گذر از آتش

Jahan e-Sanat - - News -

مهران محقق- هنگامي که در ،1958 جمهوري پنجم فرانسه به همت ژنرال دوگل برقرار ش//د، دو دليل عمده داشت؛ شرايط اجتماعي، سياسي و اقتصادي کشور در فاصله دو جنگ جهاني به ويژه هرج و مرج سياسيحاکمبرپارلمانکهتحتتاثيررقابتويرانگردوجناحعمدهبرآمده از جبهه مردمي که به نوعي پوپوليسم را نمايندگي ميکرد، از يکسو و همچنين افراطيهاي چپ و حتي در سالهاي نزديک به جنگ جهاني دوم هواداران نازيسم از طرف ديگر قرار داشت، عمال فرانسه به کشوري بدون حکومت بدل شده بود، به اين معنا که عمر روسايجمهور منتخب پارلمان، گاه به چند ماه هم نميرسيد.

جمهوري پنجم در چنين شرايطي و به تبع آن براي ساختن دوباره فرانس//ه پس از جنگ دوم با هدف برقراري »دولت مقتدر« و با انتخاب رييسجمهور با راي مستقيم مردم کار خود را آغاز کرد، چنانکه انتخاب ژنرال دوگل، شخصيت فراسرزميني، مردي مقتدر و به نهايت وطنپرست بهعنوان نخستين رييسجمهور، خود بر چنين ادعايي صحه ميگذارد.

اينک از عمر جمهوري پنجم اندکي کمتر از 60 سال ميگذرد، در اين سالها جدا از دوگل، شخصيتهاي بزرگ ديگري به ويژه ميتران سوسياليس//ت که با حضور 14 ساله در کاخ اليزه رکورددار است، به مفهوم »دولت مقتدر« معنا دادند که در دوره 12 ساله شيراك )يک دوره هفت س//اله و س//پس با کاهش زمان رياس//تجمهوري به پنج س//ال( هم، رييسجمهور با توجه به قدرتي که جمهوري پنجم به او داد، توانست يک فرانسه با قدرت و با عملکردي قابل قبول در حوزه صنعت و تجارت و ش//رايط اجتماعي و رابطه با جهان را رهبري کند اما س//الهاي آغازين هزاره س//وم، نهتنها در فرانس//ه که در جهان با ريزش ابهت و عظمت ش//خصيتهاي ادارهکننده جهان همراه ش//د، چنانکه ديديم و ميبينيم به تعبيري »کوتولههاي سياس//ي« جاي ش//خصيتهاي تاريخساز را گرفتهاند... که فرانسه هم از اين قاعده به دور نماند تا جايي که با دوره پنجساله سارکوزي و به دنبال آن اوالند، جمهوري پنجم فرانس//ه به سرازيري افتاد، هرچند شرايط جهاني به معناي درس//تتر »جهاني ش//دن« که خود به گونهاي از دل سلطه فضاي مجازي درآمد يا دستکم به کمک اين پديده خود را تحميل کرده اس//ت به قطع ميتواند، يکي از عوامل پديد آمدن مش//کالت امروزي فرانسه باشد.

جمهوري پنجم فرانسه اينک در آستانه آزموني سرنوشتساز قرار گرفته استچراکهباشکستهشدنسنتچندحزبي)بهطورمثالدردهه08 که ميتران بر سر کار آمد جدا از حزب سوسياليست و حزب گليستها، حزب کمونيست فرانسه به رهبري ژرژ مارشه، يکي از ضلعهاي تعيينکننده در سياست فرانسه بود( و در چند دهه اخير با فروپاشي کمونيسم، سيستم دو حزبي، عدم رضايت، باالتر خشم اکثر مردم فرانسه دست کم حدود 60 درصد که طبقات متوسط رو به پايين و اکثر نسل جوان را تشکيل ميدهند در آرايي که در دوره اول انتخاب اخير به صندوق ريخته شد، خود را نشان داد چراکه ماکرون پيشتاز دور اول، با شعار »نه چپ، نه راست« در کمتر از يک سال به چهره اول سياست فرانسه بدل شد در حالي که هيچ حزب قديمي از او پشتيباني نميکرد، از طرفي مارين لوپن، رهبر جبهه ملي و مظهر راست افراطي که حزب را از پدرش به ارث برده هم به نوعي ضد سيس//تم و نماينده تفکري است که 180 درجه با آنچه تا امروز فرانسه اداره ميشده، تفاوت دارد.

اوضاع در هم ريخته جهان؛ حضور ترامپ، برتريجوييهاي تزارگونه پوتي//ن، ضربه خروج بريتانيا از اتحادي//ه اروپا، جنگ خاورميانه، بحران مهاجرت و تروريسم و در نهايت افزايش تفکر »ملت- وطني« همه و همه شرايطي را بهوجود آورده که بيترديد پيروزي هرکدام از اين دو نامزد در دور دوم انتخابات فرانسه 7 مي 2017 به طور قطع در فرداي اروپا و در نهايت جهان اثرگذار خواهد بود.

ش//رايط بهگونهاي اس//ت که هيچکدام از نامزدهاي م//ورد بحث از ش//خصيت، توانايي و برنامهاي منسجم برخوردار نيستند که بتوانند به »جمهوري پنجم« شکل و شمايلي دهند که ضعفهاي خود را جبران کند اما بيترديد در فرداي انتخابات فرانسه جمهوري پنجم ترك بر خواهد داشت. در اين راستا ماکرون و لوپن از منظر شخصي و منش اخالقي و برنامههاي سياسي و اقتصادي دو قطب مخالف هستند تا جايي که ميتوان اين رويارويي را به نبرد »ميانهروي و افراطيگري« تشبيه کرد. در صورت پيروزي لوپن بايد در انتظار تشکيل مثلث »واشنگتن- مسکو- پاريس« بود در حالي که با رفتن ماکرون به اليزه شانس جان گرفتن دوباره اتحاديه اروپا به رهبري مرکل و به تبع آن مقابله با افراطيگر و پوپوليسم قوت خواهد گرفت، چنانکه فرداي انتشار نتيجه دور اول انتخابات فرانسه تمام بورسهاي جهان سبز شدند.

آخر اينکه اگر قرار باشد به تجربه 2002 و مبارزه شيراك با ژان ماري لوپن در دور دوم انتخابات رجوع کنيم که همه از چپ و راست پشت سر شيراك ايستادند چهبسا دچار اشتباه شويم چراکه با سقوط احزاب سنتي، انضباط حزبي هم از بين رفته و ديگر »توصيه راي مفيد« تمام و کمال اجرا نميشود اما با همه اين تفاصيل، امکان اينکه فرانسويها باوجود همه خشم و ناراحتي و مشکالتي که دارند، سرنوشت خود را به دست توفان نسپارند بسيار زياد است با اين حال تا ساعت هشت شب به وقت پاريس مورخ 7 مي 2017 يعني تا 11 روز ديگر همچنان نبايد خطر پوپوليسم و هرج و مرج سياسي را در فرانسه ناديده انگاشت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.