بيگانگيباعلماقتصاد

وعده های نامزد های منتقد دولت از نگاه کارشناسان؛

Jahan e-Sanat - - News -

گروه اقتصادي- با گرم شدن تنور انتخابات و بررسي اظهارنظرهاي مختلف كانديداها براي جذب آراي بيش//تر، درمييابيم كه نوك پيكان وعدههاي انتخاباتي عمدتا به سمت مسايل اقتصادي است و تقريباتمامنامزدهاباشعارهاييهمچونبهبودفضاي اقتصادي كشور، ايجاد اشتغال و از بين بردن معضل بيكاري افزايش سطح يارانهها و ... به دنبال جلب نظر عامه مردم هستند اما بسياري از كارشناسان بر اين باورند كه وعدههاي اقتصادي كانديداها در حال حاضر نه تنها جنبه عوامفريبانه دارند بلكه حتي در صورت اجراي غيراصولي ميتوانند ضررهاي جبرانناپذيري به بدنه اقتصادي كش//ور در طول س//الهاي آينده وارد كنند.

در واقع تا زماني كه برنامه دقيق و قابل اجرايي در وعدههاينامزدهاوجودنداشتهباشدوپايهواساساين برنامهها بر اساس مطالعات كارشناسي شده و در نظر گرفتن ظرفيتهاي موجود كشور نباشد، اين وعدهها تنها جنبه شعاري خواهند داشت و نوعي بازي براي كسب آراي بيشتر خواهند بود.

آنچ//ه در انتخابات پيش رو بي//ش از دورههاي گذش//ته مورد نظر كارشناس//ان و مردم است، ارائه برنام//ه كامل و جامع در پس هر ايده از س//وي هر كانديداست زيرا وعدهها و شعارها به خودي خود از ارزش خاصي برخوردار نيس//تند و تنها با استفاده از طرح اجرايي و برنامه قابل ارزيابي و تصميمگيري از سوي رايدهندگان خواهد بود.

براي مثال تاكيد بر حل مشكل اشتغال يا وعده يارانه چند برابري كه اخيرا مورد بحث فراوان است، به عقيده بسياري از كارشناسان و با استناد به آمار و ارقام و ظرفيتهاي زيرساختي موجود در كشور عمال يا قابليت پيادهسازي ندارد يا در صورت اجرايي شدن تبعاتسنگينيبراياقتصادكشوردربلندمدتوابعاد كالن خواهد داشت.

براي حذف بيكاري در جامعه، سرمايهگذاري نياز اس//ت و ايجاد اشتغال به گونهاي نيست كه بگوييم اراده ميكنيم و شغل ايجاد ميشود، در واقع برنامهاي مثل ايجاد شغل برنامه سادهاي نيست چراكه مسايل اقتصاد كالن ما بسيار پيچيده است و بدون كار دقيق و اصولي نميتوان انتظار بهبود شرايط را به سادگي داشت. مطابق برآوردهاي كارشناسان هزينه ايجاد شغلبرايهرفرددرجامعه5/1 ميلياردتوماناست و سوال اين است كه نامزدها با كدام منابع ميخواهند ظرف مدت چهار سال مشكل اشتغال را به طور كامل حلكنند؟

از س//وي ديگر ش//عار برخي كانديداها مبني بر افزاي//ش يارانه به 250 ه//زار تومان نيازمند بودجه هنگفتي است و پيشبيني چنين بودجهاي با منابع فعليتقريباغيرممكناست.

در حال حاضر مبلغي ح//دود 40 هزار ميليارد تومان از منابع ملي كشور بابت يارانه به همه خانوارها درسالپرداختميشودودرطولششسالگذشته نزديكبه042 هزارميلياردتومانيابيشترازآن،به اين امر اختصاص داده ش//ده است كه عمال فرصت اجراي پروژههاي عمراني و طرحهاي سرمايهگذاري را به شدت از سياستگذاران كشور سلب كرده است. حال با پنج برابر ش//دن مبل//غ يارانهها آيندهاي جز بح//ران اقتصادي در بخشه//اي كالن اقتصادي را نميتوان متصور شد. بايد قبول كرد ريشهكن شدن فقر با توزيع پول و مبالغ نقدي محقق نخواهد شد و تنها چيزي كه ميتواند فقر را ريشهكن كند، رونق توليد و اشتغال است.

مردم ميدانند كه بايد اشتغال ايجاد شود و افزايش اشتغال،مسكن،حفظمعيشتوكاهشتورمازعمده مطالبات مردم است اما اين مطالبات نيازمند برنامه روشن است كه با شفافيت و طرح مكانيسم و روش بايد ارائه ش//ود و اين در حالي اس//ت كه تاكنون در صحبتهاي كانديداها مباحث كلي مطرح شده است و خبر از طرح و برنامه اجرايي نيست. رکوددرکشورموضوعيتيندارد از س//وي ديگر نكتهاي كه در صحبتهاي اخير برخي كانديداها جلب توجه ميكند، زير سوال بردن عملكرددولتيازدهموانتقادبهدستاوردهايآناست ودرواقعباشعارهايتخريبآميزسعيدرتاريكنشان دادن شرايط اقتصادي كشور در دولت حاضر و ايجاد تفكر اميد به بهبود، در مردم به واسطه روي كار آمدن دولت و كابينه جديد دارند.

حفظ اين دس//تاوردها و پ//س از آن ايجاد رونق اقتصادي، كار بسيار دشواري است كه رييسجمهور آينده را با چالشهاي زيادي روبهرو ميكند بنابراين بهتر است با هدف كسب راي بيشتر، هر وعدهاي به مردم داده نشود زيرا ممكن است در پس هر وعده، انتظاراتي در جامعه ايجاد شود كه در صورت روي كار آمدن شخص جديد، تحقق آنها غيرممكن شود.

اين در حالي اس//ت كه دول//ت يازدهم با وجود مشكالتونقاطضعف،دستاوردهايمهميداشتهكه رساندننرختورماز04 درصدبهكمتراز01 درصد، رشداقتصادي4/7 درصدي،امضايتوافقهستهاي و بهبود روابط بينالمللي از جمله آنها بوده است، با اين حال مخالفان دولت تصور ميكنند كاهش تورم در سالهاي گذشته منجر به تشديد ركود و افزايش بيكاري شده است. بازگشترونقبهاقتصاد

در همي//ن حال يك كارشناساقتصاديمعتقد است كاهش تورم در طول سالهاي گذشته نه تنها منجربهتشديدركودنشده بلكهدركنارخود،بازگشت رونق به اقتصاد كشور را به همراه داشته است.

س//عيد ليالز در گفتوگو ب//ا »جهان صنعت« تشريح كرد: در علم اقتصاد، »ركود« تعريف مشخص و روشني دارد و به فرآيندي گفته ميشود كه در آن طي دورانهاي متمادي كه سادهترين آن دو فصل يا دو ماه پياپي در نظر گرفته ميشود، رشد اقتصادي صفر يا كمتر از صفر حاصل ش//ده باشد و ميتوان گف//ت به همين دليل، مقوله ركود از س//ال 93 به بعد موضوعيتي ندارد زيرا آمارهاي اقتصادي همواره نشاندهنده رش//د اقتصادي مثبت كشور در طول دورههاي متوالي بوده است.

وي در ادامه گفت: در س//الهاي گذشته، بانك جهاني به دليل كاهش قيمت نفت، براي اقتصاد ايران رشد منفي را پيشبيني كرده بود اما دستيابي به رشد 11/2 درصدي به عنوان ركوردي در تاريخ كشور و به عنوان باالترين رشد ايران در طول سه دهه گذشته، در سال 95 تجربه و اوضاع اقتصادي كشور به كلي دگرگون شد زيرا توليد ناخالص داخلي ايران به يكي از بيس//ابقهترين مقادير خود در طول دوران حيات كشور رسيده است.

ليالزتاكيدكرد:كاهشتورمازحدود54 درصد درسال29،تارسيدنبهنزديكيمقاديرهشتدرصد در فروردينماه 69، در حالي صورت گرفته است كه برخالف نظر مخالفان نهتنها ركود تشديد نشده بلكه كشور در حال تجربه رونق اقتصادي است.

اين كارشناس اقتصادي تصريح كرد: بايد توجه داشت كه رشد حاصل شده تنها از بابت افزايش فروش و صادرات نفت نبوده است و در بخشهاي صنعت، كشاورزي، خدمات و ... هم شايد شاهد رونق و بهبود اوضاعبودهايم. مطابقآمارهاتنهادربخشمسكنو ساختمانباعدمرونقمواجهبودهايمكهآنهمباتوجه به اقدامات و پيشبينيهاي صورت گرفته از ابتداي سال 96 روند رو به رشدي را تجربه خواهد كرد.

وي بيان كرد: بايد توجه داشت به دليل نداشتن دانش كافي توس//ط آحاد مردم در زمينه مفاهيمي چون رونق و ركود و تعاريف دقيق اين شاخصها در چارچوب علم اقتصاد، ممكن است با اظهارنظرهاي غيركارشناسي و غيراصولي برخي افراد دچار اشتباه يا گمراهي از اصل موضوع شويم لذا بهتر است در اين زمينهبهشكلاصوليومطالعهشدهبهتحليلمسايل اقتصادي كشور پرداخته شود.

ليالز ضمن اشاره به آينده مثبت اقتصاد كشور در سالهاي پيش رو گفت: به طور كلي براي سالجاري چشمانداز مثبتي تصور ميشود و اميد است در سال 96 بتوان نرخ رشد اقتصادي پنج تا شش درصدي را تجربه كرد همچنين به شرط سرمايهگذاري مناسب در بخشهاي اقتصادي، رشد سال 97 هم مثبت و رو به رشد خواهد بود. ثباتبهاقتصادبازگشت

عضو هي//ات علمي دانش//گاه تهران نيز علم نشناختناقتصاددركشور را مشكل جدي ميداند و ميگويد:علميعنيكسب مجموعهاي از آگاهيها و دانستنيهاي روشمند در مجموعهاي مرتبط به هم، به طوري كه بتوان اين پديدهها را تجزيه و تحليل و بر اساس آنان رخدادهاي آينده را پيشبيني كرد و اينكه ما اقتصاد را به عنوان علمقبولنميكنيممشكلجدياست.

سعيد شيركوند افزود: افرادي هستند كه بدون تسلط به علم اقتصاد در اين رابطه سخن ميگويند؛ مثال كسي كه ميگويد قصد ايجاد شغل را دارد بايد بداند كه ايجاد هر شغل در كشور بين 150 تا 250 ميليون تومان هزينه دارد و بايد براي ايجاد اشتغال سرمايهگذاري كرد كه همه اينها شرايط خاص خود را ميطلبديااينكهدردولتگذشتهكسينفهميد036 ميلياردتومانپولچهشدزيراافراديكهاقتصادراعلم نميدانستندبهاقتصادپولتزريقميكردندوبهتجربه ديگران بهايي داده نشد؛ بايد توجه داشت كه اقتصاد، علماستواگربهآنتمكينكنيمنتيجهمثبتحاصل شده از آنرا ميتوانيم مشاهده كنيم.

اين مدرس دانش//گاه، با اشاره به ركودي كه در سالهاي اخير در اقتصاد كشور بهوجود آمده است، گفت: ركود به شكل ناگهاني به وجود نميآيد، بلكه به م//رور زم//ان رخ ميدهد و در س//الهاي آينده نتيجهاش ديده ميشود؛ مثال كارخانهاي كه امسال تعطيل شده در حقيقت اين كارخانه چند سال قبل تعطيل ش//ده بود و امروز ديگر تواني برايش نمانده است. مهمترين اصل اقتصاد، ثبات اقتصادي است كه اگر نباشد سرمايهگذاري و توليد در آن انجام نشده و به تبع آن برنامهريزي براي آينده انجام نميشود؛ بايد توجه داشته باشيم كه سرمايهگذاري مانند رانندگي در شرايط مهآلود است و كاري كه دولت انجام داد اين بود كه ثبات نسبي را به اقتصاد بازگرداند و اين ثبات براي سرمايهگذاري، شرط الزم است و شرط كافي، پايداري اين ثبات است.

اين مسوول با اشاره به اقدامات انجام شده براي ثبات اقتصادي در دولت اصالحات، خاطرنشان كرد: ايندولتموفقيتهاياقتصاديقابلتوجهيداشت، به طوري كه عالوه بر سرمايهگذاران داخلي و ايرانيان خارجازكشورحتيخارجيهانيزبرايسرمايهگذاري به ايران آمدند و قراردادها بسته شد ولي متاسفانه در دو دولت قبلي يعني از سال 84 تا 29، قراردادهاي شركتهاي خارجي لغو و جرائم آنان پرداخت شد ولي اين فقط لغو قرارداد نبود، بلكه لغو اعتبار و امنيت سرمايهگذاري كشور بود و دولت فعلي توانسته عدم ثبات را به ثبات تبديل كند.

وي با اشاره به لزوم ايجاد زيرساختهاي اقتصادي در كشور تصريح كرد: برخي ميگويند برجام مشكل بانكي را حل نكرده اس//ت و اين در شرايطي بود كه قبل از برج//ام بانكهاي بزرگ اروپايي با بانكهاي ايراني مذاكره نميكردند و پس از برجام، به واسطه موانع تكنولوژي بين بانكي در ايران اين امكان وجود نداشتتابتوانارتباطايجادكردودولتمشكالتيكه از قبل مانند آوار بر سر اقتصاد ريخته را برداشته است؛ مثال ديگري براي اين مهم اين است كه قبل از برجام پول فروش نفت بلوكه ميشد و مجبور بوديم به جاي آن كاالي مصرفي وارد كنيم و اين در حالي است كه امروزميتوانيمهواپيماوهرآنچهراكهنيازاستبخريم و اينها آواربرداریهايی است كه انجام شد.

او ادام//ه داد: همچني//ن با وج//ود پرداخت 36 هزار ميليارد تومان يارانه كه فقط صرف هزينههای مصرفی خانوارها میشود، قطع پرداخت اين يارانهها امكانپذير نيست، زيرا سه دهك پايين جامعه به آن نيازمند هستند و برای تفكيك اين دهكها نياز به ديتابيسهايیاستكهبتوانبهكمكآناقشارضعيف را بهرهمندتر و يارانه پردرآمدها را قطع كرد و اين در حالیاستكه05 درصديارانههابودجهعمرانیبرای زيرساختها است و همه اينها به دليل نبود تعادل در سالهای گذشته است. ریشهمشکالتسيستمبانکی شيركوند ادامه داد: در دولت قبلی سيستم بانكی قلكدولتشدهبودوازتمامسپردههایمردمبهعنوان تسهيالتاستفادهمیشدوايندرحالیبودكهبانكها بايد در ارائه تسهيالت تصميمگيرنده بودند و براساس پروژه و پيشرفت آن تسهيالت را اعطا میكردند.

وي با اش//اره به تورم ركودی حاكم بر اقتصاد، يادآور شد: در حال حاضر رشد منفی كشور متوقف شده كه اين خود كار سختی است و كار سختتر آنكه اين رقم مثبت ش//ده اس//ت؛ به عبارتی از منفی ش//ش به حدود مثبت شش درصد رسيده است و ش//اهكار ديگر دولت اين بود كه توانست ت//ورم را از بيش از 40 درصد به حدود 10 درصد برس//اند همچنين كارنامه دولت در رابطه با تورم طی اين چهار س//ال در سفره مردم ديده میشود و اقالم مصرفی مه//م مردم از نظر قيمتی تقريبا ثابت مانده است. پيششرطرشداقتصادیپایدار

در اي//ن مي//ان يك كارشناس با بيان اينكه تاكن//ون برنامه اجرايی عملياتی در حوزه اقتصاد از ط//رف كانديداه//ای رياس//تجمهوری ارائه نش//ده، معتقد اس//ت سياس//ت دولت ده//م در پرداخ//ت يارانه نقدی به مصرفكننده به جای توليدكنندگان اش//تباه بوده است. اگرچه میتوان در كوتاهمدت به يارانه دهكه//ای پايين اضافه ك//رد اما تنها چيزی كه میتواند فقر را ريشهكن كند، رونق توليد و اشتغال است و نه پرداخت مستقيم منابع پولی و مالی.

وحيد ش//قاقی، در ارزيابی خ//ود از وعدههای اقتصادیارائهشدهتوسطنامزدهایرياستجمهوری در برنامههای تبليغاتیشان، اظهار كرد: كانديداها بايد برنامه روش//نی ارائه دهند. در حال حاضر به نظر میرسد برنامه جامع و منطقی توسط كانديداها ارائه نش//ده است و بيشتر به بحث توزيع منابع از جمله يارانه و كارانه پرداختند. دولت يازدهم هم ش//عارهايی داده و اهدافی را ترسيم كرده بود اما شاهديم كه اقتصاد همچنان در ركود به سر میبرد و برای خروج از اين ركود به سرمايهگذاری ساالنه حداقل 150 ميليارد دالر نياز است.

وی ادامه داد: محوريت قانون هدفمندی يارانهها اين بود كه بخش//ی از افزايش قيمت حاملهای

انرژی بايد به توليد بابت ارتقاي بهرهوری، بخشی به مردم متناسب با درآمد خانوارها، بخشی نيز به صورت يارانه غيرنقدی پرداخت شود. دولت دهم كل اين مفهوم را به يارانه نقدی تبديل كرد و به توليدكننده يارانهای پرداخت نكرد و يارانه غيرنقدی حذف ش//د و مبلغ 45 ه//زار و 500 تومان را به صورت مس//اوی بين مردم تقسيم كرد كه خالف قانون هدفمندی يارانهها بود.

اين كارش//ناس اقتصادی با اش//اره به گذشت چندين س//ال از پرداخت يارانههای نقدی توسط دولته//ای ده//م و يازدهم، اظهار ك//رد: اين دو دول//ت بي//ش از 240 هزار ميلي//ارد تومان يارانه نقدی پرداخت كردند، در حالی كه دولت يازدهم طی س//الهای اخير به صورت متوس//ط توانست حداكثر 15 ه//زار ميليارد تومان طرح عمرانی را تامين مالی كند. اين سياس//ت اشتباهی بود كه در دول//ت دهم خوب اجرا نش//د و دولت يازدهم هم باوجود وعدههايی كه داده بود نتوانس//ت اين مسير اش//تباه را برگرداند. وی با اشاره به كاهش نرخ بيكاری در برنامه ششم توسعه، به ايسنا گفت: آمار رس//می بيكاری 12/4 است اما آمار بيكاری تحصيلكردههای ما به مراتب بيشتر از اين مقدار است كه كانديداها هم به اين موضوع اشاره كردند. با وجود اين هنوز برنامه روشنی از آنها ديده نشده است. بايد توجه داشت ايجاد شغل برای هر 100 هزار يك درصد رشد اقتصادی میطلبد بنابراين ايجاد يك ميليون شغل حداقل هشت درصد رشد اقتصادی میخواهد. اين رشد اقتصادی بايد پايدار، مولد و غيرنفتی باشد و برای ايجاد آن نيز نياز به رشد سرمايهگذاری است.

ایجادشغلسادهنيست

در اي//ن مي//ان ي//ك كارش//ناس اقتص//ادی میگويد اينكه كانديداها بگوين//د، میخواهن//د اش//تغال ايج//اد كنند و برنام//های ب//رای آن ارائه ندهند، درست نيست. او معتقد است ايجاد اشتغال مستلزم توليد و توليد مستلزم فروش است در حالی كه در ايران به دليل سياست دولتهای گذشته بازار صادراتی نداريم كه بتوانيم با باال بردن توليد، فروش را افزايش دهيم. غالمرضا سالمی درباره اظهارات يكی از نامزدهای رياس//ت جمهوری كه گفته يارانه سه دهك اول درآم//دی را افزايش میدهد، اظه//ار كرد: دولت فعلی هم قرار است يارانه سه دهك اول درآمدی را س//ه برابر كند و سهم يارانه دهكهای باال كم ش//ود. به طور كلی فقط سه دهك اول استحقاق درياف//ت يارانه را دارند؛ اين كه تاكنون اين اتفاق نيفتاده به اين علت نيس//ت كه نخواستهاند بلكه به اين علت اس//ت كه ش//فافيت اقتصادی ما كم اس//ت و تمييز دادن دهكهای پايين درآمدی از باال مشكل است.

اف//راد دهك پايين درآم//دی به راحتی قابل شناس//ايی نيستند، دهكهای باال امكان دارد كه خ//ود را به عنوان دهك پايي//ن درآمدی معرفی كنند. سالمی به ايسنا گفت: بعضیها شايد بگويند كارخانههای راكد را راه میاندازيم ولی بحث بر سر اين است كه محصول آن كارخانهها فروش نمیرود و ما مشكل فروش داريم و نه توليد. ما چند برابر مقدار نياز ظرفيت برای توليد سراميك، سيمان و ف//والد داريم ولی بازاری برای فروش نداريم چون دولتهای گذش//ته كاری برای گسترش صادرات انجام ندادند. مساله اشتغال به توليد مربوط است و تولي//د با ف//روش ارتب//اط دارد. در نتيجه ركود حاكم نمیگذارد ما بازار مناس//ب داش//ته باشيم. يكی از ش//عارهای بیپايه اين اس//ت كه ما شغل ايجاد میكنيم. تا زمانی كه ما بازار خارجی نداشته باشيم، نمیتوانيم شغل ايجاد كنيم. بیبرنامگی،پایثابتشعارها

يك كارش//ناس ديگر در حوزه مسايل اقتصادي گفت: به اعتقاد من دولت آت//ي بايد براي كم كردن فاصل//ه طبقات//ي، يارانه دهكه//اي پايين جامعه را افزاي//ش دهد. از طرف ديگر با سرلوحه قرار دادن بحث اقتصاد مقاومتي ب//ه توانمنديهاي داخل//ي و افزايش و توس//عه زيرساختها بپردازد.

مرتضي دلخوش اظهار ك//رد: از صحبتهاي حجتاالس//الم رييسي كه درخصوص برنامههاي خود براي انتخابات رياس//تجمهوري داش//تند، ش//عارهاي پوپوليس//تي دولتهاي نه//م و دهم اس//تنباط شد و مش//خص بود برنامه اقتصادي يا سياسي مشخصي ندارد. آقاي رييسي سعي كرد مطالبي را بيان كند كه عامه مردم دوس//ت دارند بشنوند مثال اينكه چرا بايد در هر خانواده حداقل يك نفر بيكار باشد اما نگفت كه براي حل مشكل بيكاري چه برنامهاي دارد. وي افزود: هزينه ايجاد ش//غل براي هر فرد در جامعه 1/5 ميليارد تومان برآورد ميشود. سوال اين است كه آقاي رييسي با كدام منابع ميخواهد ظرف مدت چهار سال مشكل اشتغال را به طور كامل حل كند؟

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.