ثبات اقتصادی با استقالل بانک مرکزی

Jahan e-Sanat - - News -

فرهاد احتشام زاد*- بهبود شرایط كسب و كار، یكی از مهمترین مطالبات فعاالن اقتصادی، در چند دهه اخیر در كشور ما بوده، به طوری كه به مناسبتهای مختلف و با ادبیات مختلف، زوایای مختلف این موضوع مورد بررسی و تاكید قرار گرفته است. واقعیت، اما این است كه این مهم، نیازمند مقدمات و الزاماتی است كه بدون تحقق آنها، بهبود وضعیت اقتصادی كشور، تنها در حد یك آرزو و یك خواسته باقی میماند. یكی از این زیرساختهای اساسی و شناخته شده كه تجربه جهانی نیز بر كاركرد آن داللت دارد، ضرورت استقالل بانك مركزی است. در سالهای گذشته تحقیقاتبسیاریدررابطهباارتباطاستقاللبانكمركزیباسایرمولفههایاقتصادی نظیرنرختورم،رشداقتصادی،نرخارزو...انجامپذیرفتهوقاطبهاینپژوهشهاازوجود رابطهمستقیمبیناستقاللبانكمركزیوبهبودسایرعواملسخنراندهاند.منظوراز استقالل بانك مركزی به عنوان ناشر و سیاستگذار پولی در كشور، استقالل از دولتها بهعنوانسیاستگذارمالیومجریآناست.ازآنجاكهدولتهاهمیشهمصرفكننده پول در راستای تامین خواستههای اقتصادی و سیاسی خود بودهاند، به خدمتگیری بانك مركزی به عنوان تامینكننده پول را به طور پنهان یا آشكار همیشه مد نظر داشتهاند. در واقع، انگیزه دولت در به كارگیری سیاستهای پولی را میتوان افزایش اشتغال با افزایش حجم پول، جبران كسری بودجه، جبران كسری تراز پرداختها یا حفظ و افزایش محبوبیت خود دانست. این در شرایطی است كه بانك مركزی تنها درحالتیمیتواندبهكنترلمتغیرهاییمانندتورمومدیریتنقدینگیكشوربپردازد كه از فشارهای سیاسی مصون باشد. به طور كلی استقالل بانك مركزی را میتوان در دو بعد استقالل سیاسی و استقالل اقتصادی مورد توجه قرار داد. استقالل اقتصادی به توانایی بانك مركزی در تعیین و استفاده از ابزارهای سیاستگذاری مانند تعیین نرخ سود، سیاستهای ارزی ...و بدون دخالت دولت و استقالل سیاسی به توانایی بانك مركزی در انتخاب اهداف سیاست پولی نظیر هدفگذاری تورمی، كنترل حجم پول و یا تثبیت نرخ ارز بدون دخالت دولت تعریف میشود. همانگونه كه در بند «19» سیاستهای ابالغی اقتصادی مقاومتی بر»شفافسازی اقتصاد و سالمسازی آن و جلوگیری از اقدامات، فعالیتها و زمینههای فسادزا در حوزههای پولی، تجاری، ارزی و «... تاكید شده، یادآوری این نكته ضروری است كه در هریك از این ابعاد مذكور، بانك مركزی باید نسبت به هدف و شیوه به كارگیری ابزارهای خود شفافیت كامل داشته تا دولتهایی كه بر سر كار میآیند، از وضع سیاستهای مالی حتیاالمكان بپرهیزند كه این موجبات هماهنگی بیشتر سیاستهای پولی و مالی را كشور فراهم كردهوازبروزبسیاریاززمینههایفسادجلوگیریمیكند.ازسویدیگربانكمركزی مستقلازفشارهایسیاسی،میتواندبرایفعاالناقتصادیرفتارقابلپیشبینیتری داشتهباشدكهمنجربهثباتبیشتراقتصادیوكاهشنوساناتمتغیرهایپولینظیر نرخ سود و حتی نرخ ارز شود. ضمن اینكه عدم استقالل بانك مركزی از دولت منجر به دخالت در سازوكار قیمتگذاری در بازارهای مالی مانند بازار پول، سرمایه و ارز شده و نه تنها زمینه پیدایش و گسترش رانت را برای عدهای خاص به وجود آورده و رقابتپذیری بنگاهها را مختل میكند، بلكه از رشد بخشخصوصی به عنوان بازوی محركه نظام اقتصاد بازار نیز جلوگیری میكند و تبعاتی نظیر عدم تخصیص بهینه منابع سرمایهای، افزایش معوقات بانكی، پیدایش شكاف طبقاتی ...و را در پی خواهد داشت. *رییسفدراسیونوارداتایران

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.