آسیبشناسی حمله تروریستی داعش در سه پرده

Jahan e-Sanat - - News - محیطزیست

ایس/نا - مدیرکل حفاظت محیطزیس//ت اس//تان چهارمحال و بختیاری گفت: بروز و تشدید بیابانزایی در چهارمحال و بختیاری به دلیل ارتباط منابع این استان با چند استان دیگر، میتواند بخش قابل توجهی از کشور را درگیر مسایل مختلف در این حوزه کند.

ش//هرام احمدی با اشاره به تغییرات اقلیمی که در جهان در حال رخ دادن است، اظهار کرد: فرسایش خاک و بیابانزایی با عواملی چون تغییرات آب و هوایی تشدید میشود و این اتفاق به وضوح در سطح استان قابل مشاهده است.

وی خشکس//الی طوالنیمدت در استان و قرار گرفتن این استان در بین هفت اس//تان خش//ک کش//ور در کنار تغییر رژیم بارش//ی و فرس//ایش باالی خاک را به عنوان مجموع//ه عوامل بروز بیابانزایی در استان برشمرد.

او نتیجه بیابانزایی در اس//تان را تحت تاثیر قرار گرفتن معیشت مردم عنوان و تصریح کرد: از آنجایی که معیشت مردم چندین استان دیگر نیز به واسطه منابع آبی به این استان وابسته است، بروز این پدیده در چهارمحال و بختیاری میتواند بخش قابل توجهی از کشور را درگیر مسایل مختلف در این حوزه کند. مهمترین نتیجه منفی بیابانزایی روی جوامع انس//انی، جابهجایی و مهاجرت است. افت سطح آبهای زیرزمینی از بارزترین عالئم بیابانزایی و تبدیل دشتهای استان به کانونهای ریزگرد از نمودهای این اتفاق ناگوار است.

احمدی همچنین با اشاره به پیشبینیهای جهانی مبنی بر شدت یافتن وقایع طبیعی مانند موج گرما و خشکسالی در سالهای آینده، بر لزوم آگاهیرسانی و اتخاذ تدابیر الزم در سطوح مختلف برای مقابله با این پدیده تاکید کرد.

محمدمیالنی-روزهفدهمخردادماه،درست بعد از پشتس//ر گذاش//تن چندین روز مهم و سرنوشتساز در تاریخ اجتماعی و سیاسی کشور، دست پلید حکومتی به نام داعش از آستین بیرون آمد و براساس نفرت و کینهای که در عقیده و عمل خود پرورانده بود، یکی از دردناکترین حوادث تروریستی کش//ور در دو دهه اخیر را رقم زد. با قدری تعمق و تحلیل درست از این حادثه میتوان به نتایج درس//ت و مهمی رسید که در نوع خود میتواند در عملکرد و واکنش درست و همهجانبه مردم، مدیریت کالن رسانهای و دستاندرکاران ایجاد امنیت روانی و حتی قوای امنیتی و نظامیانتظامی ما نقش بالقوه داشته باشند. اکنون زمان مناسبی است که بتوانیم عملکرد اجتماعیمان را در مواجهه با این حمله تروریستی مورد واکاوی و تحلیل قرار دهیم. این بیان س//ه قاب در واقع تحلیل و رفتارشناسی سه بخش مهم از جامعه ما را دربرمیگیرد که در برابر چنین حوادثی نقش سازنده و سرنوشتس//ازی دارد. در این راستا و مبتنی بر همین روششناسی به اهداف مشخص و مهمی دسترسی پیدا میکنیم که به نوبه خود میتوانند وقوع فجایع و بحرانهای اجتماعی ما را در براب//ر حمالت احتمالی و آتی تروریس//تی خالفت به گل نشس//ته داعش، به کمترین حد موجود برساند. بر این مبنا باید بیتفاوت نبود و به بهترین و در عین حال جدیترین وضع ممکن، مراقب رفتارها و واکنشهای برآمده از رفتارها و تدابیر اتخاذی درونی خود باالخص در بازخوانی رفتار این س//ه عنصر مهم باشیم. به این منظور رسالت و تکلیف این سه مجموعه به درستی قابل اهمیت و آسیبشناسی است. برای اینکه در هر مرحله باید به چنان درجهای از آگاهی و انسجام همگانی برس//یم که خود ب//ه خود حرکتهای مذبوحانهنیروهایتروریستیدرپایینترینسطح خسارت و تخریب اجتماعی به نسبت آسیبهای اجتماعی از زندگی آرام و امن اجتماعی برای ما قرار گیرند.چرا که رفتار دستنش//اندههای این س//ازمان تروریستی نش//ان میدهد بدون هیچ منطق انس//انی مرتکب ش//نیعترین رفتارها و اقداماتی میش//وند که نمونهاش یا نادر است یا بسیار کم که در طول تاریخ معاصر جهان دیده شده است. داعش برای به اصطالح رد گم کردن نس//بت به تحرکاتش در روزهای مهم مردمی و ملی هیچ واکنش//ی از خود نشان نمیدهد. ایام ارتحال رهبر فقید جمهوری اس//المی، روزهای برگزاری انتخابات ریاس//ت جمهوری، تجمعات انتخاباتی، ایام والدت موال علی)ع( و بعثت رسول مکرم اسالم، به راستی روزهایی نیستند که عوامل داعش//ی بخواهند با ضرب//ه زدن به اعتقادات ما برگ برندهای برای خود کسب کنند اما بالعکس و بهطور دقیق از فرط نداشتن پایگاه اجتماعی و هویت منسجم درونسازمانی در روزهای بسیار عادی، گویا تدارکات و طرحریزی حمالت خود را عینیت میبخشند. همین امر به نوعی میتواند قاعدهای در رفتارشناس//ی عوامل ترور باشد. در همین راستاست که رفتار نهادها و مردم میتواند به بهترین ش//کل ممکن تلفات و خسارتهای ایجاد شده توسط این سیستم را به حداقل ممکن برساند. از این روی به الزام میبایست مدام در حال تحلیل وضعیت موجود بود تا هیچ پشتوانهای از ضربهزدن و تلفات در قبال حرکات انتحاری برای این سیستم باقی نماند. در این راستا و صرفا برای نمونه به تحلیل رفتار مردم، صداوسیما و برخی از مقام//ات دس//تاندرکار میپردازیم تا بتوانیم شکس//ت روانی تروریستها را پیش از وقوع هر عملیاتیتضمینکنیم. عملکردمردم هم//ه به ی//اد دارند که یک//ی از بزرگترین معضالت در واقعه آتشسوزی ساختمان پالسکو، تجمعات نادرست و بیدغدغه مردمی بود که صرفا برای تماشا و معاالسف برای گرفتن عکس سلفی با ساختمان تخریب شده و در حین آتشسوزی پالسکو آمده بودند. واقعهای دردناک که صدای اعت//راض مقامات انتظامی و امدادرس//ان را نیز فصلی در این واحد معدنی مشغول کار شدهاند.منابع محلی میگویند حضور مستمر جویندگان کار در محوطه معدن آقدره باعث شده اهالی شاغل در این واحد معدنی برای انجام وظایف خود با مشکل مواجه شوند، چنانچه به تش//خیص کارفرما فعالیت معدن از ابتدای ماه جاری به حالت نیمهتعطیل درآمده است. گفته میشود کسانی که تجمع روز پنجشنبه آنها به درگیری منجر شده است، بیشتر از اهالی روستای آقدره وسطی هستند که همچنان در انتظ//ار یافت//ن کار در محوطه این واحد معدنی حضور دارند و برخی از آنها در گذشته به عنوان کارگر فصلی در معدن طالی آقدره، مشغول کار بودهاند. در همین رابطه تعداد مصدومان وقایع روز پنجشنبه معدن آقدره تا 13 نفر برآورد میش//ود که در میان آنها افرادی از میان اهالی ش//اغل و جوینده کار نیز حضور دارند.

از قرار معلوم ماجرای این درگیری که با مداخله عوامل انتظامی خاتمه یافته، مصادف با جلس//های بود که در همین رابطه توس//ط شورای تامین درآورد. حجم قابل مالحظهای از شهروندانی که بدون هیچ دلیل معقولی و صرفا به قصد دیدن عملیات آواربرداری در منطقه حاضر میشدند. ای//ن رفتار ناپخته دقیق//ا در حادثه اخیر تهران نمود عینی داش//ت. متاسفانه درست در زمانی که نیروهای امنیتی اعم از انتظامی، ویژه و لباس شخصی مش//غول مدیریت و راهبری عملیاتی بودند که بیش از پنج س//اعت به طول انجامید، جمعیت قاب//ل توجهی نیز ب//دون اینکه حتی ذرهای به وضعیت و دهشت عملیات فکر کنند، در خیابانهای سمت مجلس مستقر شده بودند و از بین درختان و جداول جویهای خیابان شاهد ماجرا بودند. تاس//فبارتر آنکه درست در چنین شرایطی نیروهای لباس شخصی در یک دوگانگی اجرای//ی قرار گرفته بودند ک//ه مراقب جان این افراد باشند و آنها را به جایی امن هدایت کنند یا تمرکز خود را بر عملکرد و تیراندازی تروریستها متوجه کنند که به سمت پیادهروها یا به سمت مردم تیراندازی احتمالی خواهند داشت.از این رو وج//ود آموزشهای الزم یا تفهیم موقعیتهای اینچنینی دقیقا و به جد احساس میشود. هیچ منطق درست و مناسبی در پس رفتار این بخش از افراد جامعه وجود نداش//ته و نخواهد داشت و التزام به امر آموزش و حتی تعیین جرم در چنین مواقعی برای این قشر ناآگاه از جامعه ما علنا نیاز و ضرورت عینی به نظر میرسد. نیروهای داعشی ب//ه چنان ظرفیتهایی از نبود عاطفه و ش//عور اجتماعی و از همه مهمتر تنفر تحمیلی از انسانها قرار دارند که در هر آن میتوانند تهدیدی جدی برای جامعه باشند. از این رو رفتار مداخلهجوی مردمی در این راستا نهتنها باعث اختالل در روند اجرای//ی کار نیروهای امنیتی میش//ود بلکه به نوبه خود میتواند بزرگترین لطمه و ضرر را به امنیت موجود آن هم به صورت اختیاری بزند. بر این اساس ضرورت جدی آموزش و حتی توسل به تدوین مقررات اجتماعی در حوادث تروریستی علنا نیاز به نظر میرسد. درحال حاضر نیز با کمال تاسف افرادی را میتوان دید که در اماکن عمومی بدون هیچ دلیل خاصی میایس//تند و نظارهگر عملکرد و حضور ماموران امنیتی هستند یا در زمانی ک//ه باید هم//کاری الزم را با این عوامل داشته باشند، با حالتی ناراحت از پذیرش کالم و دستورات ماموران امنیتی امتناع میکنند و به سهم خود در افزایش تنشهای موجود تاثیرگذار هستند. بیهیچ تعارف یا حرفی نباید به این افراد مجال تکرار تجربه تلخ به وجود آمده از دو حادثه مذکور را داد و به الزام وظیفه و رسالت نهادهای آموزشی است که در این راستا و به منظور کنترل و توسعه امنیت اجتماعی اقداماتی اساسی را در راس//تای آگاهیسازی و آموزش به این بخش از جامعه، لحاظ کنند. عملکردرسانهها قریببه01دقیقهاززمانبروزعملیاتتوسط تروریستها نگذشته بود که اخبار حمله به حرم مطهر و س//پس به مجلس ش//ورای اسالمی به ترتیب در شبکههای خبری و اجتماعی تلگرامی و اینستاگرام منتشر شد. ابتدا حتی چند فایل صوت//ی نیز که بیانگر صدای ش//لیک گلوله در محوطه خانه ملت بود، دست به دست میشد تا اینکه اولین عکسها و فیلمها انتشار پیدا کرد. در برخی از این فیلمها عالوه بر نشان دادن وضعیت ناگ//وار موجود دقیقا توصیه مقامات انتظامی و حفاظت//ی که به مردم م//دام اصرار میکنند تا منطقه را ب//رای حفظ جان خود ترک کنند به گوش میرس//د. )دقیقا همان م//وردی که در بخش پیشین گفته شد.( نزدیک ساعت 11:30 بود که خبر حمله به حرم و سپس مجلس جایگاه مشخص خبری خود را پیدا کرد و گزارشهای تکخطی ش//بکه توئیت//ر نیز به این ش//رایط اطالعرسانی اضافه شد. حاال تقریبا همه دارندگان ابزار ارتباطی و همچنین گوشیهای هوشمند در جریان بروز حادثه بودند. از این مقطع به بعد بود که هنوز تروریستها در مجلس حضور داشتند و عملیات به پایان نرس//یده بود که شبکههای تلویزیونی از جمله شبکه کردستان تیوی 24 توسط یکی از عوامل خبری خود از خیابانهای مش//رف به مجلس شورایاس//المی و وضعیت استقرار و آرایش نیروهای ویژه امنیتی فیلم تهیه ومستقیممخابرهمیکرد.حتیبرخیشبکههای خارج از کشور نیز تصاویر این شبکه تلویزیونی را برای رصد و گزارشدهی خود انتخاب کرده بود. در میان اخبار واصله و منتشر شده در رسانهها به جد میتوان اذعان کرد که رقمی قریب به 80 درصد از خبرها به کذب انتش//ار مییافت. خبر اعالم تعداد مزدوران داعش//ی که 16 نفر اعالم شد یا خبر کش//یده شدن دامنه درگیریها به خیابانهای اطرف آن هم در ساعات ابتدایی این حمله، علنا جزو همین اخبار و گزارشات کذبی بود که مدام در میان رسانههای اجتماعی رد و بدل میشد. در این میان عملکرد خبرگزاریهای داخلی به هیچ عنوان جلوتر و سریعتر از گزارشها و اخبار رسانههای اجتماعی نبود و با نگاهی به ساعات مخابره خبرها، تا ساعت 15 عمال در یک س//طح برابر و حتی با اخبار کذب قرار داشتند. شهرستان تکاب در مس//جد روستای آقدره وسطی در حال برگزاری بود. عم//ده عملیات اس//تخراج از معدن طالی آقدره هر س//ال بهار به صورت فصلی آغاز میش//ود و تا حوالی زمس//تان ادامه دارد. در نتیجه قرارداد این کارگران نیز موقتی اس//ت و در بهترین حال//ت کارگران مورد نظر در بهار سال بعد میتوانند شانس خود را برای استخدام دوباره در این واحد معدنی بیازمایند. پیش از این شرکت پویا زرکان در مقام، کارفرمای معدن طالی آقدره اع//الم کرده بود در نتیجه به تاخیر افتادن مجوز اس//تخراج جدید، فعالیت این واحد معدنی برای سال 96 با چند هفته وقفه همراه و در نتیجه موعد اس//تخدام تدریجی کارگران فصلی شاغل در این معدن نیز با تاخیر روبهرو بوده است. همچنین مدیریت این واحد معدنی اعالم کرده در معدن طالی آقدره عملیات اس//تخراج مطابق مجوزهای صادره از وزارت صنعت انجام میشود و در نتیجه شمار نیروی انسانی شاغل در این معدن نیز باید متناسب با ظرفیت فعالیت این واحد معدنی باشد. ناگفته نماند که تعدادی از خبرنگاران رسانهها نی//ز در بخش بالکن و طبقه فوقانی مجلس در زم//ان بروز این حادثه به دلیل امن بودن محل مانده بودند اما از این ساعت به بعد طبیعی بود که گوی س//بقت ارس//ال و انتشار اخبار به نفع خبرگزاریه//ا تغییر و اخبار مطمئن و صحیح در رس//انهها انعکاس پیدا کند. اما اگر صرفا بنا به تحلیل وضعیت رسانهها و باالخص رسانههای اجتماعی را نداشته باشیم، از حال و احوال صدا و سیما به هیچ عنوان نمیتوان به راحتی گذشت. رسالت رسانهای و اطالعرسانی این نهاد ملی به همان کهگستردهووسیعاستنیزکوتاهی و تعلل در آن موج میزند. درس//ت در شرایطی که وظیفه این رسانه نهتنها اطالعرسانی درست و صحیح بود، بلکه پوشش وسیعی نیز باید برای عدم حض//ور مردمی در محل روی//داد حوادث م//یداد که علنا این اتف//اق نمیافتد. به همان اندازه که این رسانه در واقعه ساختمان پالسکو مورد انتقاد جدی اهل فن و متخصصان رسانهای قرار گرفت، ضرورت یک بازخوانی کارکردی در هسته اطالعرسانی درست و صحیح در این رسانه میبایست صورت میگرفت که علنا این مهم رخ نداد. عمق فاجعه کم کاری این رسانه تا حدی بود که حضور مقامات رسمی در راستای دعوت مردم به منظور ممنوعیت حضور در منطقه بحرانزده عم//ال جای خود را به پخش برنامه آش//پزی از یکی از ش//بکهها داده بود. تهران غرق در بهت و ناباوری بعد از اتمام حمله و پاکسازی محل و اقدامات گسترده عوامل امنیتی و اطالعاتی در راستای ایجاد امنیت کامل، نیاز به اطالعرسانی درست و صحیح و همچنین بازگشت روحیه امید به زندگی مردم را داشت که عمال نهتنها این اتفاق نیفتاد، بلکه مشخص شد بخش قابل توجهی از اخبار انعکاس//ی توسط این رسانه دروغ محض بود. برای نمونه اعالم حضور عوامل تروریستی داعش با لباس ش//خصی و نه در هیبت زنانه و چادر که از سوی رسانه ملی انتشار یافت، یکی از مهمترین بخشهای تاسفبار رسانهای آن هم از زبان یکی از مهمترین شخصیتهای ذیصالح در این خصوص بود. رسانه ملی با داشتن بهترین و مجهزترین ابزار اطالعرسانی نهتنها در واقع منادی بیپایهتری//ن اخبار در ای//ن خصوص بود، بلکه هیچ اقدامی در راس//تای بازگشت امنیت روانی نیز صورت نگرفت. در همان شرایطی که شبکه کردستان تی وی 24 توسط یکی از عواملش به طور بس//یار غیرحرفهای و توام با ترس، گزارش خیابانی با گوشی تلفن همراه را برای این شبکه ارس//ال میکرد یا دقیقا زمانی که به گفته همه رسانهها خبرگزاری وابسته به مزدوران داعشی گزارش کش//تار وحش//یانه این گروه را از درون س//اختمان مجلس گزارش میداد س//یمای ما نهتنها هیچ برنامهای دال بر هشدار امنیتی برای ع//دم حضور مردم در مح//ل حادثه نداد، بلکه اخبارش نیز به اندازه برخی گروهها و کانالهای تلگرامی صحت نداش//ت. در چنین شرایطی به راس//تی سوال بنیادی پیش میآید که سانسور اخباری که در همه رسانهها انعکاس یافته یا تعلل در امر بیان خبر به چه دلیل است؟ تاسفبارتر آنکه درست در همان زمان که فرزندان رشید و مدافعان بزرگوار از خانه ملت ش//جاعانه در برابر اولین حمله تروریستی گروه داعش ایستاده بودند یا هموطنان مظلومی که جهت انجام امور خود یا بیان دردهایشان به نمایندگان منتخبشان در خانه ملت حضور یافته بودند، رسانه ملی مشغول انعکاس بیانات مقاماتی بود که گویی در صحن علنی مجلس خبر از به خون غلتیدن فرزندان رشید ایران اسالمی نداشتند و این حمله به خانه ملت را تالشی بیاثر و کوچک میدانستند. این رفتار رسانهای بیشک معنایی جز انفکاک شدید اذهان و مخاطبان مردمی با ماهیت منبع و محفل اصلی اخبار در کشور نمیتواند داشته باشد. ای کاش رسانه ملی بیدار شود. عملکردنمایندگانمجلس تاسفبارترین تصاویر از حمله تروریستها به مجلسهمانتصاویرشادوخنداننمایندگانیبود که بیدغدغه خود را در دوربین سلفی گوشیهای خود میآراس//تند و با لبخند نشان میدادند که حالش//ان خوب اس//ت. غافل از اینکه در پشت درهای بسته و ایمن برایشان، فرزندان عزیز این آب و خاک حتی فرصت خواندن شهادتین را هم نیافتند. این بیماری سلفیگیری که تا نمایندگان ملت نیز رسوخ کرده، بیشک بزرگترین و درعین ح//ال دردناکترین تصویری بود که از پس این حادثه در اذهان همه ایرانیان نقش بست. از سوی دیگر رفتار جمعی نمایندگان مجلس به عنوان حرکت//ی نمادین و جمعی به منظور بیاهمیت جلوه دادن این فاجعه بدون احساس همدردی با کشتهش//دگان، از بدترین آزمونهایی بود که در تاری//خ عملکرد این دوره از مجلس ش//ورای اس//المی باقی خواهد ماند. مردم به همان اندازه که با اقتدار پای صندوقهای رای حضور یافتند و نمایندگان خود را به خانه ملت فرس//تادند، به همان اندازه نیز توقع ش//جاعت الاقل در بیان و کالم از نمایندگان منتخب خود را داشته و دارند که عمال با انتشار اخبار خروج برخی از نمایندگان مجلس با آن طرحی که عدم بیانش بهتر است، به درس//تی نشان دادند که هنوز راهی بس دراز در پیش دارند تا الیق خدمت و خدمتگزاری برای این مردم شریف و نجیب باشند. کالمآخر با احترام به همه خونهای ریختهش//ده در ای//ن حادثه ناگوار و ادای احترام به ش//هدای واقع//ه عملیات تروریس//تی، باید حس امید و بازگشت به زندگی را در جامعه تزریق کرد. از قضا تمام ابزارها و مکانیس//مهای جنگ روانی دش//من زمانی تحقق پیدا میکند که جامعه م//ا با وضعیت خمودگی و ترس پنهان روبهرو شود. در این راستا به نظر میرسد اگرچه هیچ فعالی//ت عمومی و اجتماعی از س//وی مراجع اجتماعی و رسانهها صورت نمیگیرد اما مردم باید خودشان در پی ایجاد موج امید در جامعه باشند تا این تحرک و پویایی دست کم بتواند شرایط فکری و ذهنی جامعه را به سطحی از پویایی، آگاهی و تکاپو برساند که ظرفیتهای عینی اجتماعی ما نش//ان از شکست تروریسم و هرگونه تفکر تروریس//تی و تخریبگر باشد. بای//د زندگی کرد در هم//ه مکانهای عمومی و اس//تفاده کرد از هر نوع وسیله حمل و نقل عمومی همچون همیشه. نباید از صحنه زندگی روزمه در جامعه دور شد. ای کاش در این راستا آن دسته از افراد اجتماع که بیدلیل و منطق در بطن حوادث ظاهر میشوند، رسانهملی که میان خود و احساس و تعقل جمعی فاصلهای عمی//ق به وجود آورده و همچنین نمایندگان مردم که در ای//ن رویداد کلماتی نظیر ترس، شهادت، نگرانی ...و را فقط خواندند و به هیچ عنوان درک نکردند، قدری به عملکرد خودشان با نگاه اصالحگری نظر بیندازند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.