بهشتی: از نگاه باستانشناسانه در کشور محرومیم

Jahan e-Sanat - - News -

بهشتی با بیان اینکه نگاه باستانشناسانه داش//تن در مالقات بین رش//تههای مختلف باستانشناسیحاصلمیشود،گفت:درکشور ازنگاهباستانشناسانهمحرومهستیم.شایداین ارمغانی باشد که جامعه باستانشناسی ما به جامعه علمی کشور میدهد.

ریی//س پژوهش//گاه می//راث فرهنگ//ی و گردش//گری در نخس//تین همای//ش ملی »کارب//رد روشهای آم//اری در پژوهشهای باستانشناسی ایران« برگزاری این همایش را یکی از اتفاقهای خوب در یکی از حوزههای بین رشتهای بین آمار و باستانشناسی دانست و گفت: از زمانیکه باستانشناسی به مثابه یک علم شد، شاهد این بودیم به عنوان یک رشته و مس//تقل از رشتههای دیگر فعالیت خود را آغاز کرد؛ من نام این را »تلقی قرن نوزدهمی باستانشناسی« میگذارم.

او گفت: البته در قرن بیستم نیز بسیاری از فعالیته//ای باستانشناس//ی توس//ط باستانشناسانصورتگرفتکهقرننوزدهمی بود و در بین رشتههای دیگر احساس استقالل میکرد.حتیهمینامروزدرقرنبیستویکم، باستانشناسانی هستند که قرن نوزدهمیاند.

او ادامه داد: به مرور و با گسترش فعالیتهای باستانشناس//ی، پرسشهایی مطرح شد که احساس نیاز ورود رشتههای دیگر نیز به این عرصه مطرح شد، از این رو در مرحله دوم شاهد چند رشتهای شدن باستانشناسی بودیم.

بهشتیبابیاناینکهمناسماینرامسامحتا »تلقی قرن بیستمی باستانشناسی« )چند رشتهای ش//دن( میگذارم، بیان کرد: در این روند باستانشناس//ان به این امر واقف شدند که رشتههایی مانند معماری و حفاظت نیز در این حوزه به کار میآیند. البته در قرن نوزدهم نیز باستانشناسانی بودند که قرن بیستمی کار میکردندوامروزکهقرن12 است،فعالیتهای باستانشناسی داریم که قرن بیستمی است.

باستانشناسیواردفاز»بینرشتهای« شده

بهشتی با بیان اینکه از اواخر قرن بیستم به مرور باستانشناسی وارد فاز جدیدی به نام فاز »بینرشتهای« شد، گفت: در قرن نوزدهم نشنیدمکهباستانشناسی،قرنبیستویکمی )بینرشتهای( کار کرده باشد، ولی مواردی در قرن بیستم داش//تیم که بین رشتهای )قرن بیستویکمی( کار شده باشد.

وی با بیان اینکه هیچ رشتهای بیربط به باستانشناسی نیست، بیان کرد: رشتههایی مانند انرژی هس//تهای، پزش//کی و آمار همه ب//ه باستانشناس//ی مربوط هس//تند چون باستانشناس//ی با انسان و طبیعت سر و کار دارد .

ریی//س پژوهش//گاه می//راث فرهنگی و گردشگری افزود: قاعدتا باید در باستانشناسی روی تمام علوم باز باش//د به نحوی که با این عل//وم به کیفیتی مالقات صورت گیرد که ما شاهد پدیدههای بینرشتهای باشیم. در بین همه علوم، بعضی هستند که تجانس خاصی با باستانشناسی دارند و یکی از این علوم آمار اس//ت که به صورت ذاتی با باستانشناس//ی مانوس است.

او با بیان اینکه باستانشناس//ان بهترین مثالی که میزنند این است که کارشان مثل کاری است که کارآگاهان در صحنه جرم انجام میدهند، اف//زود: کارآگاهان در صحنه جرم یکس//ری اطالعات جمع میکنند تا دریابند مجرمی که مرتکب قتل ش//ده و تالش کرده کسی متوجه کارش و نحوه انجام آن نشود، چه کسی بوده و چگونه این کار را انجام داده است در حالی که مجرم تمام تالش//ش را کرده که کسی نفهمد او چه کاری انجام داده است .

بهشتی با تاکید بر اینکه باستانشناسی با آمار زیاد کار دارد و آمار نیز با باستانشناسی در همین رابطه است، به این نکته که نسبتی بین باستانشناس//ی و گنج وجود دارد، اشاره کرد و افزود: از بیرون گنج طال و نقره اس//ت ولی از درون عالم باستانشناسی گنج، عبارت است از زبالهدان یعنی در هر محوطه تاریخی اگر زبالهدانی تاریخ آنجا راه یابد گویی گنج پیدا کردهاید چون هیچ چیزی از این سطل زباله پدید آمدنش محصول بیارادگی نیست. اگر سطل زبالهتان را با نگاه باستانشناسی بنگرید، درمییابید که چه گنجی است.

به گفته او، نگاه باستانشناسانه داشتن یک چیزی اس//ت که در مالقات بین رش//تههای مختلف باستانشناسی میتواند حاصل شود و این نگاه باستانشناسانه میتواند بسیاری از موارد را آشکار کند.

ارمغ/ان جامعه باستانشناس/ی به جامعهعلمیکشور

بهشتی افزود: در کشورمان در خیلی موارد از نگاه باستانشناسانه محروم هستیم و شاید این ارمغانی باشد که جامعه باستانشناسی ما به جامعه علمی کشور بدهند.

او بیان کرد: فکر نکنید اگر مشکل اشتغال جامعه باستانشناسی را حل کنید، مشکلی از مشکالت کشور را حل کردهاید که البته این هم در جای خود درست است ولی اگر میخواهید مشکلیرااساسیحلکنیدبهحلشدنفقدان نگاه باستانشناسانه کمک کنید.

کاه/ش کیفیت ورودیهای رش/ته باستانشناسی در دانشگاهها

معاون وزیر و رییس س//ازمان س//نجش آموزش کش//ور نیز گفت: در سالهای اخیر ش//اهد کاهش کیفیت ورودیها در رش//ته باستانشناسی و رشتههای مشابه بودهایم

ابراهیم خدایی وضعیت نابسامان اشتغال در رش//تههایی مانند باستانشناسی را عامل بیرغبتی افراد به انتخاب این رش//ته دانست و گفت: کاهش تعداد متقاضیها از یک س//و و افزایش ظرفیت پذیرش دانشگاهها از سوی دیگرباعثکاهشکیفیتورودیهادربسیاری از رشتههای دانشگاهی شده است.

آمار را قماربازها و باستانشناسی را گنجیابها ایجاد کردند

معاون وزیر در ادامه با اش//اره به مشابهت شروع رشته باستانشناسی و آمار افزود: رشته آمار را ابتدا قماربازها به وجود آوردند و سپس این رشته به صورت کاربردی و علمی درآمد. باستانشناسی هم ابتدا مورد توجه گنجیابها ب//ود و اواخر ق//رن 18 به عنوان یک رش//ته علمی مطرح ش//د. خدایی باستانشناسی را ترکیبی از همه رشتههای دانشگاهی دانست و گفت: باستانشناس//ی به معن//ای کلی به عنوان میانرشتهای مطلق است که میتواند چشمانداز منحصر به فردی از گذشته انسان نش//ان دهد. در واقع باستانشناسی رشتهای است که در همه ابعاد زمانی و مکانی به گذشته انسان میپردازد.

رییس سازمان سنجش آموزش کشور در ادامهبااشارهبهورودسههزارو802 دانشجوی باستانشناسی در س//ال 59، به ارائه تحلیل کمی و کیفی از وضعیت رشته باستانشناسی در نظام دانشگاهی ایران پرداخت و گفت: در سال4131ویکسالبعدازتاسیسدانشگاه تهران رشته باستانشناسی در دانشکده ادبیات به وجود آمد و در دهه 70 دکترای این رشته طراحی شد.

رییسسازمانسنجشآموزشکشورخطر کلی در بحث پذیرش دانش//جو که در دو سه س//ال اخیر تشدید شده را در این دانست که موتور توسعه کشور در رشتههای ریاضی و فنی است و افزود: در همه رشتههای تخصصی مورد نیاز کشور متقاضی کاهش یافته است این در حالی است که ظرفیت پذیرش رشتهها در حال افزایش است بنابراین وقتی رقابت کاهش پیدا میکند، کیفیت ورودیها هم کم خواهد شد.

اوبااشارهبهاینکهاغلبقویترینافرادجذب رش//تههای پرمتقاضی و پرطرفدار میشوند، گفت: در رش//تههایی مانند باستانشناس//ی متقاض//ی کمتری وجود دارد، بنابراین رقابت زیاد نیست که این امر باعث کاهش کیفیت ورودیها در این رشتهها میشود.

خدایی تاکید کرد: در باستانشناس//ی و رش//تههای مشابه باید حوزههای کاربردی به صورت جدی وارد شوند. در حال حاضر یکی از دغدغههای جدی فارغالتحصیالن، اشتغال اس//ت این در حالی اس//ت که اگر س//ازمان میراث فرهنگی و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردش//گری در زمینه اشتغال برنامهریزی کنند به شکل قابل توجهی استقبال و کیفیت ورودیها به رشته باستانشناسی افزایش پیدا خواهد کرد.

او ب//ا اش//اره ب//ه کارب//رد رش//ته آم//ار در باستانشناس//ی گف//ت: یک//ی از وظایف متخصصهای آمار این اس//ت که با طراحی نرمافزاره//ا و س//ایر روشها به رش//تههایی مانند باستانشناس//ی به کاربردی شدن آنها کمککنند.

بیرغبتی نخبهه/ا به مباحث علوم انسانی

رییس انجمن علمی باستانشناسی ایران پژوهش//گاه میراث فرهنگی و گردشگری را چشم و مغز متفکر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دس//تی و گردش//گری دانست و بر ض//رورت تعامل بی//ن پژوهش//گاه میراث فرهنگی و گردشگری با گروههای آموزشی در دانشگاهها تاکید کرد.

سیدمهدیموسویکوهپربااشارهبهمعضل اشتغال گفت: امسال در گروه باستانشناسی دانشگاه تربیت مدرس 20 نفر معرفی شدند و با وجود ظرفیت پنج نفره، متاس//فانه حتی یک نفر هم شرایط الزم برای پذیرش در این دوره را نداشت.

او یکی از قدمهای مثبت بنیاد ملی نخبگان را برگزاری بازدیدهایی از محوطههای باستانی برای آشنایی نخبگان با ایران و فرهنگ بومی خود عنوان کرد و گفت: در این زمینه نیاز به یک برنامه سیاستگذاری کالن داریم.

موسویکوهپر با ابراز تاسف از بیتوجهی مدارسغیرانتفاعیبهویژهدررشتههایتجربی و ریاضی به دروسی مانند تاریخ گفت: کشوری با غنای عظیم فرهنگی مانند ایران جای کار بسیاری در حوزه میراث فرهنگی دارد اما به آن توجه نمیشود، به طور مثال دانستههای ما از دوره ساسانی حدود 10 درصد است. متاسفانه کاوش و بررسی را در این زمینه رها کردهایم اما سایر کشورها سالهاست به بررسی و کاوش شهرهای تاریخی خود پرداختهاند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.