مزيت بخش انرژي در توسعه اقتصادي ايران

Jahan e-Sanat - - News -

»جهانصنعت«-سرانجامبزرگترين اتفاق صنعت نفت در چهار سال گذشته در پارسجنوبي رقم خورد. با افتتاح فازهاي 17 و ‪19 81،‬ و 20 و 21 پارسجنوب//ي توليدگازكشوربا051 ميليونمترمكعب افزايش به 550 ميليون مترمكعب رسيد.

بزرگترين اتفاق اقتصادي س//ال روز گذش//ته با حضور رييسجمهور رخ داد؛ رخ//دادي كه خيليها آن را انقالب نفتي نيز ناميدهاند.

در اوايل روي كار آمدن دولت يازدهم وزير نفت از هدفگذاري اين وزارتخانه براي برابري برداشت از ميدان گازي مشترك با قط//ر خبر داده بود؛ هدف//ي كه در ميانه تحريمهابيشتربهروياييشباهتداشتاما باالخره بعد از چهارسال محقق شد.

دي//روز ب//ا حض//ور حس//ن روحاني رييسجمه//ور، وزير ام//ور خارجه، وزير نفت، وزير صنعت، معدن و تجارت، معاون علم//ي و فن//اوري رييسجمهور، رييس دفتر رييسجمهور و مقامات ارشد كشور، همزمان شش فاز پارسجنوبي و همچنين چهار طرح پتروشيمي افتتاح شد؛ رويدادي ب//زرگ و تاريخي ب//راي صنعت نفت كه ميتواند سنگ بناي محكمي براي آينده صنعت نفت و گاز كشور باشد.

آنط//ور كه وزارت نف//ت اعالم كرده، براي اجراي فازه//اي ‪20 91، 81، 71،‬ و 21 پارسجنوبي و طرح توسعه اليه نفتي اي//ن ميدان مش//ترك گازي و طرحهاي پتروشيمي02 ميليارددالرسرمايهگذاري شده است.

با بهرهبرداري از فازهاي تازه، توليد گاز در پارسجنوبي نسبت به سال 92 بيش از دو برابر افزايش يافته است.

به همين ترتيب با افتتاح ش//ش فاز پارسجنوبي051 ميليونمترمكعبگاز، 200 هزاربشكهميعاناتگازي،سهميليون تن گاز اتان و سه ميليون تن گاز الپيجي )گاز مايع( به توليد ايران افزوده شده است. برهميناساسبرداشتگازطبيعيايراناز ميدان مشترك پارسجنوبي با كشور قطر برابر خواهد شد. فاز 91؛ ايرانيترين فاز ط//رح توس//عه فاز 19 مي//دان گازي پارسجنوب//ي خردادماه 1389 توس//ط شركت نفت و گاز پارس (POGC) و در قالب يك قرارداد EPC به كنسرسيومي متشكل از شركتهاي پتروپارس ليميتد و پتروپارس ايران )جهت اجراي تاسيسات خش//كي و عمليات حفاري( و ش//ركت مهندسي تاسيسات دريايي ايران )جهت س//اخت و اج//راي س//كوهاي دريايي و خطوط لوله زيردريايي( واگذار شد. در اين پااليشگاه گاز ترش پس از شيرينسازي در چهار رديف فرآورش گازي جهت استفاده داخلي به خط ششم لوله سراسري تزريق ميش//ود. ازس//ويي ديگر ميعانات گازي جدا شده در پااليش//گاه نيز توسط خط لوله زيردرياي//ي و SPM صادر و LPG تولي//دي نيز ب//راي صادرات يا اس//تفاده در پتروش//يميهاي داخل كش//ور مورد بهرهبرداري قرار ميگيرد. فازهاي71و81 براي توسعه اين دو فاز حدود 11 سال پيش)22 خردادماه5831(،ميانشركت ملي نفت ايران به كنسرسيومي متشكل از سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، ش//ركت مهندسي و س//اخت تاسيسات دريايي ايران، شركت ملي حفاري ايران، شركت مهندسي و ساختمان صنايع نفت و ش//ركت صنعتي دريايي ايران )صدرا( قراردادي امضا ش//د كه در ادامه راه و در دولت يازدهم به دليل تاخيرهاي صدرا در ساخت سكو، شركت ايزوايكو جايگزين اين شركت ش//د. اين دو فاز كه زمان 52 ماه براي اجراي آن تعريف شده بود، قرار بود حداكثر تا پايان دولت دهم تكميل شود و به بهرهبرداري برسد اما به دليل تغييرات مديريتي، شدت تحريمها و كمبود منابع مال//ي نيمهكاره ماند و ب//ه دولت يازدهم منتقلشد. فازهاي02و12 ط//رح توس//عه فازه//اي 20 و 21 پارسجنوبي كه هدف از اجراي آن توليد روزان//ه دو ميليارد فوت مكعب گاز و 80 هزار بش//كه ميعانات گازي است، در هر دو بخش خش//كي و دريا برعهده شركت مهندسي و ساختمان صنايع نفت است. مهمتري//ن ويژگي اين ف//از پارسجنوبي ثبت يك ركورد جديد جهاني در ساخت پااليشگاههاي گاز ساحلي است بهطوري كه در مدت دو س//ال س//اخت پااليشگاه بيش از 60 درصد پيش//رفت اجرايي دارد كه اين رقم بيش از ركورد ش//ركت توتال فرانسه در پارسجنوبي است. پتروشيمي،پيشرودرتوسعه همچني//ن طي اين س//فر ف//از دوم پتروش//يمي كاوي//ان، واح//د MEG پتروشيمي مرواريد، پتروشيمي انتخاب و پتروشيميتختجمشيدپارسافتتاحشد. بهرهبرداري از اين طرحها در حالي كليد خورد كه به گفته عليمحمد بس//اقزاده، مديركنترل توليد شركت ملي پتروشيمي تمام اين طرحها در مدار توليد قرار دارند و محصوالت آنها افزون برتامين نياز داخل و نيزصادرات،بهعنوانخوراكبينمجتمعي مورد استفاده قرار ميگيرد.

او ظرفيت توليد فاز دوم پتروش//يمي كاوي//ان را يك ميليون تن، واحد MEG پتروش//يمي مرواريد را 540 ه//زار تن، پتروش//يمي انتخ//اب را 250 هزار تن و پتروشيمي تخت جمشيد را 55 هزارتن اعالم كرد. اليهنفتيپارسجنوبي طرح توسعه و بهرهبرداري از اليههاي نفت//ي مي//دان گازي پارسجنوبي كه با كشور قطر مشترك است هم مقصد ديگر رييسجمهور در عسلويه بود. بهرهبرداري از نفت اين ميدان در دو فاز انجام ميشود كه در حال حاضر توسعه فاز يك در دست اقدام اس//ت. در مرحله نخست اين طرح، پيشبيني ميشود روزانه 35 هزار بشكه نفت توليد ش//ود كه پ//س از اجراي اين مرحله و بررس//ي رفتار ميدان، در صورت اقتصادي بودن، مرحله دوم توسعه ميدان نيز اجرا ميش//ود. اين در حالي است كه براس//اس برآوردهاي اولي//ه نفت درجاي اليهنفتيپارسجنوبيحدودهفتميليارد بشكه تخمين زده شده است. قرار بود اين توليد در بهمنماه صورت گيرد اما با تاخير روبهرو بوده و كارشناس//ان بر اين باورند در فاز نخس//ت برداشت بيش از 25 هزار بشكهاي بسيار دور از ذهن است.

گفتني اس//ت با آغاز برداشت نفت از اليه نفتي پارسجنوب//ي در فروردينماه امس//ال، ايران به حدود سه دهه برداشت يكطرفه قطر هم از اين ميدان مش//ترك نفت//ي و م//رزي پايان ميده//د تا عمال يكي از پروژههاي بزرگ افزايش ظرفيت توليد نفتخام كشور در دوران پس از لغو تحريمها كليد بخورد. پشتپردهپارسجنوبي ازسالهاي98،09و19تاششماهه اول 92 ب//راي كليه فازهاي پارسجنوبي حدود64 ميليارددالرهزينهشدهاستكه با وجود تحريمهاي كامل تا اواسط ،1392 عمده كاالها خريداري و در انبارهاي پروژه نگهداري ميش//ده اس//ت و از اواسط 92 تاكن//ون عمدتا نصب و راهاندازيها انجام شده است. با حال منتقدان مدعي شدند ك//ه كلنگ فازهاي پارسجنوبي را دولت احمدينژاد زده اس//ت اما كار را كه كرد آنكه تمام كرد؛ اين ضربالمثل مصداق افتتاح شش فاز پارسجنوبي، بهرهبرداري از اليه نفتي پارسجنوبي و افتتاح چهار طرح پتروشيمي است كه روز گذشته با حضور رييس دولت يازدهم صورت گرفت. پرشايرانبهسمتپيشرفت برهمين اساس رييسجمهور در آيين بهرهبرداري رسمي از فازهاي ‪91، 81، 71،‬ 20 و 21 پارسجنوب//ي اظهار كرد: امروز شاهد افتتاح بزرگترين سرمايهگذاري در صنعت نفت، گاز و پتروش//يمي به دست مديران، جوانان و طراحان ايراني هستيم.

حس//ن روحاني اظهارداشت: دردولت يازدهم اين چهارمين نوبتي اس//ت كه به منطق//ه پارسجنوبي آم//دهام و هر بار با افتخار بيشتري به مهندسان، كارگران و مديران عزيز كشور كه موجب فخر و افتخار ما هستند نگاه كردم.

وي گفت: هر بار شاهد يك قدم بلند در توسعهوپيشرفتكشوربوديم،يادمانباشد بزرگترين هدف ما ايرانيان، ايران پيشرفته و پيشرو است. ايران در اوج رييسجمهور با اشاره به اينكه روزهاي بزرگي در تاريخ كشورمان داشتهايم افزود: بزرگترين هدف ما آن اس//ت كه ايران را به نقطه اوجي برسانيم كه همه ايرانيان در تاريخ در انتظار آن بودهاند.

روحان//ي اف//زود: آن روز كه من ديدم اقتصاددان//ان كش//ور توانس//تند ت//ورم 54درصدي را تكرقمي كنند آن روز، روز افتخ//ار نه براي دولت و اقتصاددانان بلكه براي ملت ايران بود.

وي تصري//ح كرد: آن روز كه ش//اهد بوديم رش//د كشور بعد از 12 سال انتظار براي اولين بار از هش//ت درصد عبور كرد روز افتخار بود.

آن روز كه توانس//تيم در مقابل شش قدرت ب//زرگ دنيا حرف ملت ايران را به كرسي بنشانيم روز افتخار بود.

رييسجمهور گفت: آن روز كه طرح تحول س//المت در ايران به ثمر نشست و مردم در بيمارستانها مجبور نبودند براي پرداخت پول بيماري، طالي همسران و فرش زيرپايش//ان را بفروشند و روزي كه ديدم روس//تاييان، حاشيهنشينان و همه ايرانيان زير پوش//ش بيم//ه درماني قرار گرفتند آن روز، روز فخر ما بود.

وي تصريح كرد: امروز نيز با بهرهبرداري از فازه//اي ‪20 91، 81، 71،‬ و 21 روز تحق//ق اقتصاد مقاومتي اي//ران و افتخار ديگري رقم خورد.

روحان//ي اضافه ك//رد: صنعت نفت و مديران نفت ما در سالهاي 95 و 96 براي ما روزهاي پرافتخاري را آفريدند.

وي اف//زود: آن روزي ك//ه ظرف چند ماه مديران نفتي توانستند قدرت صادرات نفتخ//ام و ميعانات را به دو برابر افزايش دهند، آن روزي كه مديران نفت ما و وزير نفت ما در اوپك توانست حق غصبشده ملت ايران را بازپس بگيرد و ما توانستيم حقم//ان را بگيريم و تولي//د نفتمان را همزمان ب//ا كاهش ديگر توليدكنندگان نفت به مرز قبل از تحريم برسانيم افتخاري بزرگ براي ملت ايران بود.

روحان//ي گف//ت: 27 فروردين س//ال 1396 ك//ه به عنوان روز ماندگار صنعت نفت و گاز كش//ور ماست در يك روز پنج ف//از و يك فاز كه معادل دو فاز اس//ت در واقع ش//ش ف//از پارسجنوب//ي افتتاح و بهرهبرداري ميشود.

وي يادآور شد: همزمان با بهرهبرداري از طرحهاي ياد شده برداشت از اليه نفتي پارسجنوبي نيز آغاز ميشود. همچنين چند طرح پتروشيمي اين منطقه نيز به بهرهبرداري خواهد رسيد.

بهرهبرداريازسرمايهگذاري02 ميليارد دالري

وي افزود: روزي كه ايران قدرتمند ما س//رمايهگذاري بيش از 20 ميليارد دالر را افتت//اح و بهرهبرداري ميكند، يك روز بهيادماندني براي تاريخ صنعت نفت كشور ما خواهد بود.

روحاني گفت: عزت ما در سايه اقتصاد مقاومت//ي و موفقيت م//ا در صحنههاي مختلف، امنيت ب//زرگ، آرامش، صداي بلند آزادي ملت ايران و انشاءاهلل مشاركت بزرگ ملت ايران در 29 ارديبهش//ت در سرزمين ايران و پيشرفت به دست ايرانيان عزيز در همه زمينههاست.

وي تصريح كرد: افتخار ما اين اس//ت كه امروز ميبينيم در يك ميدان مشترك كه همسايه ما از همين ميدان استفاده و بهرهبرداري ميكند، از ميزان بهرهبرداري او س//بقت ميگيريم كه خود يك افتخار است.

وي تصري//ح كرد: اينكه در آغاز به كار اين دولت توليد و ظرفيت ما 042ميليون مترمكعب گاز در روز بود و امروز بعد از سه س//ال و نيم توليد و ظرفيت ما با افزايش بي//ش از دو و س//ه تا چهاردهمي برابر به 575 ميليون مترمكعب رسيده است، به معني اين است كه ما ميتوانيم.

وي اف//زود: اگر با هم باش//يم، وحدت داشته باشيم و دست به دست هم دهيم، ماميتوانيم.روحانياظهاركرد:ماميتوانيم عزت، پيشرفت،آرامش دوباره، موفقيت و اقتصاد دانش بنيان و حركت به س//مت قلههاي پيش//رفت را به ارمغ//ان آوريم و به دنبال مس//ايل جزئي و پيش پا افتاده نرويم. روحاني افزود: افتخار ما راستگويي، ش//فافيت، احترام به حق//وق يكديگر و بزرگانمان است. وي تصريح كرد: ديديم روزي كه به بهشتي توهين كردند و سالها بعد شرمنده بودند، به هاشميرفسنجاني توهي//ن كردند و امروز بعد از پرواز روح او به آسمانها شرمنده هستند.

رييسجمهور با اشاره به اينكه نگذاريم در براب//ر افتخارات و بزرگان كش//ورمان شرمنده باشيم، افزود: تازه اين شرمندگي دنياس//ت و ش//رمندگي قيامت بيشتر و بدتر است. صداقتداريم وي بدون نام بردن از فرد خاصي گفت: برادر، در كنار هم، دستگيرهم و با مردم با صداقت سخن بگوييم.

روحان//ي افزود: ملت ما صلح، آرامش، پيشرفت، امنيت و عزت بلند ميخواهد.

وي ب//ا بيان اينك//ه ميتوانيم به همه اين اهداف برسيم، گفت: ما انقالب نكرده بوديم كه رو در روي هم باشيم، همديگر را تخريب كنيم و براي مواد غذايي دستمان به سوي بيرون دراز باشد.

رييسجمهور تصريح كرد: ما به فكر خودكفاي//ي در گن//دم، گاز، نف//ت گاز و گازوييل و بنزين بوديم.

روحاني بدون اش//اره به طرح خاصي يادآور ش//د: در هفتههاي آينده در زمينه بنزين نيز محقق ميشود و با اين طرح همه انتظارات اين ملت برآورده ميشود.

وي گفت: ايران يك قانون اساسي، يك دولت، يك رهبر، يك آرمان و يك انقالب دارد و يك ايران سربلند و عزيز داريم.

روحاني افزود: امروز، روزي اس//ت كه بحمداهلل شاهد يك قدم بزرگ در پيشرفت كش//ور هستيم و روز خوشحالي و افتخار ب//راي مل//ت و دول//ت اي//ران و روز غرور براي ايران و همه دوس//تداران ايران عزيز خواهد بود.

روحاني گفت: من در اينجا به صراحت به وزير نفت ميگويم ما خواهان توس//عه هس//تيم اما توس//عه بايد به سالمت هوا، زمي//ن، دريا و محيطزيس//ت توجه كند و اين مهم ب//ه عنوان اولين اولويت ما در پيش//رفتهاي عمراني در سراسر كشور باش//د. وي اظهار كرد: مردم منطقه بايد بتوانند از مش//اغلي كه در اس//تان ايجاد ميشود استفاده كنند.

رييسجمهور خطاب به وزير نفت ادامه داد: در گذش//ته هرج//ا نفت بود بهترين بيمارستانها، دانشگاهها، پاركها، بنادر، تفريحگاهها، اشتغال و نشاط از نفت بود.

وي يادآورشد: نفت و گاز را براي نشاط و

تدبي/ر و امي/د؛ آورده دول/ت يازدهم به پارسجنوبي

همچنين بيژن زنگن//ه وزير نفت در نشس//ت خبري كه پيش از آيين افتتاح ش//ش ف//از پارسجنوب//ي، چه//ار طرح پتروشيمي و اليه نفتي برگزار شد، با بيان اينكه اليه نفتي پارسجنوبي براي اولين بار به بهرهبرداري ميرسد، اظهار داشت: ش//ش فاز پارسجنوبي با ظرفيت 170 ميليونمترمكعبگازترش،051 ميليون مترمكع//ب گاز ش//يرين و در هر فاز نيم ميليون تن اتان، نيم ميليون تن الپيجي وبين53تا04هزاربشكهدرروزميعانات گازي توليد ميشود.

وي ادامه داد: توليد پارسجنوبي نسبت بهپنجماهنخستسال29،4/2برابرشده كه با افتتاح شش فاز پارسجنوبي ميتوان گف//ت 11 فاز از اين مگاپ//روژه در دولت يازدهم به بهرهبرداري رسيده است. به اين ترتيب موضع ايران در حوزه برداشت گاز ازاينمخزنمشتركدرمقايسهباهمسايه خارجي خود متعادل شده است.

اين مقام مسوول با اشاره به اينكه تنها دو سال و نيم از دوران تحريمها در دولت تدبير و اميد سپري شده و فقط چند ماه آن در دولت دهم بود، اظهار داش//ت: ما از نظر صادرات نفت، انتقال درآمد به كشور، دسترسيبهبانكهايبينالملليدسترسي به تجهيزات در ش//رايط دشواري به سر ميبرديم اما توانستيم در اوج تحريمها به اهداف خود برسيم.

وزي//ر نفت در ادامه با اش//اره به اينكه ميزانتوليدازفازهايفعالدرپارسجنوبي در سال ‪280 29،‬ ميليون مترمكعب بوده است، گفت: اين ميزان در حال حاضر دو برابر ش//ده اس//ت. به اين ترتيب ميتوان گفت توليد از پارسجنوبي تا س//ال 29، 570 ميليون مترمكعب بود كه در س//ال 95 به 1060 ميلي//ارد مترمكعب توليد تجمعي رسيده اس//ت كه اين ميزان در حالافزايشاست.البتهبايدگفتمشكالت ما محدود به منابع مالي و توليد نش//ده و در ساخت خطوط انتقال دچار مشكالتي بودهايم. بنابراين بايد گفت بخشي از اين خطوط احداث شده و بخشي نيز احداث خواهد شد.

زنگنه در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه آورده دول//ت يازدهم به پارسجنوبي چه ميزان بوده است، تصريح كرد: آورده دولت يازدهم،تدبيرواميدبودهاستچراكهمنابع مالي و پولي همه چيز نيست. 190 ميليارد دالر درآمد عل//ي كادر، مديرعامل ش//ركت ملي نفت ايران نيز در اين مراسم با بيان اينكه در بخش خشكي و دريايي ميدان گازي پارسجنوبيبهجزبخشخطوطلولهشاهد تزريق سرمايه 71 ميليارد دالري بوديم، گفت:ازاينحجمسرمايه91 ميليارددالر آن از منابع داخلي و 52 ميليارد دالر آن از سايرمنابعهمانندبانكها،اوراقمشاركتو صندوق توسعه ملي تامين شده است.

وي همچني//ن ب//ا تاكي//د ب//ر اينكه س//رمايهگذاريهاي انجام ش//ده در اين ح//وزه در مدت زمان كوتاهي بازگش//ت داش//ته و به س//وددهي ميرسد، گفت: ممكن اس//ت اگر مدلهاي اقتصادي مد نظر فراهم ش//ود اين بازگشت سرمايه با سرعت بيشتري رخ دهد.

كاردر ب//ا اعالم اينكه در پارسجنوبي ش//اهد افزايش توليد تجمعي گاز به هزار و 60 ميليارد مترمكعب هستيم، تصريح ك//رد: قطر تاكنون از اين مي//دان هزار و 771 ميليارد مترمكعب گاز برداشت كرده است. گفتي است ميزان درآمدزايي كشور از توليد اين مقدار گاز از ابتدا تاكنون 191 ميليارد دالر عايدي داشته است كه با افتتاح طرحهاي توسعهاي امروز اميدواريم بتوانيم توليد تجمعي ايران و قطر را متعادل كرده و فاصله آن را كاهش دهيم.

اين مقام مس//وول با اشاره به جايگاه نيروه//اي داخل//ي در احداث و توس//عه فازهاي71 تا12 پارسجنوبيادامهداد:به جرات ميتوان اعالم كرد كه در پروژههاي آينده بيش از 70 درصد از توان داخلي را بهكار گيريم.

به گفته مديرعامل شركت ملي نفت اي//ران توليد روزان//ه گاز در پارسجنوبي نسبت به سال 92 دو برابر شده و از ميزان 285 ميليون مترمكعب در س//ال 92 به 570 ميليون مترمكعب رسيده و اين در حالي اس//ت كه در سال 95 توليد گاز در پارسجنوبيركورديمعادل551 ميليارد مترمكعب را رقم زد.

سيدحسين ميرافضلي - در كشور كمآبي مانند ايران مزيت ويژه ما توسعهكشاورزيدرونمرزهايكشورماننيست،حوزهمعدننيزمزيتهاي خوبي دارد اما در س//الهاي گذشته سرمايهگذاريهاي انبوه متناسب با ظرفيتهاي كشور در آن حوزه انجام نشده است. در حوزه صنعت، مهمترين مزيت ايران صنايع نفت، گاز، پتروشيمي و پااليشگاه است. قطر و عربستان بهخوبي به اين مزيت ويژه خود پي برده و صدها ميليارد دالر در اين حوزه سرمايهگذاري كرده و اكنون سود ساالنه آنها از حوزههاي يادشده به بيش از صد ميليارد دالر ميرسد. روسيه از مزيت ذخاير عظيم گاز و امكان صادرات گاز با قيمتهاي باال به اروپا بهره برده و چين مزيت خود در حوزه زغالسنگ را شناسايي و بر آن تمركز كرده و انقالبي در آن حوزه ايجاد كرده است. چه كسي باور و تصور ميكرد كه بتوان از زغالسنگ پاكترين بنزين و گازوييل و حتي بنزين هواپيما توليد و در مقياس كالن به بازارهاي جهاني عرضه كرد؛ به گونهاي كه قيمت آن از قيمت بنزين و گازوييل توليدي با نفتخام بسيار ارزانتر باشد؟ چه كسي باور ميكرد از زغالسنگ بتوان به توليد محصوالت پلياتيلن پليپروپيلن، متانول، آمونياك و اوره دست يافت و كك تهمانده آن را به قيمت باال به واحدهاي توليدكننده فوالد فروخت؟ همه اين غيرممكنها با تمركز چين بر مزيت ويژه آن كشور يعني ذخاير عظيم زغالسنگ محقق شد و امروز چين با زغالسنگ خود اقتصاد جهاني قيمتهاي نفت، بنزين، گازوييل و بسياري از حوزههاي ديگر را تحتالشعاع خود قرار داده است. مزيت آمريكا ذخاير عظيم »شيل گاز« است. آمريكا از حدود يك دهه پيش به اين مزيت ويژه خود توجه خاص كرد و امروز آمريكاييها توانستهاند ضمن كاهش شديد واردات نفت، تأثيرگذاري در كاهش قيمت نفت، ميليونها تن اتان، اتيلن و محصوالت پليالفين خود را كه حاصل از شيل گاز است، به بازارهاي جهاني عرضه كنند؛ دستاوردي كه باعث شد اقتصاد در ركود فرورفته و وارداتمحور در حوزه نفت گاز و پتروشيمي آمريكا در اوايل حضور اوباما به اقتصاد صادراتمحور در حوزه نفت و گاز و صنايع پتروشيمي تبديل شود. اين تحوالت در حالي به وقوع پيوست كه هزينه توليد نفت و گاز از زغالسنگ و شيل گاز بسيار باالتر از هزينه توليد نفت و گاز در ايران و دردسرهاي آن نيز بسيار زيادتر است اما آنها با تمركز بر مزيت ويژه خود و توليد انبوه و دستيابي به تكنولوژيهاي پيشرفته، از ضعف خود نقطه قوت بزرگي كردهاند. اما ايران در هشت سال دولت قبل، مسيري برخالف مسير كشورهاي يادشده را طي كرد. قطر از ذخاير مشترك گاز با ما به سرعت بهرهبرداري و دهها ميليارد دالر سود و ارزش افزوده براي كشور خود ايجاد كرد. همچنين كشورهاي همسايه ازجمله عراق روزانه بيش از يك ميليون بشكه نفت از ميادين مشترك با ايران از سهم ايران برداشت كرده و ميكنند. خساراتي كه در اين مدت به كشور و مردم ايران وارد شده صدها ميليارد دالر برآورد ميشود.

اما چرا ما در اين حوزهها سياستگذاري بلندمدت و منسجمي نداشتيم و سرمايهگذاري نكرديم؟ سرمايهگذاري در حوزههاي يادشده بسيار كالن است و امكان چنين سرمايهگذاري از منابع داخلي ممكن نيست. براي احداث هر يك از اين واحدها بيش از يك ميليارد دالر س//رمايهگذاري نياز است و جمعا بايد در 12 سال گذشته صد ميليارد دالر در حوزههاي يادشده سرمايهگذاري ميكرديم كه بخش كوچكي از آن محقق شد. به دليلسياستهايخارجياتخاذشدهدردولتگذشتهوتحريمهايسخت، امكان جذب سرمايهگذاري خارجي وجود نداشت. سرمايهگذاري پنج يا 01هزار ميليارد توماني در حوزههاي يادشده با نرخ متوسط بهره بانكي02 درصد كوچكترين توجيه اقتصادي نداشته و ندارد چراكه سود يكواحدي كه با سه ميليارد دالر يا 11 هزار ميليارد تومان احداث ميشود، ساالنه حدود دوهزار ميليارد تومان است. بر اين اساس سرمايهگذار هر سال فقط ميتواند سود سرمايهگذاري را پرداخت كند و هميشه بدهكار خواهد بود و چنانچه به دليل نوسانات بازار و با مشكالت فني نتواند چنين سودي در هر ماه كسب كند، در مدت كوتاهي به سمت ورشكستگي پيش خواهد رفت. اما سرمايهگذاريهاي خارجي در كشورهاي يادشده با بهره حدود چهار درصد است بنابراين سرمايهگذار در مدت حدود پنج يا هفت سال اصل و بهره وام دريافتي را پرداخت ميكند و براي سالهاي طوالني مالك يك واحد بزرگ سودده خواهد شد. بنابراين توسعه در واحدهاي بزرگ نفت، گاز، پتروشيمي و پااليشگاهها و جلوگيري از تاراج ساالنه ميلياردها دالر از ذخاير نفت و گاز كشور و همچنين تحول در حوزهاي كه مزيت خاص و ويژه كشور ايران است، بدون سرمايهگذاري خارجي و استفاده از منابع ارزي ارزانقيمت مقدور نيست. در سالهاي گذشته به دليل شدت تحريمها، صندوق توسعه ملي نيز نتوانست در اين حوزه نقش چنداني ايفا كند. دولت روحاني در سهسالونيم گذشته، تمركز ويژهاي براي توسعه اين بخش و جبران عقبماندگيها داشت اما تا زماني كه پيام مناسبي از ثبات و نگاه موافق همه اركان كشور براي پذيرش سرمايه مستقيم خارجي مخابرهنشودوالبتهموانعمتعددداخلينظيربوروكراسيپيچيدهكنارنرود، نميتوان به آنچه شايسته ايران در حوزه انرژي است دست يافت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.