بدعتچالشبرانگیز

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

مس/عود س/لیمي- هنگامي که به هم//ت لورنس قبايل گوناگون آلس//عود متحد شدند تا ملک عبدالعزيز در 1932 پادشاهي س//عودي را بنيان بگذارد يعني در طول 85 سال گذشته، براساس وصيت او، قدرت همواره در ميان پسران تنياش دست به دست شده است تا جايي که امروز، ملک سلمان آخرين فرزند ذکور او، در اين پادشاهي به عنوان »ولي امر« حکومت ميکند.هنگامي که ملک سلمان در 2015 به تخت نشست چون ديگر برادر تني نداشت، ابتدا برادر ناتني خودوچنديبعد فرزندويمحمدبننايفرابهوليعهديبرگزيد.درقانون حکومت خاندان سعودي، رسم اين است که تمام مناصب مهم در دايره منسوبان پادشاه تعيين ميشود ضمن اينکه پستهاي کليدي چون نايب نخستوزير- در واقع پادشاه، خود سمت نخستوزيري هم دارد- وليعهد دوم، وزير دفاع به فرزندان پادشاه تعلق ميگيرد.

در آستانه هزاره سوم ميالدي، با مرگ پسران تني ملک عبدالعزيز و پا به سن گذاشتن ملک سلمان بحث »بحران جانشيني« در پادشاهي سعودي رفتهرفته صورت جدي به خود گرفت تا جايي که در طول دو دهه، چندين پادشاه به دليل کهولت سن، جاي خود را به ديگري دادند.

هنگامي که ملک سلمان برادر ناتني خود را به سمت وليعهد برگزيد به خودي خود »بحران جانشيني« به واقعيت نزديک شد در واقع آنجايي که قرار نبود هيچ گاه پسر ناتني ملک عبدالعزيز به تخت بنشيند با بحث جانشيني نسل سوم خاندان سعودي پيش آمد.

به هر حال اينک و در شرايطي که ملک سلمان از شرايط جسمي و روحي مناسبي برخوردار نيست، انتخاب پسر ارشد او محمدبنسلمان به عنوان وليعهد اول، در واقع نوعي »بدعت« در ساختار 85 ساله پادشاهي سعودي به حساب ميآيد که ميتواند تحوالت ساختاري بعدي را در پي داشته باشد.بحث ساختاري و به تعبيري رقابت درون خانوادهاي خاندان سعودي که مهم و قابل تامل است چراکه ارتقاي مقام محمدبنسلمان او را در يکقدمي تاج و تخت سعودي قرار ميدهد، اما از منظر سياسي در منطقه در س//طح جهان هم موضوعي مهم و باالتر اس//تراتژيک در شرايط کنوني به حساب ميآيد. اختالفنظر و به عبارت بهتر رقابت نرم درونخانوادگي بين دو وليعهد اول، محمد نايف با فرزند ارشد ملک سلمان به عنوان وليعهد دوم از چندي پيش، موضوع پنهاني نبود و پس از ديدار با ترامپ در کاخ سفيد و تجديد پيمان سياسي- اقتصادي آمريکا- عربستان بهروشنيمشخصشد.باتوجهبهنظرياتوگفتوگوهايرسانهايمحمد سلمان ميتوان او را به گروه تندروتر خانواده آلسعود متعلق دانست.

جابهجايي قدرت در خاندان آلس//عود، بدون ترديد نميتواند براي بازيگران جهان و منطقهاي امري کماهميت تلقي شود چراکه با تغيير نوع جانشيني، اگر اتفاق غيرمنتظرهاي رخ ندهد در آينده نزديک با اين فرض که جابهجايي قدرت و تغيير ساختاري در هرم جانشيني، دستکم با مخالفت و مقاومت علني درونخانوادگي روبهرو نشود، محمد بن سلمان از هماکنون بهعنوان رهبر بالفعل عربستان با چالشهاي بيشماري از جمله جنگ يمن و سوريه، بحران قطر و رابطه با ايران دست به گريبان است که با توجه به غيرمنتظره بودن رفتار رييسجمهور آمريکا به عنوان شريک استراتژيک منطقهاي سعودي، آينده تنشزدايي در خاورميانه دورنماي روشني نخواهد داشت چراکه وليعهد جوان براي اعمال قدرت در داخل و خارج نميخواهد و نميتواند به قول معروف کوتاه بيايد، آخر اينکه شرايط خاورميانه به جايي رسيده که هر تغيير و تحولي مثال حمله موشکي ايران به داعش، تنش هوايي مسکو- واشنگتن و آخر از همه جابهجايي قدرت در رياض باعث ميشود تا انتهاي تونل همچنان تاريک بماند تا طبق معمول شرايط منطقه به ويژه اوضاع سوريها، يمنيها و عراقيها همچنان در تيررس نااميدي قرار داشته باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.