تاوان تاریخي انتخاب مردم

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - massoudmehr@yahoo.fr

اگرچه با حضور باراك اوباما در كاخ س//فيد تابوي رييسجمهور رنگينپوس//ت در آمريكا شكسته شده ب//ود اما با حض//ور فردي كه با تعريف راي//ج از عنوان »سياستورزي« درس//ت 180 درجه تفاوت دارد در كاخ سفيد، در واقع نيمي از مردم اين كشور، دست به انتخابي زدند كه بيترديد پيامد آن نهتنها دامن اياالت متحده را ميگيرد- كه نشانههاي آن روزبهروز بيشتر ميشود- بلكه اثرات آن به مصداق »مهرههاي دومينو« درجهانهمديدهخواهدشدكهنمونههايآنپيشاپيش ديده ميشود.

انتخاب دونالد ترامپ با مشخصههاي شخصي كه از منظر روانش//ناختي بهعنوان يك مبحث آموزشي قابليت بررسي دارد و همچنين از نظر حرفهاي به عنوان يك كاسب از يكس//و و بيرون بودن از دايره احزاب و تشكيالت سنتي سياسي- اداري آمريكا كه به خودي خودضدسيستمبهحسابميآيد-ازسويديگرزماني كه با انتخاب مردم بريتانيا براي خروج از اتحاديه اروپا، يعني همان واژه معروف »برگزيت«- كه قرار است به نقطه عطفي در تاريخ دستكم پس از جنگ اين كشور بدل ش//ود- تكميل شد، حافظه تاريخي و كوتاهمدت اروپاي زخمخورده از »نازيسم« و »فاشيسم« به تكاپو افتاد كه نكند »برگزيت- ترامپ« راه پوپوليسم هزاره سومي را به گونهاي هموار كند كه به قول شاعر بزرگ ايرانزمين،جامي»نهازتاكماندنشان،نهازتاكنشان« درواقعچنينخطريكهبالقوههمچنانبيخگوشنهتنها اروپا كه جهان قرار دارد، ميتوانست در اتريش، هلند، آلمان و به طور خاص فرانسه، »نمادي سياسي« داشته باشد تا جايي كه ترس از مارين لوپن و حزب افراطياش باعث شد فرانسويهاي به ستوهآمده از ورشكستگي سياستمداران و احزاب سنتي چپ و راست به يكباره دست به دامن سياس//تمدار جواني شوند كه تا چند ماه پيش نام و نشان چنداني نداشت اما يكباره چنان درخشيد كه پيروزياش در انتخابات رياستجمهوري فرانسه،حسابوكتابهاي»پوپوليسم«رادستكمدر كوتاهمدت به هم ريخت. امانوئل ماكرون اگر با راي66 درصدي فرانسويها به كاخ اليزه رفت، خود ميدانست و ميداند كه دستكم نيمي از آن را مديون پوسيدگي سياستورزان و احزاب قديمي كشور است تا انتخاب واقعي مردم اما در عين حال ميدانست و ميداند كه نارضايتي اعالمشده از طريق صندوق راي ميتواند در جهتمخالفهمعملكند.فرانسويهادرمرحلهسوم »جارو كردن احزاب س//نتي« يعني دور اول انتخابات پارلماني كشور، اينبار به جاي »راي عملگرا« به »راي احساسي«رويآوردندكهغيبتبيشازنيميازواجدان شرايط، اين ادعا را ثابت ميكند.

در دور اول انتخاب//ات در واق//ع تكلي//ف پارلمان پرجمعيت فرانسه مشخص شد چراكه يكشنبه آينده در دور دوم، دستكم 400 نماينده از كل 577 نفر با اتيكت»ماكرونيسم«برگزيدهخواهندشد.

با نگاهي به تقسيم كرسيها به درستي درمييابيم كه پارلمان آينده فرانسه به روشني فاقد »اپوزيسيون« الزم براي برقراري دموكراس//ي پارلم//ان خواهد بود. جمهوريپنجمفرانسهدر8591 درحاليبرپاشدكه اين كشور دچار هرج و مرج پارلماني بود و از آنجايي كه رييسجمهور با راي نمايندگان انتخاب ميشد از قدرت الزم و كافي برخوردار نبود. جمهوري پنجم تا اينجاي كار غير از يكي دو مورد، به ويژه در دوره ميتران، هيچگاه با پارلماني شبيه اين دوره روبهرو نبوده و همواره بر محور تقابل اپوزيسيون مقتدر از نظر كيفي و كمي با اكثريت حاميرييسجمهورميچرخيدهاست.

با وجود اينكه جنگ و خشونت و ترس جهان را دربر گرفتهامامطالبهخواهيمردمازراهصندوقرايدرآستانه دهه سوم هزاره ميالدي هم بهعنوان نماد مبارزات مدني رواجيافتهاست؛رويداديكهالزامانميتواندبراينهادينه شدن دموكراسي كافي باشد چراكه جدا از امكان دخالت بالقوه »قدرت« در اهرمسازي دموكراسي، تجربه نشان ميدهد كه انتخاب مردم همواره نميتواند به مس//ير درس//ت و روشني براي ايجاد دموكراسي بينجامد كه در نهاي//ت ت//اوان تاريخي آن هم برعهده خودش//ان خواهد بود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.