وخامت بيماري نظام بانكي

Jahan e-Sanat - - News -

اكثر قريب به اتفاق اساتيد، فعاالن و كارشناسان پولي و بانكي از وضعيت وخيم نظام بانكي آگاهي دارند؛ وضعيتي كه از سالهاي قبل رو به وخيمتر شدن گذاشته است. به همين دليل انتظار از بانك مركزي اين بوده و هست كه هر چه سريعتر به جراحي اين بيماري اقدام كند. متاسفانه فرصت سال59 نيز، با وجود انجام اقدامات مثبت معدود توسط بانك مركزي، از دست رفت. ممانعت از برگزاري مجامع عمومي برخي بانكها به دليل اشكال در گزارشات مالي آنها از مهمترين اقدامات مثبت بانك مركزي در سال گذشته بود. كاري كه باعث شد هيات مديره اين بانكها ديگر نتوانند از حاكم بودن حسابداري تعهدي سوءاستفاده و سودهاي كاذب كشف كنند. متعاقبا وضعيت واقعي- تلخ- اين بانكها تا حد زيادي براي سهامداران و بانك مركزي مشخص شد. در سمت منفي داستان، گذشته از تعلل مقام پولي- بانكي كشور در طراحي و اجراي بسته نجات، ميتوان فهرستي از اقدامات سازنده را ارائه داد كه توسط بانك مركزي انجام نشد در حالي كه انجام هر يك، حداقل ميتوانست كمك شاياني به جلوگيري از بدتر شدن اوضاع كند. به عبارت ديگر، سمت منفي داستان بيشتر به هزينه فرصتهاي تصميمات اتخاذ نشده و اقدامات انجام نشده مربوط ميشود. به عنوان مثال، طي سال گذشته، نرخهاي بهره باالي بانكي اصالح نشد؛ بانكهاي خوب از بد تفكيك و با بانكهاي بد برخورد صورت نگرفت؛ نقش تعيينكننده بانكهاي بد در تعيين نرخ بهره از آنها سلب نشد؛ افزايش گلوله برفيوار حجم نقدينگي )يا همان بمب نقدينگي( ادامه داشت و از همه مهمتر هيچ تمهيدي براي تهيه بسترهاي حقوقي مورد نياز در بحث ورشكستگي بانكي مشتمل بر فرآيند گزير ،(Resolution) احياء (Recovery) و تسويه انديشيده نشد. گرچه آمار متغيرهاي پولي مربوط به سال 95 هنوز به طور كامل منتشر نشده است اما ميتوان با استفاده از آمارهاي 9 ماهه اول سال گذشته نيز به ارزيابي عملكرد بانك مركزي در برخي از اين محورها پرداخت. طبق آمار منتشر شده توسط اين نهاد، نرخ رشد متغيرهاي مهم پولي در آذر 95 نسللبت به پايان سللال 94 به اين صورت است: نرخ رشد نقدينگي )مجموع پول و شبه پول( 16/5 درصد، نرخ رشد پول 12/7 درصد، نرخ رشد شبهپول 17/1 درصد و نرخ رشد سپردههاي بخش غيردولتي 17/5 درصد. به بيان ديگر، بمب نقدينگي كماكان به رشد خود ادامه داده است. عالوه بر اين به نظر ميرسد هنوز بانك مركزي برآورد دقيقي از ميزان استمهال در آمار تسهيالت اعطايي بانكها ندارد. نرخ رشد 17/5 درصدي سپردههاي بخش غيردولتي كه به ميانگين تخميني نرخ بهره پرداختي براي سپردههاي بانكي نزديك است، اين گمانه را تقويت ميكند كه بخش قابل توجهي از تسهيالت اعطايي بانكها عمال امهال تسللهيالت سررسيد شده بوده است. اين انگاره با نگاهي به آمار تسللهيالت پرداختي به تفكيك بخشهاي اقتصادي و هدف از دريافتطي11 ماهسال59 نيزتاييدميشودبهطورميانگين،حدود46 درصد تسهيالت با هدف تامين سرمايه در گردش در بخشهاي مختلف اعطا شده است. اين رقم براي بخشهاي صنعت و معدن، كشاورزي و بازرگاني به ترتيب 81/8 ، 72/9 و 70/6 درصد بوده اسللت. در بحث نسبت تسهيالت غيرجاري به كل تسهيالت ريالي، آمار نماگرهاي اقتصادي شماره 86 بانك مركزي نشان ميدهد كه اين نسبت در سه ماهه سوم اين سال نسبت به دوره مشابه سال قبل 18/6 درصد رشد داشته و به رقم 11/5 درصد رسيده است. از منظر اين متغير، گر چه رشد منفي آن طي سالهاي 91-94 باعث شده بود كه سطح آن از حدود 15 درصد به حدود 9/7 درصد برسللد اما رشللد سال گذشته روند اميدآفرين قبلي را معكوس كرده است. البته ذكر اين نكته نيز الزم است كه بخشي از اين قضيه به دليل ايستادگي بانك مركزي در برابر گزارشهاي مالي نادرست برخي بانكها و عدم امكان امهال بخشي از تسهيالتي كه عمال بدهي معوق هستند، بوده است. *مدير گروه اقتصاد سياسي – انديشكده مطالعات حاكميت و

سياستگذاري

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.