پوپولیستهادرکمینانتخاباتایران

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - hedayati.mohammad@yahoo.com

محمدهدایتي سياست انتخاباتي معاص//ر در كنار تمام سويههاي رهاييبخش آن، واج//د جنبههاي پوپوليس//تي به معن//اي عام نيز هس//ت. در كارزاري انتخابات//ي، بيش و پيش از هر چيز بايد بر رايدهندگان تاثير گذاش//ت. از اينرو پايانواعتكنيكواستراتژيتاثيرگذاريپيش كشيده ميش//ود. اما پوپوليسم به مثابه يك ايدئولوژي را ميتوان محصول نوعي بحران در سياست دانست؛ بحراني هرچند شايد موقتي در س//ازوكارهايي كه كفايت و كارآمديشان را از دست دادهاند. پوپوليستها از اين شرايط بحراني بهترين اس//تفاده را ميبرند. از نظمي جديد در انداختن سخن ميگويند و فراروي ازمناسباتموجود.

در ايران پوپوليسم با روي كار آمدن دولت محم//ود احمدين//ژاد در س//ال 1384 وارد گفتمانسياسيشد.باالصاقچنينصفتيبه او و دولتش، بحثهاي بسياري درباره چيستي پوپوليسمدرگرفت.بانزديكشدنبهانتخابات رياس//تجمهوري و تحرك مجدد اين گروه، از خواس//ت قدرتگيري مجدد آنها صحبت ميشود.پرسشايناستكهاينپوپوليستها از طريق چه مكانيس//مهايي به مسخ عرصه سياسيميپردازندوچهموضعيدربارهسياست و فعاليت سياسي دارند؟

ادبيات گستردهاي درباره پوپوليسم وجود دارد. در اين نوشتار بر دو ويژگي بسيار كليدي كه در پوپوليستهاي ايراني هم ديده ميشود تمركز ميش//ود؛ يكي دشمني پوپوليستها با نظامهاي سياس//ي مبتن//ي بر نمايندگي اس//ت. آنها اگرچه براي قدرتگيري چارهاي جز توسل به سازوكارهاي انتخاباتي ندارند اما شكل نهادي سياست را اساسا دست و پا گير و حتي كثيف و ملزومات نظام نمايندگي مثل احزاب و پارلمان را زائد ميدانند و طرفدار نوعي صراحتدربيانانديشههايخودهستند.چنين ويژگي را ميتوان در كار پوپوليستهاي ايراني رديابي كرد. آنها از نوعي فراحزبي بودن سخن ميگويند،خاستگاهسياسيمشخصيندارند، به كرات اهميت مجلس را زير سوال ميبرند و التزام چنداني به قواعد نهادينهشده سياست ندارند. اين ويژگي حتي در رفتارها و گفتار آنها خودرانشانميدهد.ديگراينكهپوپوليستها وابستگي چنداني به ارزشهاي بنيادين ندارند اگرچهگاهيازآنهادمميزننديعنيارزشهاي مشخصي راهنماي آنها براي فعاليت سياسي نيست.نتيجهاينميشودكهبهفراخورمنافع و موقعيتها، رنگ عوض ميكنند. ايدههاي مختلف و گاه متناقضي را طرح ميكنند. يك روز ازارزشهاياسالميسخنميگويندوروزيديگر ازبياهميتيحجابميگويند،ازاستكبارستيزي صحبت ميكنند و در عي//ن حال براي روابط با قدرتهاي جهاني دست و پا ميزنند. يك روز به اصولگرايان نزديك ميشوند و روز ديگر خواهان ارتباط و ائتالف با اصالحطلبان هس//تند. معلوم نيست راست هستند يا چپ، در واقع به عبارتي از پرنسيبسياسيبيبهرههستند.اينويژگيها سبب شده اساسا فاقد طرح و برنامهاي كلي براي سياستورزيومملكتداريباشند.دائماز»مردم« سخنميگويندوحتيآنهاراعليهسياستمستقر ميشورانند و در اين راه خود را نماينده مردم در كارزاربانظممديريتيتاكنونمستقرميدانند.

حضور پوپوليستها را اگرچه موقتي ارزيابي كردهاند اما اتفاقات چند سال اخير در سياست، تقريبا در سراسر جهان، فرصت عرض اندام آنها را افزون كرده اس//ت. با بحراني كه در سياست حزبي ايجاد شده است، اينكه احزاب گوناگون روزبهروز بيش//تر ش//بيه هم ش//دهاند و اينكه جايگزين//ي احزاب به جاي يكديگر عمال تاثير معناداري در وضعيت ايجاد نكرده است، فرصت براي پوپوليستها فراهم شده تا از چنين بحراني استفاده كنند. شعارهايي فراتر از ظرفيت موجود س//ر دهند و بر رايدهندگان تاثير بگذارند. از اينرو خطر آنها ش//ايد بيش از پيش باشد. در همه جاي دنيا.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.