شورای شهر تهران در فاجعه پالسکو شهرداری را تبرئه کرد؛ مقصر در دسترس نیست!

Jahan e-Sanat - - أخبار -

ایس/نا - رحمتاهلل حافظی در تذکر پیش از دستور خود در سیصد و چهل و دومین جلس//ه علنی شورای شهر گفت: بارها شهردار تهران و معاونان وی اعالم کردند که نهادهای مختلف از شهرداری تهران به دلیل شفافسازی و پاکدستیاش تقدیر و تشکر کردهاند که از آنها خواستیم مستندات خود را ارائه دهند. از سال گذشته خواهان ارائه مستندات بودیم اما این مهم را تسریع ندادند و مجددا به شهرداری مهلت میدهیم که ظرف مدت یک هفته مستندات خود را ارائه کند، وگرنه افکار عمومی در این خصوص قضاوت میکند. چرا که شائبه دروغگویی برای یک کاندیداتوری شایستهنیست.

رییسکمیسیونسالمتشورایشهرتهراندربخشدیگریازسخنان خود با اشاره به گزارش تلفیق سال 90 شهرداری تهران گفت: شهرداری متعهد شده بود که نسبت به معرفی متخلفان به دادگاه اقدام کند اما 10 ماه گذشته و هنوز این مهم محقق نشده است.

حافظیهمچنینبااشارهبهثبتنامقالیبافدرانتخاباتریاستجمهوری گفت: روز گذشته رییس شورای شهر تهران اعالم کردند که شهردار تهران باید مرخصی بگیرد. باید بگویم براساس ماده9 شهردار تهران میتواند هر سال یک ماه مرخصی بگیرد و باید این موضوع در صحن بررسی و توسط شورای شهر رایگیری شود. البته در همین تبصره آمده است که شهردار میتواند دو ماه با اجازه شورای شهر مرخصی بگیرد و باید این مساله در صحن بررسی شود و ما نیز میتوانیم با تاخیر آن را قبول کنیم.

امیرحسین میراسماعیلی- نام پالسکو که تکرار میش//ود، به ناگاه غم و اندوه اس//ت که آوار میش//ود بر سر هر شنوندهای. دقیقا سه ماه پیش بود که این اتفاق دردناک، کام همه هموطنان را تلخ کرد و 21 خانواده را نیز در ماتم و غم فرو برد. پس از گذشت 90 روز از آن حادثه نه تنها خانوادههای کشتهش//دهها و شهیدان پالسکو، بلکه تمام مردم انتظار داشتند هرچه سریعتر مقصران این فاجعه معرفی شوند و با آنها برخورد شود اما تا این لحظه دریغ از دادگاهی ش//دن یک نفر. امید اصلی مردم و رس//انهها برای شفافس//ازی این حادثه مجلس شورای اسالمی بود که همه را ناامید کرد. اکثریت نماین//دگان مجلس تمام قد از محمدباقر قالیباف دفاع و طرح تحقیق و تفحص از ش//هرداری تهران را رد کردند تا کاندیدای بالقوه ریاس//ت جمهوری در تمام این سالها، نفس راحتی بکشد. در مرحله بعدی نوبت به دولت رسید تا با تشکیل کمیتهای ش//امل متخصصان و مهندسان معمار و مسووالن امر، در پی ارائه گزارشی شفاف برای بیان حقیقت باشد. گزارش ارائه شد و شهرداری تهران و نیروهای تحت امر قالیباف به عنوان مقصر اصلی این حادثه شناخته ش//دند اما نتیجه چه بود، ارائه گزارش به تنهایی چقدر میتواند التیامبخش درد خانوادههای داغدار باشد، وقتی قرار نیست کوچکترین برخوردی هم با عامالن این فاجعه شود. روز گذشته نیز گزارش ویژه شورای شهر تهران از پالسکو در صحن علنی این شورا خوانده شد و ضمن تبرئه کردن و نام نیاوردن از شهرداری تهران، بنیاد امور مستضعفان را به عنوان مقصر اصلی شناخت و اندکی تقصیر را نیز بر گردن وزارت کار و رفاه انداخت. البته از شورای شهری که اکثریت آن را دوستان و نزدیکان محمدباقر قالیباف تشکیلمیدهند،انتظارگزارشیبهترازایننمیرفت اما همین گزارش هم راوی بسیاری از حقایقی است که تا قبل از این گفته نشد. نقش پررنگ نهادی که خود را مبرا از پاس//خگویی به رس//انهها میداند و رییس//ش در همان روزهای اولیه حادثه هم حاضر به عذرخواهی از احدی نشد.

صبح دیروز در سیصد و چهل و دومین جلسه شورای اسالمی شهر تهران، خالصه گزارش کمیته فنی و حقوقی این ش//ورا درباره حادثه ساختمان پالس//کو قرائت ش//د. حمزه شکیب، عضو کمیته تخصصی و اس//تاد دانشکده مهندس//ی عمران و محیطزیست دانش//گاه تربیت مدرس اظهار کرد: باتوجه به تحلیلهای انجام شده بر مدل سه بعدی س//ازه ساختمان پالسکو که صحت آن در مقایسه با فیلمها و عکسهای حین فروریزش تایید ش//ده است، محتملترین سناریوی فروریزش ساختمان پالس//کو شامل س//ه مرحله فروریزش جزیی، فرو ری//زش پیشرونده محدود و فروریزش پیشرونده کلی ساختمان است.

صبح دیروز در سیصد و چهل و دومین جلسه شورای اسالمی شهر تهران، خالصه گزارش کمیته فنی و حقوقی این ش//ورا درباره حادثه ساختمان پالس//کو قرائت ش//د. حمزه شکیب، عضو کمیته تخصصی و اس//تاد دانشکده مهندس//ی عمران و محیطزیست دانشگاه تربیت مدرس اظهار داشت: باتوجه به تحلیلهای انجام شده بر مدل سه بعدی س//ازه ساختمان پالسکو که صحت آن در مقایسه با فیلمها و عکسهای حین فروریزش تایید ش//ده است، محتملترین سناریوی فروریزش ساختمان پالسکوشاملسهمرحلهفروریزشجزیی،فروریزش پیشرون//ده محدود و فروری//زش پیشرونده کلی ساختمان است.

3 س/ناریوی محتم/ل ب/رای فروریزش ساختمانپالسکو

اس//تاد دانشکده عمران دانشگاه تربیت مدرس در تش//ریح هر یک از این س//ه مرحله تاکید کرد: فروریزش کلی ساختمان با تخریب یک تیر اصلی و بخشی از سقف طبقه یازدهم در چشمه جنوب ش//رقی شروع شده است. با تخریب این قسمت از سطح و افتادن آن با ضریب ضربه دینامیکی روی سقف طبقه دهم، اتصاالت دو تیر اصلی این سقف که بر اثر حرارت دچار افت مقاومت شده بودند، در اطراف چشمه جنوب شرقی دچار شکست شده و در نتیجه دو تیر مرتبط با آنها و نهایتا سقفهای متکی بر آنها تخریب میشود. این عضو کمیته هماهنگی و ویرایش متن نهایی گزارش حادثه ساختمان پالسکو ادامه داد: پس از گسیختگی چهار سقف ساختمان، تغییر شکلهای بزرگی در اثر کمانش ستونهایی که تکیهگاه جانبی خود را از دست داده بودند، ایجاد میشود و در نتیجه سقفهای طبقات باالی یازدهم نیز در چشمههای اطراف این ستونها تحت تاثیر قرار گرفته و شروع به فروریزش میکنند. با تخریب قسمتهای شرقی، جنوبی و مرکزی ساختمان، در پالن و ارتفاع، س//تونها و سقفهای اطراف ضلع غربی و ضلع شمالی نیز به سمت داخل ساختمان کشیده شده و به دلیل این نیروهای زیاد به وجود آمده در اثر تغییر شکلهای بزرگ، این قسمتها نیز ایس//تایی خود را از دس//ت داده و سرانجام کل ساختمان تخریب میشوند.

حمزه شکیب ادامه داد: در راستای درسآموزی و ب//ه منظور پیش//گیری و کاهش چنین حوادثی در آین//ده، کمبودهایی در طراحی و مقاومس//ازی ساختمانهایموجودشهرتهراندربرابرآتشسوزی و فروریزش همانند نیاز به تدوین و ابالغ دستورالعمل تحلیل و طراحی س//اختمانها در برابر فروریزش، نیاز به تدوین و ابالغ دس//تورالعمل مقاومس//ازی س//اختمانهای موج//ود در برابر آتشس//وزی و فروریزش، تعیین و پیشنهاد ساختمانهای مهمی که نیاز به تحویل و ارزیابی در برابر خرابی پیشرونده و آتشسوزی دارند، همچنین نیاز به تدوین و ابالغ دستورالعملهای کاربردی به سازمان آتشنشانی و دیگ//ر س//ازمانهای مرتبط به منظ//ور احصای شاخصهای عملیاتی استاندارد شده، برای تشخیص زمان بهینه جهت صدور فرمان تخلیه اضطراری قبل از ریزش ساختمانها ارائه شده است. فرسودهبودنتجهیزاتداخلیپالسکو عضو کمیته هماهنگ//ی و ویرایش متن نهایی گزارش حادثه ساختمان پالسکو ادامه داد: براساس بررس//یهای انجام شده، این ساختمان دارای یک موتورخانه مرکزی بوده که س//وخت ورودی آن از نوع س//وخت مایع و گازوئیل ب//وده و برای تغذیه دیگهای بخار و دیزل ژنراتور ساختمان در طبقه زیرزمین ذخیره شده است. ساختمان در قبل از زمان حادثه، دارای دو مخزن ذخیره مکعبی و استوانهای بوده که در زمان حادثه موجودی گازوئیل مخازن حدود 14 هزار لیتر بوده اس//ت. ب//رق ورودی نیز تامینکننده انرژی مورد نیاز برای توربوماش//ینها و تجهی//زات کمکی دیگ بخار و فن مش//عل این دیگ بوده اس//ت. این س//اختمان همچنین دارای دو دیگ بخار فایرتیوب بوده که انرژی گرمایشی را برای گرمایش و آب گرم بهداشتی تامین میکرده است. سیستم انرژی سرمایشی در ابتدای ساخت ساختمان براساس تفکر سیستمهای تمام هوا در س//رمایش طراحی شده و پکیجهایی یکپارچه در پاگرد راهروها نصب شده اما در سالهای بعد و در تابستان ساکنان عمدتا از کولرهای گازی به عنوان تجهیزات اصلی استفاده کردهاند بنابراین ساختمان در قبل از حادثه مجهز به سیستم تولید سرمایش عمومی نبوده است.

عدمانجامبازرسیوتغییراتدرتاسیسات مکانیکی و برقی ساختمان

اینعضوکمیتهتخصصیپیگیریحادثهپالسکو تصریحکرد:براساسالزاماتمبحث22 مقرراتملی ساختمان، بازرسی ساالنه از تاسیسات مکانیکی و برقی س//اختمان مورد نظر توسط بازرس حقوقی ذیصالح الزامی بوده اس//ت. در نتیجه عدم انجام بازرسیهای مورد نظر و انجام تغییرات گسترده در تاسیسات مکانیکی و برقی ساختمان باعث تشدید خطرپذیری ساختمان در برابر حادثه حریق شده اس//ت. متاسفانه با وجود ابالغ مبحث 22 در سال 1392 تاکنون سازوکار عملیاتی شدن الزامات این مبحث جهت مراقبت و نگهداری س//اختمانها به دالیلی مانند تغییرات مدیریتی در ساختار وزارت راهوشهرس//ازی انجام نشده است بنابراین ابهامات زیادی در روند تعیین مسوولیتها در حوادث ناشی از عدم تعمیر و نگهداری صحیح س//اختمان مانند پالسکو وجود دارد. شیوهنامه تشخیص صالحیت برای شرایط احراز مسوول نگهداری ساختمان توسط وزارت راه و شهرس//ازی ابالغ نشده است بنابراین شرایطتعیینمسوولنگهداریدرساختمانپالسکو مطابق الزامات این مبحث مشخص نبوده است. در شیوهنامه نحوه تعیین بازرسان حقیقی و حقوقی ساختمان و نحوه احراز صالحیت ابهام وجود دارد و امکان ابالغ اخطاریههای غیر ایمن بودن ساختمان پالسکو و تجهیزات آن به مالک و مسوول نگهداری ساختمان پالس//کو و پیگیری تخلفات آنها فراهم نشده است. تخلفات آنها طبق بند ‪(4 -12 -2 -22)‬ مبحث الصاق ابالغیه عدم ایمنی در کلیه معامالت ملک در هنگام انتقال مالکیت و اجاره ملک و مبحث اطالعرسانی به شهروندان در مورد عدم حضور در س//اختمان تا زمان رفع خطر فراهم نش//ده است. ایجاد س//ازوکار اجرایی برای عملیاتی ش//دن این مبحث میتوانست از به وجود آمدن فاجعه پالسکو جلوگیریکند.

ساختمان فاقد نقشه تخلیه اضطراری و سیستم پله فرار بود

وی در ادامه به ارزیابی فرآیند تخلیه پرداخت و گفت: فرآیند تخلیه ساختمان با چالشهایی همراه بوده اس//ت. از جمله اینکه س//اختمان فاقد نقشه تخلیه اضطراری و سیس//تم پله فرار بوده و امکان انجام فرآیند تخلیه به صورت کامل در ساختمان در زمان طالیی فراهم نبوده است. همچنین نیاز به تهیهپروتکلعملیاتیمشخصجهتهماهنگیبین دستگاههایعملیاتیمانندنیرویانتظامیوسازمان آتشنشانی جهت نحوه برخورد با شهروندان با توجه به ضعف آگاهی عمومی از اهمیت تخلیه به موقع در س//اختمان در معرض خطر فروریزش است. با توجه به تجربیات حاصل از شرایط تخلیه اضطراری ساختمان بلندمرتبه پالسکو بعد از زمان فروریزش موضعیراهپله،نیازبهبازنگریدردستورالعملتخلیه در زمان رخداد حوادث وجود دارد.

حمزهشکیبدرجمعبندیکاستیهایپالسکو از منظر تاسیسات برقی افزود: پالسکو در خصوص موارد اساسی مانند سیمکشیهای خارج از ضوابط، افزایش مصرفکنندهها بدون درنظر گرفتن کلید و هادی متناسب، سیستم اعالم حریق، برق اضطراری مناسب و چراغهای خروج ایمن دچار مشکل بوده است.همچنینتابلوهایکنتورنیازبهبازسازیداشته و بخشهای ترمینال آن براس//اس اعالم مس//وول تاسیسات س//اختمان در مواردی دچار سوختگی شده بودند. تغییرات در مصرفکنندههای مستقر در واحدها منجر به تغییرات تابلوهای مینیاتوری واحدها و سیمکشیهای داخلی غیراستاندارد )بعضا با اس//تفاده از تکهسیمهای چسبکاری شده( بود. او همچنین با بیان اینکه این س//اختمان تا سالها فاقد دی//زل ژانراتور اضطراری ب//وده، تصریح کرد: در س//الهای پس از نصب دی//زل، قدرت آن فقط پاسخگوی نیاز یک آسانسور و بخشی از روشنایی مشاعات بوده است. واحدها فاقد سیستم اتصال به زمین بوده و تابلوهای آنها بدون کلید نشت جریان (RCCB) اجرا ش//ده بودند. بخشی از مقررات در زمان اجرای س//اختمان پالسکو )س//ال 1339 تا (1341 الزام//ی نبودهاند و بعدها زمینه اجرای آن ورود کرده و در این زمینه ساختمان نیاز به اصالحات داشته است. همچنین استفاده احتمالی از لوازم و تجهیزات غیراس//تاندارد در زمینه تاسیسات برقی سبب حادتر شدن حادثه شده است.

مالکساختمانمسوولخساراتواردشده به کسبه، آتشنشانان و آسیبدیدگان است

طبق گزارش ش//ورای ش//هر تهران و براساس قوانین 131 و 133 قانون مدنی، مالک ساختمان مسوول خسارات واردشده به کسبه، آتشنشانان و آسیبدیدگان است و مهمترین موارد تاثیرگذار از منظر تاسیسات برقی، سیمکشیهای غیراستاندارد و خارج از ضوابط، عدم بازرسی و کنترل ساختمان براساسالزاماتمبحث22 مقرراتملیساختمان و فقدان سیس//تم اعالم حریق اس//ت. شکیب در تش//ریح ارزیابی نحوه گس//ترش حریق در حادثه ساختمان پالسکو نیز گفت: نتایج مطالعات نشان میدهد آتشس//وزی پالس//کو به واسطه وضعیت نادرست ناشی از بهرهبرداری و عدم رعایت ضوابط مبحث سوم مقررات ملی ساختمان، پس از شروع به سرعتتوسعهیافتهاست.براساسمستنداتموجود در زمان رسیدن گروههای آتشنشان، چهار واحد صنفی در ضلع شمال غربی طبقه دهم ساختمان درگیر حریق بوده که به علل مختلف، گس//ترش آتش به تمام طبقات در طول زمان چهار س//اعت رخ داده است.

تاخیرزمانیبینشروعآتشسوزیوزمان اطالع به آتشنشانی

براساس بررس//ی زمانبندی مکالمات تلفنی اطالعرسانی اولیه حادثه به سازمان آتشنشانی و بر اس//اس مستندات دوربینهای اطراف محل حادثه، تاخیر زمانی بین ش//روع آتشس//وزی و زمان اطالعرس//انی به آتشنشانی باعث افزایش سریع نرخ گسترش آتش از یک واحد صنفی به چهار واحد صنفی ش//ده است. دپوی محصوالت قابل اشتعال و کپسولهای گاز و مشتقات نفتی باعث رشد سریع نرخ سوختن مواد قابل اشتعال و توس//عه حریق در کل ساختمان شده است. به طور متوس//ط در هر ثانیه 12 کیلوگرم ماده در حال س//وختن و تولید دود بوده اس//ت و وجود فضای باز در ضلع ش//مال غربی ساختمان باعث عدم دسترس//ی مناسب ماشینآالت آتشنشانی به کانون آتش شده است. ناپیوسته بودن راهپله س//اختمان و عدم حفاظت راهپله و س//قفهای کاذب در براب//ر حریق هم باعث گس//ترش آتش به طبقات دیگر شده است. همچنین عدم وجود سیستم حفاظت سازه فلزی در برابر حریق )اعم از حری//ق بند، پوش//شهای معدنی و رنگهای ضدحری//ق( که باعث انتقال س//ریع دما در کل سازه شده و عدم وجود سیستم اتوماتیک کشف و اطفای حریق و سیس//تم بارنده در س//اختمان بلندمرتبه از دیگر دالیل سرایت آتش به طبقات دیگر بوده است.

امکان رس/اندن آب به طبقات باال وجود نداشت!

بر اس//اس گزارش شورای شهر تهران، نقص در سیستم رایزر تر و کپسولهای آتشنشانی موجود در س//اختمان و عدم وجود سیستم رایزر خشک در س//اختمان، منجر به از دست رفتن زمان بهینه کنترل حریق و انجام لولهکشی شلنگهای نواری برای رساندن آب به کانون آتش شده است. براساس محاسبات انجامشده مهار آتشسوزی در هر یک از طبق//ات درگیر حریق نیازمند تامین حداقل 480 مترمکعب آب به صورت مستقیم بوده که رساندن این حجم آب از پایین به ارتفاع حدود 40 متری از زمین در مدت آتشسوزی، حتی با بهترین ابزار و ادوات عمال غیرممکن بوده است و در صورت رساندن ای//ن حجم آب به طبقات نیز با توجه به مواد قابل اش//تعال، امکان اطفای حریق وجود نداشته است. عدم رعایت تناس//ب بین فضاه//ای پر و خالی در تغییرات بهرهبرداری از فضای کالبدی طبقات، عدم تناسب بین نوع کاربری و بهرهبرداری نوع مسیرهای دسترس//ی طبقات در برابر حریق باعث تش//دید خطرپذیری ساختمان به صورت مستمر در طول زمان 54 ساله بهرهبرداری از ساختمان شده است. تراکم جمعیتی باال نیز در موقعیت جغرافیایی وقوع حادثه و نوع کاربری مس//تقر در ساختمان ناایمن، باعث افزایش ریس//ک وقوع خسارات مالی و جانی در محل حادثه شده است.

نتیجهچهش/د،نتوانس/تیمم/ردمرا قانعکنیم!

خالصهای ازگزارش مفصل شورای شهر تهران را مرور کردیم. اما نتیجه آن چیست، آیا این هم در حد یک گزارش و رفع تکلیف باقی میماند. محمدمهدی تندگویان، عضو شورای شهر تهران جواب این سوال را صبح دیروز و پس از قرائت گزارش در صحن علنی داده است. او به خبرنگاران گفته: »گزارش ارائه شده از س//وی کمیته فنی پالس//کو یک گزارش کامال علمی و دانشگاهی بود اما نهایتا از خود میپرسیم که آخرش چه، ما نتوانس//تیم به سواالت مردم در مورد پالسکو پاسخ دهیم. در زمینه بررسی حادثه پالس//کو در وهله اول از شهردار تهران دعوت شد و هیچ پاسخی نگرفتیم. شهردار تهران با فرافکنی به موضوعات پاسخ ندادند و در ادامه نیز دو کمیته تشکیل شد که نتوانس//ت به ابهامات پاسخ دهد. کمیته ملی، ش//هرداری را مقصر میداند و کمیته شورا نیز بنیاد مستضعفان و دولت را مقصر اعالم کرده ولی هیچیک نتوانستند به سواالت مردم پاسخ دهند. باید پاسخ درست و حسابی به مردم بدهیم و ب//ا مقصران احتمالی برخورد کنیم. این گزارش نه تنها در مورد موضوعات مختلف پاس//خی نداد، بلکه ابهامات ما را زیادتر کرد. چراکه جای س//وال اس//ت که اگر این حادثه بحران نبود و یک حادثه نقط//های بوده، چرا نحوه اداره این حادثه به مانند نحوه اداره یک بحران بود و اگر یک بحران بود چرا تخصصهای الزمی که برای اداره یک بحران الزم است وجود نداشت؟«

مدیر بحران طی این 12 سال حتی یک مانور برگزار نکرده

این عضو شورای شهر تهران که یکی از منتقدان اصلی مدیریت قالیباف در شهرداری است، در ادامه میگوید: بارها اعالم شده نقشه سازه وجود نداشته اما جای سوال است که با وجود نبود نقشه چگونه بحران را اداره کردید و اتاق فکر برچه اساسی و به پشتوانه چه نقشه اجازه حفر تونل در جاهای مختلف را داد؟ میگوین//د پمپ حجم آب مورد نیاز جهت اطفای حریق برای طبقات باال امکان پذیر نبوده اما جای سوال است که آیا ما تجهیزات الزم را داشتهایم. آیا تخصص داشتهایم. آیا سازه اجازه مانور بیشتر را داده و اگر پاس//خ به این سواالت منفی است، پس چرا عملیات اطفا را شروع کردید؟ بیرون میآمدید و میگفتید تجهی//زات الزم را نداریم. این گزارش ابهامات را مضاعف کرده و جای س//وال اس//ت که چرا مدیر بحران طی این 12 سال، حتی یک مانور برگزار نکرده تا کمبودها و مشکالت احصا شود؟ای کاش کمیته حقیقتیاب تشکیل شود تا با بررسی همه مشکالت و ضعفها در دستگاههای مختلف، ما را به یک جمعبندی کلی برساند تا حداقل بتوانیم به سواالت مردم پاسخ دهیم، نه اینکه شهرداری و دولت یکدیگر را مقصر بدانند و مردم نیزهاج و واج ما را نگاه کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.