حضور گادفري چشاير بنيانگذار مجله اسپكتر در جشنواره جهانی فجر؛ شیفتهسینمایکیارستمیهستم

Jahan e-Sanat - - News -

جشنواره جهاني فجر فرصتي است براي معرفي سينماي ايران. در چند سال گذشته كه بخش بينالملل جشنواره از بخش داخلي جدا شده است، فرصتي پيش آمده تا با برنامهريزي بهتر و دعوت از مهمانان شايستهتر اين جشنواره بهتر مورد استفاده قرار گيرد.

جشنواره امسال عالوه بر برنامههايي كه ساليان گذشته اجرا ميشد، بخش ديگري هم داش//ت؛ تجلي//ل از عباس كيارس//تمي، كارگردان فقيد سينماي ايران. كيارستمي كه سينماي ايران سال گذشته او را از دست داد سهم مهمي در معرفي سينماي ايران در جهان داشت. از جمل//ه مهمانان اين دوره جش//نواره جهاني فيلم فجر، گادفري چشاير است؛ منتقد سرشناس آمريكايي كه بارها و بارها در مورد آثار س//ينماي ايران نقد نوش//ته و طرفدار پروپا قرص فيلمهاي كيارستمي است.

وي در گفتوگوي//ي كه با س//ايت ايسنا انجام داده از عالقهاش به سينماي ايران گفته و تمايز كيارستمي با ديگر كارگردانان ايراني.

بهعنوانيكآمريكاييچگونه ب/ه ايران و جش/نواره جهاني فجر آمديد؟

جشنواره چند ماه پيش از من دعوت كرد. فكر ميكنم احمد كيارستمي من را به آقاي سيفاهلل صمديان پيشنهاد دادند تا از من دعوت كنند. البته از اين موضوعبسيارخوشحالمچراكه51 سال بود به ايران نيامده بودم، بنابراين از آمدن به اينجا و جشنواره و بهويژه حضور در برنامه بزرگداش//ت عباس كيارستمي بسيار هيجانزدهام.

باتوجهبهشرايطسياسياخير در آمري/كا و حضور رييسجمهور جديد مشكلي براي حضور در ايران نداشتيد؟

هميش//ه گرفتن ويزا بسيار سخت است و من تا دو هفته پيش نميدانستم ك//ه ميتوانم به ايران بيايم يا نه. تالش خيلي زيادي براي گرفتن ويزا كردم و براي رزرو كردن و گرفتن بليت هواپيما دش//واريهاي زيادي داشتم اما با اين وجود باالخره موفق شدم و امسال تنها فردي هس//تم كه توانسته از آمريكا به جش//نواره بيايد. يك نفر ديگر نيز قرار ب//ود از آمريكا براي ش//ركت در برنامه بزرگداشت كيارستمي به ايران بيايد اما نتوانست ويزا دريافت كند.

البته ه//ر دفعه كه ب//راي آمدن به ايران اقدام ميكنم اين مشكالت وجود دارد و وقتي ميخواس//تم به ايران سفر كنم به ش//وخي به دوستانم گفتم باز هم اين فرآيند ديوانهوار شروع شد كه تا دقيقه 90 و لحظات آخر مش//خص نيس//ت آيا به س//فر ميروي//د يا خير. مطمئنمكهرييسجمهورجديد)دونالد ترامپ( موجب شده اين بار، كار براي ما سختتر شود.

ممكن اس/ت در بازگش/ت به آمريكا با مشكالتي روبهرو شويد؟

اين ام//كان وجود دارد. پيش از اين درباره اين موضوع نگراني نداشتم چون رييسجمهور ما »ترام//پ« نبود و اما االن كمي نگران هستم. با اين وجود با توجه به اين كه شهروند آمريكا هستم مشكلي نخواهم داشت و ممكن است اذيت كنند و از من سواالتي بپرسند كه البته نميتواند براي من مشكلي بهوجود آورد. اميدوارم بازهم به ايران بازگردم و م//دت زمان طوالنيتري بمانم چون از بودن در اينجا لذت ميبرم.

چگونهباسينمايايرانآشناو به آن عالقهمند شديد؟

درسال2991 شروعبهنوشتنبراي مجله »فيلم كامنت« كردم. در ابتدا براي آنها درباره سينماي چين مينوشتم و به آن عالقهمند ش//دم و به چين نيز سفر كردم اما زماني كه اولين دوره جشنواره »فيلمهاي پس از انقالب ايران« در مركز لينكن ش//هر نيويورك برگزار شد، آنها از من خواس//تند به آنجا بروم و فيلمها را ببين//م و اگر ميخواهم دربارهش//ان مطلبي بنويسم. در ابتدا هيچ ايدهاي از سينماي ايران نداشتم اما از آنچه ديدم بسيار ش//گفتزده ش//دم و يك مقاله بسيار طوالني درباره آن نوشتم و از آن پس ميخواستم تمام فيلمهاي ايراني را ببينم و شروع به نوشتن درباره سينماي ايران كردم. از هر فرصتي براي اين كار مانند جشنواره كن و ديگر جشنوارهها كه ميتوانس//تم فيلمهاي ايراني را در آنجا ببينم استفاده ميكردم. در نهايت ايرانيها از آنچه مينوشتم خوششان آمد و من را به جش//نواره فيلم فجر دعوت كردند و در س//ال 1997 براي اولين بار به ايران آمدم.

براياولينباركدامفيلمايراني براي شما الهامبخش بود؟

پاسخ به اين پرسش آسان است: اين فيلم »كلوزآپ« بود كه واقعا و واقعا مرا حيرتزده ك//رد. زماني كه براي اولين بار به جش//نواره فج//ر آمدم فيلمهاي فوقالعاده بس//يار زي//ادي ديدم از امير نادري، بهرام بيضايي، داريوش مهرجويي و خيلي ديگر از فيلمسازاني كه پيش از آن هي//چ چيزي از آنها نش//نيده بودم؛ فيلمسازاني كه فوقالعاده بودند. اما سه فيلم از عباس كيارستمي »خانه دوست كجاس//ت«، »زندگ//ي و ديگر هيچ« و »كلوزآپ« بود و اين »كلوزآپ« بود كه مرا شگفتزده كرد و هيچوقت چيزي شبيه آن نديده بودم و اولين بار مقالهاي درباره آن نوشتم.

اولين بار در سال 1994 كيارستمي را در نيويورك مالق//ات كردم و اولين مقاله طوالني را درباره او در مجله »فيلم كامنت«نوشتم.وقتيبراينخستينباراو را ديدم رابطه بسيار خوبي با من داشت، بسيار دلسوز و مهربان بود. زماني هم كه در س//ال 1997 به ايران آمدم شناخت بيشتري از يكديگر پيدا كرديم و وقتي او با فيلم »طعم گيالس« در كن جايزه نخ//ل طال را برد من نيز ب//ا او بودم. او چنان فردي گرم، اصيل و بسيار باهوش و حس//اس نسبت به ساير افراد بود كه هميشه از بودن در كنار او احساس خوبي داش//تم. آخرين باري كه او را ديدم سه سال پيش در نيويورك بود و با جمعي كه همه از نيويوركيها بودند مش//غول صرف ناه//ار دور يك ميز بزرگ بوديم كه مرا صدا كرد و گفت: گادفري، تو را عضوي از خانوادهام ميدانم. هرگز اين جمله را فراموش نميكنم چون خيلي برايم خاص و ويژه بود.

ش/ما از طري/ق فيلمه/اي كيارستمي با سينماي ايران آشنا شديد؟

دي//دن تم//ام فيلمهاي اي//ران در آن جش//نواره )اولين دوره جش//نواره »فيلمه//اي پس از انق//الب ايران« در نيويورك( مرا شيفته سينماي ايران كرد و شروع به ياد گرفتن و مطالعه درباره آن كردم. تنها نميخواستم متخصص سينماي كيارستمي شوم، گرچه آثار او به عقيده م//ن قدرتمندترين كارها ب//ود. زماني كه در ده//ه 90 ميالدي به ايران آمدم، به وضوح متوجه ش//دم كه نوعي س//وءظن و رنجش در ميان برخيه//ا وجود داش//ت ك//ه چرا من مشغول پرداختن به كيارستمي هستم در حالي كه ما فيلمسازان ديگري چون بيضايي و مهرجوي//ي ...و داريم. اينها همه كارگردانان بسيار بزرگي هستند و نميخواه//م بگويم كيارس//تمي از آنها بهتر بود. جش//نواههايي چون كن ميخواهند يك كارگردان مولف كشف كنند چون در واقع اين افراد را به مردم عرضه ميكنند و كيارستمي كسي بود كه آنها ديدند و بسيار تحت تاثير قرار گرفتند و به همي//ن دليل او در غرب بسيار زير ذرهبين بود و به شهرت رسيد. نظر برخي ايرانيها را درك ميكنم كه ميگويند ما فيلمساز ديگري به بزرگي كيارستمي داريم اما در عين حال آثار او برايم بس//يار خاص اس//ت و وي در ادامه فعاليت هنرياش نيز همچنان به ساخت فيلمهاي فوقالعاده ادامه داد و هرگز خود را تكرار نكرد.

س/ينماي اي/ران ميتوان/د ادامهدهنده راه كيارستمي باشد؟

فكر نميكنم كس//ي بتواند دقيقا ش//بيه او باشد اما در عين حال آقاي فرهادي ظهور كرده كه به موفقيتهاي بزرگتري در مقايسه با كيارستمي در عرصه جهاني دس//ت يافته اس//ت و فيلمهاي او فروش بس//يار بيشتري از فيلمهاي كيارستمي داشتهاند.

گرچ//ه جن//س س//ينماي آنه//ا كام//ال متف//اوت اس//ت ام//ا واقعا از اين موضوع خوش//حال هس//تم چون داش//تن چنين فردي ك//ه به چنين س//طحي از موفقيتها دست مييابد به سينماي ايران كمك ميكند. مثل يك س//يب و يك پرتق//ال، نميتوان كيارستمي و فرهادي را مقايسه كرد چون هنرمندان متفاوتي هس//تند اما فكر ميكنم آقاي فرهادي فيلمس//از بس//يار مستعدي است كه داراي برند خود در سينماس//ت و كيارستمي در مجموع بهخاطر كارهايي كه در همه زمينهها انجام داده است بهعنوان يك هنرمند ب//زرگ ظهور كرد و معتقدم در قرنهاي آينده نيز مردم همچنان شيفته آثار او شوند.

حاالكهصحبتازآقايفرهادي به ميان آمد، نظر شما درباره اعتقاد برخ/ي از منتقدان ك/ه ميگويند اسكار دوم آقاي فرهادي سياسي بود، چيست؟

من هم اين را ش//نيدم اما نميتوان ب//ه صورت قطعي در اين مورد صحبت كرد. فكر ميكنم كمي مسايل سياسي دخيل ب//ود اما حتي اگر اين مس//ايل پيش نميآمد، در رقابت محض باز هم فيلم »فروشنده« ميتوانست برنده شود چراكه بس//ياري از م//ردم واقعا فيلم را دوست داشتند و آن را اثري تاثيرگذار و گيرا ميدانستند.

نكت//هاي كه درباره آق//اي فرهادي برايم بس//يار جالب است اين است كه او يك فيلم باعنوان »گذشته« در خارج از ايران ساخت و هماكنون نيز مشغول ساخت دومين فيلم خود در خارج است. »گذشته«نزدمنتقدانومخاطبانخيلي موفق نب//ود و در كن نيز فكر ميكنم بسياري فيلم را دوست نداشتند. البته من فيلم را دوست داشتم اما معتقدم به خوبي فيلمهاي ايراني او نبود. در اينجا اين سوال مطرح ميشود كه آيا فرهادي ميتواند در خارج از ايران فيلم بسازد و موفق باش//د يا بايد به ايران بازگردد تا بتواند به قدرت هنري خود ادامه دهد

ميدانيمكهشمامشغولنگارش كتابي درباره سينماي ايران بوديد. اين كتاب در چه مرحلهاي است؟

خوشحالم كه اين سوال را پرسيديد. ن//گارش اين كتاب را مدتها پيش آغاز ك//ردم. در مقطع//ي خ//اص آن را كنار گذاشتم چون بس//يار پرمشغله بودم و نميتوانستم به آن بپردازم. براي مدتي فكر كردم ديگر نميتوانم آن را تكميل كنم بنابراين آن را رها كردم. اما زماني كه سالگذشتهعباسكيارستميدرگذشت، فكر كردم كه بايد اين كتاب را تمام كنم. هماكنون مش//غول كار روي اين كتاب هستم و نگارش آن پاييز به پايان ميرسد و س//ال آينده نيز منتش//ر خواهد شد. چيزهاييميخواهمدراينكتاباستفاده كنم كه هنوز آماده نيست مانند همين س//فرم به ايران و همچنين بخشهاي جديديدربارهكيارستمي.احتماالنيمي ازكتابدربارهكيارستميونيميديگرآن نيزمربوطبهسايرسينمايايراناست.اين كتابماحصلتجربهمنازسينمايايران طياينسالهاستكهشاملسفرهايمبه ايران و مقاالتي است كه در طول مدت اقامتم در ايران نوشتم، مروري بر تاريخ س//ينماي ايران از ابتدا تا امروز و بخش بزرگي ويژه سينماي كيارستمي نيز در كتاب خواهد آمد. همچنين بخشي نيز شاملمقالههايياستكهدربارهجنبههاي گوناگون سينماي ايران و شخصيتها نوش//تم به عنوان مث//ال مصاحبهاي با ابراهيم گلستان در انگلستان انجام دادهام و ب//ا وي درب//اره فروغ فرخ//زاد و خلق فيلم »خانه سياه است« صحبت كردم و همچنين مصاحبهاي با بهرام بيضايي و از اين دس//ت مقاالت كه فكر ميكنم براي خوانندگان جذاب باشد. بخشي نيز به ديگر كارگردانان ايراني اختصاص يافته و در كل كتاب حجيمي خواهد شد كه شاملبخشهايمتنوعياست.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.