پیششرطهاي نجات نظام بانكي کشور

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

علي مروي*- ح//ال و روز نظام بانكي چندان تعريفي ندارد. كار به جايي رس//يده ك//ه رييس بان//ك مركزي ني//ز باالخره به سپردهگذاران هشدار داد عواقب سپردهگذاري آنها برعهده خودش//ان است. كارشناسان و صاحبنظرانمتعدديازمدتهاقبلضرورت تدوين و پيادهسازي طرحي براي نجات نظام بانكي را خاطرنشان كردهاند. متاسفانه بانك مركزي در حال از دس//ت دادن زمان اس//ت و هرچه زمان بيشتر ميگذرد، حال و روز بيمارمان بدتر خواهد شد و درمان ريشهاي پردردتر و ريسكيتر. به عبارت ديگر دولت جديد يكي از اولويتهاي اصلي و فوري خود را بايد به نجاتنظامبانكياختصاصدهد.البتهطرحنجاتبانكيرانميتوانبهسامان رساندمگراينكهباسياستهاواقداماتموثربرايخروجازركودوخنثيسازي بمب نقدينگي همراه شود. به عبارت ديگر خروج از ركود، خنثيسازي بمب نقدينگي و نجات نظام بانكي الزم و ملزوم همديگر هستند. مقدمه الزم براي هر سه نيز كاهش نرخ بهره بانكي است. با اين مقدمه ميتوان برخي ملزومات مهم طرح نجات بانكي را مورد اشاره قرار داد.1- تفكيك بانكها و موسسات سپردهپذير خوب از بد: طرح نجات بانكي را به شيوههاي مختلفي ميتوان طراحي كرد. در واقع بسته به اينكه به دنبال اولويت دادن به منافع كدام دسته از ذينفعان نظام بانكي )سپردهگذاران، گيرندگان تسهيالت، سهامداران و عموممردم(باشيم،نسخههايمتفاوتيبرايطرحنجاتبانكيحاصلخواهد ش//د. با اين وجود آنچه در اكثر اين طرحها گريزناپذير خواهد بود، تفكيك بانكهاي خوب و بد است. اين تفكيك براي برخورد با بانكها و موسسات بد و تشويق بانكهاي خوب ضروري است. بانك مركزي ميتواند از ابزارهاي مختلفيهمچونانحالل،ادغام،محدودسازيعملياتبانكي،افزايشملزومات ذخيرهگيري يا ... براي به فرمان درآوردن بانكهاي بد و جلوگيري از پيشرو بودن آنها در نظام بانكي مدد جويد.

2-گرفتنعناننرخبهرهازبانكهاوموسساتبد:نرخبهرهحقيقيرسمي براياولينباربعدازانقالببهباالترينسطحخود)بيشاز01 درصد(رسيده است. اين امر گرچه تا حدي به دليل دستاورد تورم پايين است اما پيشرو بودن بانكهاوموسساتبدنقشاصليرادرتحققاينپديدهايفاميكند.بهعبارت ديگر بانكها و موسسات بد به دليل عطش بيشتر به سپردهها، حاضرند نرخ بهره باالتري به آنها بپردازند و با توجه به رقابت قيمتي شكلگرفته در جذب سپردهها عمال نرخگذار اصلي در اين بازار باشند. سپردههاي جديد جذبشده توسط آنها نه در فعاليتهاي توليدي كه در تسويه بدهيهاي سررسيد شده آنان به كار خواهد رفت و در واقع ورشكستگي آنها را به تعويق خواهد انداخت. يكي از داليل اصلي ناكارا بودن اقدامات بانك مركزي در كاهش نرخ بهره را هم ميتوان به عدم برخورد جدي آن با اين بازيگران نسبت داد. -3 تامين مالي پروژههاي محرك توليد با استفاده از مجاري غيربانكي: يكي از انگارههاي اصلي دولت فعلي برتري دادن به خلق نقدينگي از طريق نظام بانكي بر خلق پول مبتني بر افزايش پايه پولي بود. در اولين بس//ته خروج از ركود كه در اوايل دولت براي ساماندهي اقتصاد طراحي شده بود، براي تامين مالي توليد و خروج از ركود به افزايش قدرت تسهيالتدهي بانكها )كه در كاهش نرخ ذخيره قانوني خالصه شده است( اتكا شده بود. بخشي از تيم اقتصادي دولت نيز برخوردي ايدئولوژيك و غيرقابل خدشه با اين انگاره داشتند غافل از اينكه نظام بانكي به دليل عطش شديد بانكها به منابع پولي، منفذي بيروني براي عبوردادننقدينگيبهسمتفعاليتهايتوليديندارد.بهعبارتديگرگرچه ميتوان انگاره فوق را در شرايط عادي تا حدي مورد تاييد قرار داد اما با يك نظام بانكي بيمار، چيدن تمام تخممرغهاي طرح خروج از ركود در سبد نظام بانكي اشتباه مهلك دولت بود كه منجر به تعميق شديد ركود و رقم خوردن شرايط فعلي شده است. داللت اين حرف اين است كه حداقل براي استارت زدن خروج از ركود نبايد به نظام بانكي اتكا كرد و دولت بايد به صورت مستقيم به تامين مالي پروژههاي بزرگ و داراي روابط پيشيني و پسيني باال بپردازد چراكه طرح نجات بانكي مستلزم خروج نسبي از ركود است. * مدير گروه اقتصاد سیاسي- انديشكده مطالعات حاكمیت

و سیاستگذاري

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.