جواب اینکه :آیا با توجه به بررسیهای انجامشده فکر میکند این کتابامکانانتشارداشتهباشد،گفت:»من این موضوع را نفی نمیکنم، اما نمیتوانم جواب روش//نی بدهم، ت//ا زمانی که در گفتوگو با ناشر به توافق برسیم«.

توافقی که هیچگاه عملی نشد و رمان دولتآب//ادی در راهروهای ارش//اد خاک خورد.

چاپغیرقانونی،عصبانیتآقای نویسنده

درست زمانی که ناشر و نویسنده رمان »زوال کلن//ل« درگیر س//ر و کله زدن با ممیزهای وزارت ارشاد بودند، در اقدامی تعجب برانگیز نس//خه غیر قانونی رمان دولتآبادیسربساطدستفروشانخیابان انقالب در آورد. اتفاقی که دولتآبادی را بیش از پیش عصبانی کرد و در موردش گفت:

»وقتی از حراست وزارت ارشاد رفتند و کتابهای چاپ ش//ده با عنوان »زوال کلن//ل« را توقیف کردند از حدود 4700 نسخه بیشتر در دسترس نبود و بقیه را پخش کرده بودن//د. این طرف آن طرف ش//نیده میش//ود این کتاب جعلی که فروختهمیشوداصلاست.همانروزهایی ک//ه این اتفاق افتاده بود گفتم این کتاب جعلی است و »کلنل« عمال دارد قربانی یک بازی کثیف میشود.

به این ترتیب کتاب جعلی هیچ دخلی به »کلنل«- که باید در کش//ور ما ایران منتشر ش//ود- ندارد. نثر من امضای من است. خوانندگان من هم توجه دارند که نثر آثار من از چه رنگی اس//ت و مطمئنا تش//خیص میدهند که این نثر، ترجمه جعلی و تحریف ش//دهای است که آن را پ//س زدهاند، پس میزنن//د و من از آنها میخواهم آن را پس بزنند. این کتاب که به شکل قاچاقی منتشر شده هیچ ربط و دخلی به اصل کتاب ندارد. امیدوارم اصل کتاب منتشر و این حواشی نکبت بار کنار زده شود.

او همچنین در پاسخ به اینکه آیا کتاب فارس//ی موجود، ترجم//ه از متن آلمانی »کلنل« اس//ت، گفت: هیچی نمیدانم. امیدوارم روش//ن شود که این روسیاهی متوجهکیست. کلنلقربانیجنایتهایادبی ام//ا ح//اال و بعد از حدود دو س//ال از بحثه//ای چ//اپ و عدم چ//اپ کتاب دولتآبادی، نسخه صوتی کتاب در فضای مجازی منتشر شد؛ نسخهای که معلوم نیس//ت آیا واقعا از کتاب دولتآبادی که توس//ط نشر یونیون چاپ شده، برداشته ش//ده یا آن کتابی که دولتآبادی نسخه تقلبی خوانده بودش. در هر حال این اتفاق باز هم با عکسالعمل دولتآبادی همراه شد. نویسنده کهنهکار و دست به قلم که به تازگی مجموعه داستان »بنیآدم« را منتشر کرده بود با عصبانیت از اتفاق تازه گفت که حتی یک کلمه از نسخه تازه را گوش نداده و ادامه داد: »در حالیکه اعالم کردهام کتاب چاپش//ده جعلی اس//ت، کسانی که این کارها را میکنند، مجرم مضاعف هس//تند و از اس//م من و کتاب سوءاستفادهمیکنند.«

او ب//ا ش//رمآور خواندن انتش//ار این نسخه صوتی، گفت: همه چیز به صورت وقیحانهای دارد انجام میشود و این مایه شرم است. کسانی که این کار را میکنند، پیشکردهاجانبهستند.«

دولتآب//ادی همچنی//ن از کس//انی که مس//وولیت دارند انتقاد کرد و گفت: »مس//ووالن نبای//د چشمش//ان را روی »جنایتهای ادبی« ببندند. کس//انی که حقوق میلیاردی میگیرند، باید حقوق خالقیت، ادبیات و فرهنگ را بشناسند و آن را بهجا بیاورند.«

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.