وليعهد جدید عربستان اسلحه واشنگتن و تلآویو عليه ایران؟

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - تحلیل

بهنظرميرسداسراييلوواشنگتنوسيلهسازظهور يك ش//اه جديد در رياض بودهاند؛ يك جوان با سري داغ از خانواده سلطنتي که دنبالهاي از ويراني را پشت سرش بهجاي گذاشته است. اما آيا آنها ميتوانند او را کنترلکنند؟

محمدبنسلمانتاسهسالپيش،ازبسياريجهات يك شخصيت کامال گمنام بود که در دوره کوتاهمدت فعاليتشدروزارتدفاعازچندينوچندشکستآسيب ديد، از جمله از دس//ت رفتن ميلياردها دالر از ثروت سعوديها در يمن. پس از آن وي در دورهاي توان خود راروييكبرنامهنفتيمتمرکزکردکهنتيجهاشسقوط قيمتنفتوتخريباقتصادعربستانبود.

وليعهد جديد بايد از بسياري جهات خود را اثبات کندوايناصالخوبنيست.اينمسالهاورابهيكمقام خطرناكوغيرقابلپيشبينيتبديلميکند.بااينحال براي اهداف دونالد ترامپ شريکي عالي است تا پيشگام کمپينناقصاوعليهايرانباشد.تکههايپازلترامپبه آراميدرحالجايگرفتندرمکانهايشاندرخاورميانه هستند و اصال تعجب ندارد که نخستين رسانه در اين منطقهکهبهتحسينانتقالسريعمحمدبنسلمانبه اين سمت باال پرداخت، اسراييل بود.

راشاتودي، رسانه نزديك به کرملين در تحليل اين رويداد مهم مينويسد، محمد بن سلمان کشور را در حالي به ارث ميبرد که در کشمکش براي رها کردن خود از وابستگي به نفت است و از سوي ديگر در حال غرق شدن در مشکالت امنيتي، نقاط ضعف و توهمات خود است. در واقع هر چه آلسعود بيشتر پيش ميرود، به نظر ميرسد بيشازپيش در شرايط دائمي اختالل ژئوپليتيكقرارگرفتهاست.درواقعتقريباتماماقدامات رياض در خارج از مرزهاي کش//ور به خاکستر تبديل ميشود؛ سوريه، يمن و حاال قطر و اين همان منطقهاي است که شاه فعلي عربستان و پسرش با آمدن ترامپ به رياض و دميدن جاني تازه به اين پادشاهي، باور کردند که برايشان منبع درآمد خواهد بود.

اين محمدبن سلمان بود که تالش چندين ملتي براي قرنطينه قطر به دليل روابطش با ايران و حمايتش از گروههاي اسالمي که عربستان و امارات سالهاست مخالفشهستندرارهبريکرد.

راشاتودي در ادامه ميافزايد: آيا بحران قطر که واقعا در حال دامنگير کردن عربس//تان است، دليل ظهور وليعهد جديد و گرفتن مهمترين ش//غل دولت بود يا عواملديگريهمبودند؟دراينمرحلهمشخصنيست که قطر دقيقا چه نقشي در اين ميان داشته است اما آنچه آش//کار است اين است که محمد بن سلمان که مانند بسياري از معاصرانش در غرب تحصيل نکرده و انگليسي را هم چندان خوب صحبت نميکند، رويکرد بهمراتب سختگيرانهتري در قبال قطر و مهمتر از آن ايران خواهد داشت.

در نتيجه شاهد هستيم که هم عربستان و هم ايران درحالنزديكشدنبهپرتگاهبحرانيهستندکهتقريبا تمام آن از سوي اسراييل، عربستان و مطمئنا آمريکا طراحي ش//ده است. درواقع ترامپ حتي نميتوانست روياي چنين پادش//اهي که ت//ا اين اندازه هماهنگ با برنامههايش براي به حاشيه راندن ايران باشد را ببيند؛ حتي اگر اين به حاشيه راندن از طريق اقدامات نظامي در يك جنگ تمامعيار باشد.

عربستان هرگز تا اين اندازه آماده نزاع با ايران و البته تا اين اندازه در اجراي آن ناقص نبوده است. حمله به ايران از س//وي گروههاي تروريستي صورت گرفت اما باور اصلي اين است که ماموريتي از سوي رياض بوده اس//ت اما تقريبا مانند تمام کارهايي که رياض انجام داده، اين ماموريت هم در زمان نامناس//ب انجام شد. عربستان نميتوانست تصور کند که ايران دستهاي از موشكهايش را دقيقا به مقر اين گروه تروريستي در سوريه پرتاب کند. يکي از فرماندهان ايراني گفت که اين اقدام »سيلي« به عربستان بود، پيام کامال آشکار است؛ ما ميتوانيم نيروهاي نيابتي شما را بزنيم و اگر شمامقاومتکنيد،ميتوانيمازهمينموشكهايدقيق عليهشماوخاکتاناستفادهکنيم.

امابرايتمامافراديکهدررياضوواشنگتنبهدنبال يك توجيه ملموس براي آغاز کمپين نظامي عليه ايران هستند،اينحمالتآهنگيخوشاينددارد.

محمدبنسلمانتمايليبهرويکردديپلماتيكباايران ندارد و اخيرا نيز آشکارا به اين موضوع اشاره کرده است و باور کلي اين اس//ت که او ديدگاههاي خود در مورد چگونگيمقابلهبامشکالتايرانراتغييرنخواهدداد.

از طرفي، اليور جاکوب، مديرعامل شرکت مشاوره پتروماتريکسسوييسبهرويترزگفت:سوالايننيست که آيا تنشهاي تازهاي با ايران وجود خواهد داشت يا خير، بلکه سوال اين است که اين تنشها چه زمان آغاز ميشوند.عربستانسياستخارجيتهاجميرادردستور کار قرار داده و محمدبن سلمان اصال از اينکه اظهارات خصمانهاي عليه ايران داشته باشد، شرم ندارد.

تصادفي نيس//ت که مجموعهاي از نشس//تهاي عجيب در واشنگتن ميان کارشناسان خاورميانه ترامپ وعادلالجبير،وزيرخارجهعربستانباهمراهيمقاماتي از امارات، تحريك عجيب در تهران را به دنبال داشت. تمام اين مس//ايل به يك نکته اش//اره دارند: انتصاب محمدبن سلمان فقط يك آرزو از طرف پدرش نبوده بلکه اقدامي از سوي قدرتهاي منطقهاي-بهخصوص اسراييل- بوده که معتقد است پسر شاه سلمان کشور يهودي را به رسميت خواهد شناخت و دريچه تجارت را روي اسراييليها خواهد گشود.

او بر اين باور اس//ت که جابهجايي قدرت در رياض ساخته دس//ت واش//نگتن و تلآويو است و حمالت تروريس//تي اخير در تهران براي تسريع فرآيند انتقال قدرت به او، زير پوشش ترامپ و نتانياهو بود.

با توجه به تحليل راشاتودي، به عبارت بهتر، ديدگاه حالحاضرکرملين،آنچهدرعربستانشاهدشهستيم تنها س//يلي عظيم از قوانين سلسله مراتبي و قدرت نيست،بلکهقطبيشدنشديدخاورميانهاستکهتنها به يك سمت حرکت ميکند. اگر گمان ميکنيد که برنامهقطرباحواسپرتيترتيبدادهشد،منتظرنتيجه تنش با ايران باشيد. پس از شکست رياض هم در يمن و هم در سوريه، تصور اينکه اين کشور با نيروهاي خود مقابل ايران بايس//تد سخت است. حتي اگر ائتالفي از کشورهاي مسلمان پيشقدم شوند، چه کسي رهبري اين پيشگامي را برعهده خواهد گرفت؟ آيا مانند مساله قطر، يك سوءاستفاده ميان رياض و واشنگتن صورت گرفتهووليعهدجديدانتظارداردنيروهايآمريکايياين وظيفه را بر عهده بگيرند؟

در نهايت اگر چنين نگاهي درست باشد و از طرفي ترامپ نتواند محمدبن سلمان را کنترل کند و او را از شروع جنگ با ايران باز دارد، خروج محمدبن سلمان از دايره قدرت سريع خواهد بود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.