ناکامیهای پیدا و پنهان اوپک

Jahan e-Sanat - - News -

گروه ان/رژی- در حالی که اعضای اوپک با تمدید برنامه کاهش عرضه نفت خام در بازار سعی بر ایجاد موازنه در عرضه و تقاضای بازار و بهبود قیمتها داشتند اما حجم باالی س//طح ذخیرهسازیهای تجاری و استراتژیک توافق اخیر، اوپک را تحتتاثیر قرار داده و بازار را در یک مسیر ناپایدار برده است.

افزای//ش تولید نفت خ//ام آمریکا به ویژه نفت ش//یل در حال عقیم گذاشتن تالشهای اوپک و س//ایر تولیدکنندگان برای بازگرداندن توازن به بازار است.

بانک سرمایهگذاری جفریز اعالم کرد قیمتهای پایین نفت ناش//ی از افزایش بیرویه تعداد سکوهای حفاری نفتی در آمریکا، رش//د هفتگی میزان ذخایر نفت این کشور، باال رفتن تولید نفت در نیجریه و لیب//ی و تبعیت پایین برخی از اعضای کلیدی اوپک یعنی عراق و امارات از توافق کاهش تولید است.

تولید و صادرات باالی نفت روس//یه نیز در تداوم مازاد عرضه در بازار بیتاثیر نبوده است.

در همین حال آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرد که در سال آینده میالدی، رشد عرضه نفت از رشد مصرف آن فراتر خواهد بود.

طب//ق پیشبینی این آژانس، رش//د تقاضای نفت در سال آینده میالدی برای نخستینبار،از001 میلیونبشکهدرروز فراتر میرود.

آژانس بینالمللی ان//رژی اعالم کرد: در س//ال 2018 میالدی مجموع تولید روزانه نفت کشورهای غیر عضو سازمان کش//ورهای صادرکننده نف//ت )اوپک(، یک میلیون و 500 هزار بش//که افزایش مییابد.

این نهاد وابس//ته به سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی همچنین اعالم کرد س//طح ذخیرهسازی نفت در بیشتر کشورهایصنعتیدرماهآوریلامسال81 میلیونو006 هزاربشکهافزایشیافتهو بهسهمیلیاردو54 میلیونبشکهرسیده که همچنان 292 میلیون بشکه باالتر از میانگینپنجسالهاینذخایراست.

آژان//س بینالمللی ان//رژی همچنان پیشبینی میکند که عرضه روزانه نفت درنیمهدومسالجاریمیالدی005 هزار بشکه کمتر از تقاضای آن خواهد بود.

با این همه، ای//ن آژانس اعالم کرد: ممکن است تا پیش از نزدیک شدن به انقضای توافق کاهش تولید کشورهای عض//و و غیر عضو اوپ//ک در ماه مارس سال8102 میالدی،سطحذخیرهسازی نفت در جهان به میزان مطلوب کاهش نیابد.

اگر این پیشبینی درست از آب درآید، عرضهکنندگانغیرعضواوپکهمهافزایش تقاضای ایجاد شده در سال آینده را از آن خود خواهند کرد، زیرا آژانس بینالمللی انرژیپیشبینیکردهکهسالآیندهمیزان مصرفنفتتنها4/1 میلیونبشکهدرروز رشد داشته باشد.

در واقع اوپ//ک تولید خود را محدود خواهد کرد و در مقابل شاهد خواهد بود کهتولیدکنندگانرقیبواردبازارمیشوند و تقاضای رو به افزایش پاالیش//گاهها را تامینمیکنند.

در ای//ن صورت، اوپک با این دو راهی مواج//ه خواهد بود که یا با تداوم کاهش تولید، از قیمتها دفاع کند و یا با افزایش مجدد تولید جلوی تضعیف سهمش از بازار را بگیرد.

بعید اس//ت اوپ//ک و متحدانش در قبال رش//د بیرویه تولید آمریکا و سایر تولیدکنندگان و خیز آنها برای تصاحب تمام رش//د تقاضای س//ال 2018 آرام و خونسردبنشینند.

اعضای اوپک در ماه نوامبر (2016) با کاهش تولید تا یک میلیون و 200 هزار بشکه در روز در یک دوره ششماهه از آغاز سال7102 بهمنظورکاهشمازادعرضه نفت و تقویت قیمتها موافقت کردند که تولیدکنن//دگان نفت غیرعضو اوپک که بزرگترین آنها روسیه بود، بخشی از این کاهش عرضه را به عهده بگیرند.

اجرای این تدابیر به تثبیت بهای نفت درآغازسالجاریکمککردبهگونهایکه بهایهربشکهنفتخامشاخصبینالمللی برنت به باالی 50 دالر رسید. کشورهای عضو و غیرعضو اوپک در نشست پایان ماه میتصمیمگرفتنداینتوافقکاهشتولید رابهمدت9 ماهدیگرتمدیدکنند.بااین ح//ال اوپک از این موضوع گالیه دارد که افزایش تولید ایاالت متحده در مسیر روند برقراری موازنه مجدد در بازار نفت، مانع ایجاد کرده به گونهای که از هنگام آخرین نشست اوپک، بهای برنت به زیر 50 دالر برای هر بشکه بازگشته است.

قیمتنفتبهکمترینرقمدر6 ماه گذشته رسید

براساس این گزارش قیمت هر بشکه نفتبرنتروزگذشتهبا91 سنت،معادل 0/40 درص//د افزایش ب//ه 47 دالر و 11 سنت رسید که پایینترین رقم در شش ماه اخیر است.

به گ//زارش رویترز، قیمت نفت روز جمعه افزایش داشت اما به دلیل تداوم مازاد عرضه در بازار و با وجود تالشهای اوپک و س//ایر تولیدکنندگان همچنان پایینتری//ن رقم در ش//ش ماه اخیر به حساب میآید.

قیمتهربشکهنفتبرنتبا91سنت، معادل 0/40 درصد افزایش به 47 دالر و 11 سنت رسید. قیمت نفت خام آمریکا هم21 سنت،معادل72/0 درصدافزایش داشت و به 44 دالر و 58 سنت رسید. چالشهایپیشرویاوپک در این میان اگرچه افزایش تولید نفت شیل آمریکا به عنوان یک مانع جدی بر سر راه اوپکیها برای بازگرداندن توازن به بازار نفت محسوب میشود اما این سازمان همیشهباچالشهایمختلفیمواجهبوده است. اگرچه چالشهای اوپک دارای ابعاد داخلی و خارجی است و همینطور جنبه کوتاهمدت و بلندمدت دارند اما همه آنها به نوعی مرتبط با یکدیگر بوده و همدیگر را تحت تاثیر قرار میدهند.

در همین راس//تا مرکز پژوهشهای مجلسبهتحلیل31 چالشفرارویاوپک پرداخته است.

-1 پیش//رفتهای فناوری در زمینه برداشت از منابع نامتعارف و متعارف نفت بهخصوص نفت شیل در آمریکا: در چند سالگذشتهپیشرفتهایتکنولوژیکیدر زمینهبرداشتازمنابعنامتعارفنفتوگاز در آمریکا باعث وقوع تحوالت اساسی در بازارهای جهانی انرژی شده است. درست زمانیکهکشفمنابعجدیدنفتمتعارف هرسالسختترمیشدوبیشتراکتشافات نفت//ی در مقیاسهای کوچکت//ر و در مناطق دورافتادهتر انجام میشد و بیشتر فعالیتهای اکتشافی با شکست مواجه میشد، تولید نفت شیل شدت گرفت.

ترکیبی از حف//اری افقی و عملیات شکست هیدرولیکی موجب شده است که برداشت حجم قابل توجهی از نفت و گازی که با تکنولوژیهای قبلی اقتصادی نب//ود، جنبه تجاری به خ//ود گیرد. این مس//اله تاثیر قابل توجهی را بر وضعیت عرضه منابع متعارف نفت و گاز، تقاضای جهانی، صنعت پاالیش و قیمتهای نفت گذاش//ت و س//ازمان اوپک را با چالشی جدی و جدید مواجه کرد زیرا در صورتی ک//ه بخواه//د از یک س//طح قیمتی باال حمایت کند و بدین منظور سطح تولید خود را کاهش دهد، بخش بیش//تری از منابع شیلی اقتصادی میشود و در مدت کوتاهی وارد بازار میشود و آثار اقدام اوپک را خنثی میکند.

2-سیاستهایمختلفاعضایاوپک در بازار نفت: اعضای اوپک سیاستهای مختلفی را در بازار نفت دنبال میکنند که میتواندتصمیماتاوپکراباچالشمواجه س//ازد. برای مثال، از گذشته بازار آمریکا برایعربستانسعودیاهمیتاستراتژیک داشتهوتحتهیچشرایطیحتیبااعطای تخفیفهایقابلتوجهحاضرنیستسهم خود را در این بازار از دست بدهد.

-3 ناهمگونی اعضای اوپک از لحاظ حج//م ذخایر، تولید، ص//ادرات، مصرف داخلی و ظرفیت مازاد تولید و همینطور پراکندگیجغرافیاییاعضا:کشورهایعضو اوپ//ک از لحاظ تولید وضعیت همگونی ندارندوتولیدآنهابین002 هزاربش//که که مربوط به کش//ور گابن است و تولید عربس//تان که حدود 10 میلیون بشکه در روز تولید میکند، متفاوت اس//ت و از ط//رف دیگر، در مورد ذخای//ر، صادرات، مصرف داخلی و ظرفیت مازاد تولید نیز همین دامنه قابل مش//اهده است. عالوه بر این پراکندگی گس//تردهای را از لحاظ جغرافیایی دارند که برای برگزاری اجالس به ویژه اجالس اضطراری یک مش//کل عمده است.

-4 توس//عه اس//تفاده از انرژیه//ای جایگزین بهویژه س//وختهای زیستی و هیدروژندربخشحملونقل:بخشعمده انرژیمصرفیدنیاتوسطانرژیهایفسیلی شاملنفت،گازطبیعیوزغالسنگتامین میشود.تاقبلازشوکاولنفتی)3791( تصور عمومی این بود که منابع نفتی به اندازه کافی وجود دارد اما با وقوع ش//وک اولنفتی،تصوروفورمنابعتبدیلبهکمبود منابع ش//د و زنگ خطر برای کشورهای صنعت//ی که تا آن موقع ب//ا اتکا به نفت ارزانقیمت چرخهای توس//عه خود را به گردش درآورده بودند، به صدا درآمد.

از اولین اقدامات این کشورها، تدوین سیاس//تهایی در زمینه متنوعسازی منابعانرژیبود.یکیازسیاستهاییکه درجهتمتنوعسازیمنابععرضهانرژی مطرح شد، سیاست توسعه تکنولوژی تولید و عرض//ه انرژیهای جایگزین و تجدیدپذیر به جای انرژیهای فسیلی بود و در این بین توس//عه سوختهای زیستی ش//امل بیودیزل و بیواتانول و پیلهای سوختی هیدروژنی در بخش حملونقل، تهدیدکننده رشد تقاضای نفت در آینده است.

5-مسایلزیستمحیطیوگرمایش کرهزمین:نگرانینسبتبهگرمایشکره زمیندراثرمصرفسوختهایفسیلی باعث ش//ده مقررات سختگیرانهتری نس//بت به انتش//ار گازهای گلخانهای در س//طح ملی و فراملی تصویب شود و ب//ه اجرا درآید. تصویب این قوانین باعث شده رشد تقاضا برای نفت را با محدودیت مواجه سازد.

-6 سرمایهگذاری برای افزایش کارایی انرژیوبهرهوریدرکشورهایتوسعهیافته و درحال توسعه: بهرهوری انرژی عبارت از میزانتولیدکاالوخدماتدرازایهرواحد انرژی مصرف ش//ده است که با شاخص شدت انرژی مورد ارزیابی قرار میگیرد.

طی چند دهه گذش//ته کش//ورهای توسعهیافته سیاستهای مختلفی را برای افزایش کارایی و به//رهوری انرژی اتخاذ کردند و موفق شدند شدت انرژی خود را بهطور قابل مالحظهای کاهش دهند که پیامد آن کاهش رشد مصرف انرژی در این کشورها بود و پیشبینی میشود این روند در آینده ادامه یابد. در مقابل کشورهای در حال توس//عه دارای به//رهوری انرژی پایینترینسبتبهکشورهایتوسعهیافته هستند و در سالهای اخیر سرمایهگذاری برایافزایشبهرهوریانرژیدرآنهاافزایش یافتهوپیشبینیمیشودنرخرشدمصرف انرژی بهویژه مصرف نفت کاهش یابد.

-7 هم//کاری یا رقاب//ت با غیراوپک: یکی از چالشهای اوپک، تولیدکنندگان و صادرکنندگان غیرعضو اوپک هستند. این کشورها به راحتی حاضر به همکاری با کشورهای اوپک نیستند و در صورتی ک//ه اوپک بخواهد ب//دون همکاری آنها سطح تولید خود را کاهش دهد، عمال به معنای واگذار کردن سهم بازار خود به این کشورهاست.

-8 نبود مکانیسم اجرایی موثر برای اجرای توافقات س//ازمان: اوپک از س//ال 1982 سیاس//ت تحدید و سهمیهبندی تولید را برای حمایت از قیمت نفت اتخاذ کرد اما در تمام دورههایی که این سازمان تصمیم میگرفت س//طح تولید خود را کاهش دهد، بعضی از اعضا از س//همیه تولید خود تخلف میکردند و عمال هیچ مکانیسماجراییبرایجلوگیریازتخطی اعضای متخل//ف و مجازات آنها در اوپک موجودنیست.

-9 نب//ود اس//تراتژی بلندم//دت در سازمان اوپک: اوپک در طول حیات خود فراز و نش//یبهای زیادی را طی کرده و عملکردهای مختلفی داشته است. با آنکه در این دوران به موفقیتهای زیادی نایل شده است، با این حال ضعفهایی متوجه این سازمان بوده و در مقاطعی نتوانسته در راستای رسیدن به اهداف خود نقش موثری در بازار جهانی نفت ایفا کند.

یکیازنقاطضعفاینسازماننداشتن اس//تراتژی بلندمدت بوده است. فقدان استراتژی بلندمدت باعث شده سازمان در تصمیمات، جهتگیریها و اولویتهای

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.