جنبشثبتنام؛توسعهنيافتگيسياسي

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - hedayati.mohammad@yahoo.com

در شبكههاي اجتماعي دست به دست ميشود. بهنوعيپيكنيكميمانددرميانهآخرينچانهزنيها وتصميمگيريهايمهمسياسي.درانتخاباتگذشته هم شاهد حضور چنين افرادي بودهايم. آش اما اين بار شورتر بود.

اين پديده تا حد زيادي ناش//ي از اين است كه فرآين//د تفكيك و تمايز قلمروها در ايران بهعنوان يكي از اصليترين ويژگيهاي توس//عه و در اينجا توسعه سياسي، آنچنان جدي گرفته نشده است؛ تفكيكي كه الزمه مدرنيزاس//يون در امور مختلف قلمدادميشود.بخشيازفرآيندتوسعهسياسي،اتفاقا نوعياستقاللوتفكيكقلمروسياسياستالبتهدر عينارتباطباديگرقلمروهايحياتاجتماعي.اينكه قلمرو سياسي به تدريج خود را از ديگر قلمروها چون دينوبعضاسنتوقواعدآنهابرميكشد،اينكهقواعد بازي مشخص و خاص خود را دارد، دانش و تجربه خاص خود را ميطلبد و براي فعاليت و كنشگري در آن الزم است مراحلي طي شود. اصليترين واسطه براي اين يادگيري سياسي در كشورهاي پيشرفته انجمنها، گروهها و به ويژه احزاب سياسي هستند. در اين مجامع است كه فرد قواعد مشاركت سياسي را ميآموزد، سلسلهمراتب را ميپيمايد و پس از عبور ازآزمونهاوفيلترهايمشخصدرونحزبيميتواند بهعنواننمايندهحزبيشناسنامهدار،خودرابهمحك سازوكارهاي انتخاباتي بگذارد. در واقع فيلتري براي مشاركت اگر هس//ت، در درون خود احزاب وجود دارد. در چنين شرايطي، ديگر هر كسي صرفا به اين دليل كه مثال ورزشكاري شناختهشده بوده است يا بازيگري معروف هوس حضور در عرصه سياسي را در سر نخواهد پروراند، چه برسد به افرادي كه شايد تنها براي ديده شدن زحمت رفتن تا محل ثبتنام را بر خود هموار ميكنند. در اين شرايط ميشود از نهادينهشدنسياستسخنگفت.

اين شيوه نهادينه شده و تفكيكيافته مشاركت سياسي هم معايبي دارد؛ معايبي كه شايد ريشه در خود دموكراس//ي به ويژه در شكل مدرن آن دارد. واقعيت آن است كه در كارآمدترين نظامهاي دموكراتيك هم نميتوان از گش//ودگي كامل و امكان حضور و مش//اركت كامل س//خن گفت. مشاركت از طريق سازوكارهاي حزبي خصايص محدودكننده هم دارد، هم به اين لحاظ كه هستند كساني كه بركنار از جريانات حزبي هستند و از اين رو فرصت چنداني براي حضور نمييابند و هم از اين لحاظ كه خود احزاب نيز با چالشهايي چون قانون آهنين اليگارش//ي حزبي دستوپنجه نرم ميكنند كه در آن شايستهساالري و تصميمگيري دموكراتيك در درون خود احزاب مختل ميشود. ام//ا با وج//ود اين كيفيات نامطل//وب، گويا فعال موثرترين سازوكار، همين سازوكار تفكيكيافته و نهادينهشده حزبي است.

فراواني ثبتنام به معناي مشاركت نيست، شايد بهاينمعناستكهفعاليتسياسيبهمثابهعرصهاي براي بهبود امور عموم، به معناي عرصهاي جدي و تخصصي جديت خود را از دست داده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.