»دولت الکترونیک« به دولت یازدهم نرسید

نگاهی به عملکرد وزارت ارتباطات در 4سال گذشته؛

Jahan e-Sanat - - News -

گ/روه فناوری- با اینکه قرار بود اردیبهش//ت امس//ال فاز تکمیلی ش//بکه ملی اطالعات، دولت الکترونیک و شبکه علمی کشور بهرهبرداری شود اما سرنوشت این پروژهها هنوز نامعلوم است.

با وجود تمام تالشها و وعدههای دولت یازدهم، برای بهرهبرداری نهایی از پروژه تکمیل شبکه ملی اطالعات ش//واهد نشان میدهد که این پروژه ملی در دولت یازدهم نیز به مقصد نهایی نرسید و باید منتظر اتمام آن در دولت دوازدهم باشیم.

تصمیم برای اجرایی شدن طرح دولت الکترونیک در ایران نیز س//ابقهای نزدیک به 15 سال دارد، به نحوی که آییننامه اجرایی تحقق دولت الکترونیک، مصوب شورای عالی اداری و براساس طرح توسعه کارب//ردی فناوری اطالع//ات )تکفا( مربوط به 15 تیرماه سال 81 است.

از آن زم//ان به بعد این طرح س//ردرگم وعدهها ش//د و هنوز به معنای واقعی در کش//ور به مرحله اجرایی نرسیده است.

دولتهای نهم، دهم و یازدهم با تعاریف مختلفی، پیگیری راهاندازی شبکه ملی اطالعات را به عنوان اصلیتری//ن پروژه ملی حوزه فن//اوری اطالعات و ارتباطات در کارنامه دارند اما با این وجود این پروژه 13 ساله کماکان به نتیجه نهایی نرسیده است.

ش//بکه ملی اطالعات پس از گذشت حدود 13 سال از تعریف اولیه خود، نیمه دوم سال گذشته در دو فاز عملیاتی شد و مطابق با وعدههای مسووالن وزارت ارتباطات، قرار بود فاز نهایی این ش//بکه در اردیبهشتماه امسال رونمایی شود.

در همین حال دو پروژه ش//بکه علمی کشور و نیز دولت الکترونیک، به عنوان پروژههای مبتنی بر بستر شبکه ملی اطالعات هم قرار بود قبل از پایان کار دولت یازدهم به سرانجام برسد.

کوتاه/ی در راهان/دازی ش/بکه مل/ی اطالعات

موضوع راهاندازی و عملیاتی شدن اجرای شبکه ملی اطالعات نه تنها در قوانین برنامه پنجم و ششم توسعه، مورد تاکید قرار گرفته بلکه در احکام دور دوم شورای عالی فضای مجازی و نیز سیاستهای اقتصاد مقاومتی به جد بر آن تاکید ش//ده است. با این وجود، اقدامات صورت گرفته درمورد این پروژه، با اهداف نهایی کماکان فاصله دارد.

هفته گذشته رهبر انقالب در دیدار با مسووالن و کارگزاران نظام جمهوری اسالمی ایران، در جایی از بیانات خود »فضای مجازی« را از مسایل مهم و تاثیرگذار در اداره صحیح کشور خواندند و فرمودند: »یکی دیگر از چیزهایی که در مدیریت کشور تاثیر دارد، مس//اله فضای مجازی اس//ت؛ فضای مجازی خیلی مهم است. در مساله فضای مجازی، آنچه از همه مهمتر است، مساله شبکه ملی اطالعات است. متاسفانه در این زمینه کوتاهی شده، کاری که باید انجام بگیرد، انجام نگرفته است.«

ایشان ادامه دادند: »اینکه ما بهعنوان اینکه نباید جل//وی فضای مجازی را گرف//ت، در این زمینهها کوتاه//ی کنی//م، این مس//الهای را ح//ل نمیکند و منطق درس//تی هم نیس//ت. خب ام//روز فضای مجازی مخصوص ما که نیس//ت، همه دنیا امروز با فضای مجازی درگیرند کشورهایی که شبکه ملی اطالعات درست کردهاند و فضای مجازی را کنترل کردهاند به نفع خودشان و به نفع ارزشهای مورد نظر خودشان، یکی دو تا نیستند.

بهتری ِن کش//ورها، قویتری ِن کش//ورها، در این زمینهها خط قرم//ز دارند؛ راه نمیدهند؛ خیلی از بخشهای فضای مجازی اعزامشده از سوی آمریکا و دس//تگاههای پشت سر و پشت صحنه این قضیه را راه نمیدهند، کنترل میکنند. ما هم باید کنترل کنیم. این کنترل کردن معنایش این نیست که ما ملت را از فضای مجازی محروم کنیم. نه، معنایش این نیست.«

مق//ام معظ//م رهب//ری تاکی//د کردن//د: » ام//روز بهمنی از گزارههای درس//ت و نادرس//ت دارد روی س//ر مراجعان اینترن//ت ما فرود میآید؛ اطالعات غلط، اطالعات نادرس//ت، اطالعات مضر، شبهاطالعات- بعضی چیزها اطالعات واقعی نیست، اطالعنمایی است- خب اینها دارد مثل یک بهمنی ف//رود میآید؛ ما چرا باید اج//ازه بدهیم این اتفاق بیفتد؟ م//ا چرا باید اجازه بدهیم آن چیزهایی که برخالف ارزشهای ماست، برخالف آن اصول مسلم ماس//ت، برخالف همان اجزا و عناصر اصلی هویت ملی ماست، به وسیله کسانی که بدخواه ما هستند، در داخل کشور توسعه پیدا کند؟«

ایش//ان تصریح کردند: .ه//ن» کاری کنید که از منافع و س//ودها و بهرههای فض//ای مجازی همه بتوانند اس//تفاده کنند، سرعت اینترنت را افزایش ه//م بدهید -ای//ن کارهایی که بای//د انجام بگیرد، انجام بگیرد- اما در آن چیزهایی که به ضرر کشور شما، به ضرر جوان شما و به ضرر افکار عمومی شما نیس//ت؛ این چیز خیلی مهمی است؛ این کار باید انجام بگیرد. بنابراین، مس//اله شبکه ملی اطالعات هم خیلی مهم است.«

سردرگم میان وعدهها تصمیم برای اجرایی شدن طرح دولت الکترونیک در ایران نیز س//ابقهای نزدیک به 15 سال دارد به نحوی که آییننامه اجرایی تحقق دولت الکترونیک، مصوب شورای عالی اداری و براساس طرح توسعه کارب//ردی فناوری اطالع//ات- تکفا- مربوط به 15 تیرماه س//ال 81 اس//ت. طبق ای//ن مصوبه، دولت وقت، مکلف به ارائه خدمات غیرحضوری به مردم در راستای بهبود کیفیت، کاهش هزینهها و گردش سریع اطالعات بین دستگاههای اجرایی شد.

از آن زم//ان ب//ه بع//د، دولته//ای مختلف با تبصرههای متفاوت//ی قصد در عملیاتی کردن این طرح داشتند، اما به دالیل مختلفی تاکنون این طرح به معنای واقعی در کشور اجرایی نشده است.

مطابق با اهداف برنامه پنجم توس//عه، دولت و دستگاههای اجرایی ملزم به ارائه خدمات به صورت آنالی//ن و الکترونیکی تا پایان س//ال 95 ش//دند و برمبنای این قانون، مقرر ش//د زیرس//اخت دولت الکترونیک از طریق اتصال به شبکه ملی اطالعات تامین شود و با اتصال تمامی دستگاههای دولتی و اشتراکگذاری دادهها، صددرصد خدمات دولتی در کشور به صورت آنالین و الکترونیکی ارائه شود.

با توجه به این الزامات، وزارت ارتباطات در دولت یازدهم از ابتدای کار، تالش خود را برای راهاندازی این پروژه به کار گرفت و وزیر ارتباطات بارها و بارها وعده راهاندازی عملیاتی پروژه دولت الکترونیک را مطرح کرد اما در آستانه پایان عمر دولت یازدهم، شواهد نش//ان میدهد که این دولت هم موفق به اجرای تمام و کمال پروژه دولت الکترونیک نشد.

در فروردینماه س//ال گذش//ته حسن روحانی، رییسجمه//ور، در دی//دار ن//وروزی با مس//ووالن ارش//د وزارت ارتباطات بر ضرورت راهاندازی دولت الکترونیک در کش//ور در راس//تای مقابله با فساد تاکید ک//رد و گفت: »ایجاد دول//ت الکترونیک از راههای مبارزه با فساد است و باید فساد را از ریشه بخش//کانیم. یکی از راههای مبارزه با فساد، شفاف ش//دن امور در فضای مجازی است و بدینترتیب میتوانی//م همه امور وزارتخان//ه را در اختیار مردم ق//رار دهیم و این موضوع جلوی فس//اد را خواهد گرفت.«

پس از این تاکیدات و با توجه به راهاندازی فاز اول و دوم شبکه ملی اطالعات به عنوان زیرساختهای اصلی دولت الکترونیک، وزیر ارتباطات و مسووالن اج//رای این پروژه ک//ه آن را منوط ب//ه راهاندازی شبکه ملی میدانستند، زمانهای مختلفی را برای راهاندازی این پروژه اعالم کردند.

در بهمنم//اه س//ال 95 و پ//س از افتت//اح فاز دوم ش//بکه ملی اطالعات، محم//ود واعظی وزیر ارتباطات گفت که آمادگی راهاندازی فاز نخس//ت پ//روژه دولت الکترونیک وجود دارد و انش//اءاهلل تا پایان س//ال 95 مراس//م افتتاح دولت الکترونیکی برگزار خواهد شد.

پس از عملیاتی نشدن این وعده، وزیر ارتباطات تعویق در افتتاح پروژه دولت الکترونیک را به دلیل نبود وقت خالی در برنامه رییسجمهور و مشغلههای وی عنوان کرد و گفت: در صورتیکه ایش//ان به ما وقت دهند تا چند روز آینده )روزهای پایانی سال (95 این پروژه افتتاح میشود.

پس از آن نیز، وزیر ارتباطات بار دیگر در سخنانی راهان//دازی دولت الکترونیک را در فاز نخس//ت به فروردینم//اه موکول کرد و درنهایت اردیبهش//ت و خرداد، زمانهایی بودند که از س//وی مس//ووالن وزارت ارتباطات برای بهرهبرداری رسمی از دولت الکترونیک مطرح شد اما این وعدهها هم محقق نشد و دولت در تحقق این پروژه نیز، ناکام ماند. قفل شبکه ملی اطالعات باز نشد وزارت ارتباطات دولت یازدهم از سال گذشته و با افتتاح فاز نخست شبکه ملی اطالعات در شهریورماه و نی//ز افتتاح فاز دوم این ش//بکه در بهمنماه 95 وع//ده داده بود که فاز تکمیل//ی این پروژه ملی را در اردیبهشتماه و همزمان با روز جهانی ارتباطات کلید میزند. با اجرای فازهای اول و دوم این پروژه، تفکیک ترافیک اینترن//ت داخلی از خارجی کلید خورد تا کاربران برای استفاده از ارتباطاتی که منشأ داخلی دارد، هزینه پهنای باند بینالملل پرداخت نکنند. از اینرو، قرار بود با اجرای فاز تکمیلی این شبکه و اتصال تمامی کسبوکارها و کاربران خانگی به بستر شبکه ملی اطالعات، استفاده از این شبکه ارتباطی داخلی، امن و مقرون بهصرفه برای کاربران ملموستر شود.

ام//ا با این وجود، قف//ل این پروژه ملی در زمان مقرر باز نشد و وزیر ارتباطات و معاونانش در چندین مصاحب//ه، از تعویق در اجرای تکمیلی این پروژه و موکول کردن آن به بعد از انتخابات ریاستجمهوری با توجه به شرایط موجود، خبر دادند.

محم//ود واعظ//ی وزی//ر ارتباط//ات در آخرین مصاحبههای خود در پاس//خ به مطالبه خبرنگاران در م//ورد زمان راهاندازی فاز تکمیلی ش//بکه ملی اطالعات گفته بود که این پروژه به صورت رسمی بع//د از انتخابات ریاس//ت جمه//وری بهرهبرداری میشود که تاکنون این اتفاق نیفتاده است.

از سوی دیگر اینبار محمدجواد آذریجهرمی، معاون وزیر ارتباطات از تالش برای بهرهبرداری از فاز سوم شبکه ملی اطالعات تا قبل از پایان دولت یازده//م )مردادم//اه (خبر داده و گفته اس//ت که سرنوشت تفکیک تعرفه اینترنت داخلی از بینالملل تا قبل از بهرهبرداری فازس//وم نهایی خواهد ش//د؛ وعدهای که همچنان مش//خص نیست در روزهای پایانی عمر دولت یازدهم تحقق مییابد یا خیر.

با این وجود وزیر ارتباطات با توجه به دغدغههای مطرح شده از سوی مقام معظم رهبری در خصوص شبکه ملی اطالعات، اعالم کرد که تمام برنامههای اجرایی را برای سرعتبخشی به توسعه همهجانبه شبکه ملی اطالعات با بهرهگیری از تمام ظرفیتها دنبال میکنیم. سرنوشت »شبکه علمی« نامعلوم ماند همزمان ب//ا راهاندازی ش//بکه ملی اطالعات، ق//رار ب//ود وضعیت اج//رای طرح ش//بکه علمی کش//ور که قدمتی بی//ش از 22 س//ال دارد نیز مش//خص ش//ود.

از آنجای//ی ک//ه دسترس//ی به مناب//ع علمی و تحقیقات//ی از جمله نخس//تین اولویتهای مورد نیاز دانش//جویان به حس//اب میآید که الزمه آن در اختیار داشتن شبکهای پرسرعت و امن متصل به ش//بکه اینترنت جهانی اس//ت، طرحی میان دو وزارتخانه علوم و ارتباطات تعریف شد تا با استفاده از ظرفیتهای ش//بکه ملی اطالعات، دانشجویان مراکز علمی و دانشگاهی در کشور بتوانند به منابع علمی با س//رعت باالتر و کیفیت بهتری دسترسی داشته باشند.

اما بررسیها نشان میدهد که این پروژه پس از گذشت بیش از 22 سال از تعریف اولیه، در دولت یازدهم نیز میان دو وزارتخانه متولی دست به دست چرخید و کلید آن پیدا نشد.

در آخرین برنامهریزیها قرار بود در فاز نخست این طرح، بیش از 2500 نقطه دانشگاهی به شبکه علمی کشور متصل و مشکل اینترنت دانشگاهها و دسترسی به منابع علمی تحقیقاتی حل شود.

مطابق بند ح ماده 49 برنامه پنجم توسعه کشور، وزارت ارتباطات و فناوری اطالعات مکلف شده بود نسبت به ایجاد زیرس//اختهای الزم برای توسعه شبکه علمی کش//ور اقدام کند و تمام دانشگاهها، حوزههای علمیه، موسس//ات آموزش//ی، پژوهشی و فن//اوری دولتی نیز موظف ش//دند ب//ا اتصال به این ش//بکه، محتوای علم//ی و امکانات نرمافزاری و س//ختافزاری خود را با حف//ظ مالکیت معنوی با رعایت اس//تانداردهای الزم روی ش//بکه علمی قرار دهند.

در همین حال براس//اس تاکیدات مقام معظم رهبری در خصوص توسعه علمی و فناوری کشور، شبکه علمی به عنوان شبکهای مستقل که از طریق فیبرنوری، کلیه دانشگاهها و مراکز علمی و پژوهشی را به هم متصل کند، تعریف شده است.

به گ//زارش مهر، چندی پیش وزی//ر ارتباطات در مراس//م افتتاح دانشگاه علوم پزشکی مجازی از راهاندازی و بهرهبرداری از فاز نخست شبکه علمی کشور با همکاری وزارت علوم خبر داد و گفت: فاز نخست شبکه علمی کشور آماده بهرهبرداری است و این ش//بکه در 2500 نقطه دانش//گاهی در شهر تهران راهاندازی میشود.

از طرفی واعظی وعده داد که مراسم افتتاح این پ//روژه با همکاری وزارت عل//وم و وزارت ارتباطات بعد از انتخابات برگزار ش//ود. اما با گذشت یک ماه از پایان انتخابات و تعیین دولت جدید، سرنوش//ت این پروژه کماکان نامعلوم است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.