چرخش ژئواستراتژیک ریاض

Jahan e-Sanat - - News - رویداد

س//رویس اطالعات//ی آلمان زمان//ی درباره ح//رص محمد بن س//لمان برای رس//یدن به قدرت هش//دار داده بود. تندروی در سیاس//ت خارج//ی، خصوم//ت با ای//ران و ت//الش برای اصالحات داخلی از ویژگیهای قدرتمندترین چهره آینده عربستان شمرده میشود. محمد بن سلمان اینک در اوج زندگی سیاسی حرفهای خود قرار دارد. این تازهکار 31 س//اله هم مثل بقیه همنسلهای خود باید از پس مشغلههای کاری و خانوادگ//ی همزمان برآید؛ تکلیفی که او تاکنون با تس//لط کامل و شتابی باورنکردنی از عهده آن بر آمده است.

او از تنها همسرش چهار فرزند، دو دختر و دو پس//ر دارد. پادشاه آینده عربستان سعودی برخالف بسیاری از دیگر مردان در این کشور، بنا به گفته خودش، تکهمس//ری را برگزیده است. زندگی حرفهای او هم خوب پیش میرود: پدرش ملک سلمان چهارشنبه گذشته او را به مقام ولیعهدی عربس//تان و جانشینی رییس دول//ت منصوب ک//رد. در این تح//ول محمد بن نایف، ولیعهد پیش//ین، سلب قدرت شد و ریاستش بر وزارت کشور را هم از دست داد. مرد قدرت از نظر منطقی هم باید کار به اینجا میکشید. این نظر تحلیلگر اش//پیگل پنجشنبه گذشته در رابط//ه با تحوالت اخیر دس//تگاه حکومتی عربستان است. محمد بن سلمان پس از تحصیل حقوق در دانش//گاه ملک سعود، از طریق پدر 81 س//الهاش خیلی زود و کامال حسابشده و سیستماتیک وارد چرخه قدرت شد. سال 2009 زمانی که فرماندار ریاض بود، مش//اور ویژه پدر شد. زمانی که پادش//اه کنونی در سال 2013 ولیعهد شد، پس//رش ریاست دیوان ولیعهد را برعهده گرفت و س//ال 2015 هم با رس//یدن پدر به قدرت وزیر مش//اور و نیز رییس شورای توسعه و اقتصاد شد؛ امری که از جمله برایش کنترل بر ش//رکت ملی نفت سعودی آرامکو را به ارمغان آورد. صعودجهشی محمد بن سلمان همچنین بانی پروژه هزاران میلیاردی »چشمانداز «2030 و مبتکر تاسیس بزرگترین صندوق سرمایهگذاری دولتی جهان به ارزش دو تریلیون دالر نیز هست. عربستان س//عودی در نظر دارد با این طرح بلندپروازانه وابس//تگی خود به درآمد نفتی را در دهههای آینده به شکل چشمگیری کاهش داده و جامعه را مدرنیزه کند.

در حالیکه ولیعه//د کنونی به تندروی در سیاست خارجی شهرت دارد، در مقیاس ملی اصالحطلبی محس//وب میش//ود که درصدد گش//ایشهایی در جامعه بهشدت محافظهکار عربستان است. هنگامی که دو سال پیش ملک سلمان به پادشاهی رسید، فرزندش را در مقام وزی//ر دفاع منصوب کرد. چنین بود که صعود پرشتاب این ش//هزاده پرانرژی در مرکز توجه جهانی//ان قرار گرفت. این توجه در آلمان اما با حسی ناخوشایند همراه بود.

هشداری قدیمی درباره قدرتگیری سیاستی مداخلهجویانه

س//رویس اطالعاتی فدرال آلمان (BND) درباره قدرتگیری محمد بنس//لیمان هشدار داد. ای//ن نه//اد اطالعاتی آلمان در گزارش//ی تحلیلی در همین مورد در دسامبر 2015 گفته بود که قدرتگیری فرزند ملک سلمان این خطر پنهان را دربردارد که او در جریان تالش برای تثبیت موقعیت خود بهعنوان جانشین پادشاه، در زمان حیات پدرش نیز زیادهروی کند.

کارشناسان امور کشورهای عربی و تحلیلگران س//رویس اطالعاتی آلمان، عالوه بر این به این نتیج//ه رس//یده بودند که محمد بن س//لمان طرفدار نوعی سیاس//ت فع//ال مداخلهجویانه است و تالش میکند فضای تاثیرگذاری خود را در ح//وزه نظامی نیز گس//ترش دهد؛ امری که میتواند مناس//بات با دولتهای دوس//ت و بهوی//ژه دولته//ای مؤتل//ف در منطقه را به خطر بیندازد.

دولت آلمان در آن زمان، دستکم نزد افکار عموم//ی، از این ارزیابی فاصله گرفت. پش//ت درهای بسته اما ممکن است در وزارت خارجه و دفت//ر صدراعظم هم به همین نظر رس//یده باشند زیرا این ارزیابی کامال دقیق بوده است. پادشاهی به غایت محافظهکار عربستان از سال 2015 بدینس//و بیش از پیش تالش کرده تا موقعیت خود را در موضع رهبری جهان عرب تثبیت کند. به ارزیابی نویسنده اشپیگل، اینک حکومت ریاض جنگ را ادامه سیاست با وسایل دیگ//ر میداند و در همین راس//تا نیز چندین ائتالف منطقهای میسازد. دعوی سرکردگی جهان عرب از زمان//ی که محمد بن س//لمان در س//ال 2015 وزیر دفاع شد، عربستان رهبری ائتالفی نظامی را برعهده گرفت که در کشور همسایه یم//ن علیه ش//بهنظامیان حوث//ی میجنگد. شورش//یان این گروه در سپتامبر 2014 صنعا را تص//رف کردن//د و عبدربه منص//ور هادی، رییسجمهور مورد حمایت عربستان در یمن را از آنجا راندند.

چند هفته پیش هم عربستان سعودی بحران قطر را به وجود آورد. از محمد بن س//لمان به عنوان مبتکر محاصره قطر یاد میشود. حاکمان ریاض ائتالفی از کش//ورهای عربی را دور خود جمع کردند تا روابط دیپلماتیک خود با دوحه را قطع کنند و مرزهای زمینی، هوایی و دریایی خود را به روی قطر ببندند.

هدف رسمی این اقدام متمرکز و مشترک، قطع حمایت قطر از تروریستهای اسالمگرا در سراسر جهان عنوان شده است. به نظر نویسنده اش//پیگل اما هدف عربس//تان که خود یکی از پرورشگاههای نفرتپراکنی است، مطیع کردن امی//ر جوان قطر، تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی است. ریاض میخواهد نشان دهد که چه کسی در جهان عرب حرف آخر را میزند. تالش برای کشاندن جنگ به ایران مواضع و لحن تند پادش//اه آینده عربستان در مورد ایران نیز شهرت دارد. او ایران را متهم به تالش برای تس//لط بر جهان اسالم میکند. مقتدرترین مرد آینده ریاض چند هفته پیش در مقام وزیر دفاع، در مصاحبه با شبکه تلویزیونی امبیسی عربستان، هر نوع مذاکرهای با ایران را رد کرده و گفته بود، مخالف مذاکره با کسانی است که میخواهند زمینه را برای ظهور مهدی آماده کنند و بر جهان تسلط یابند. محمد بن سلمان همچنین گفته بود، ریاض منتظر آمدن جنگ به عربستان نمانده و برای کشیده شدن جنگ به ایران تالش خواهد کرد. تحلیلاشپیگل سیاس//تهای جدید ریاض که در چهرهای مانند ولیعهد جوان بیشترین نمود خود را پیدا میکند، حتی به تالش برای تغییر واقعیتهای ژئوپلیتیک هم انجامیده است. تحلیلگر اشپیگل میگوید، نمونه مصر نشانگر میزان تاثیرگذاری عربس//تان سعودی در تغییر این واقعیتها در منطقه است. این کشور پرجمعیت جهان عرب زمانی نیرومندترین دول//ت در خاورمیانه بود. امروز اما از بدهکاری باال رنج میبرد و بهشدت وابسته به ریاض ثروتمند است.

مصر اخیرا در برابر کمکهای دائمی ریاض، دو جزیره تیران و صنافیر در دهانه خلیج عقبه را که از موقعیت استراتژیک مهمی برخوردارند، به عربستان سعودی واگذار کرد. مصر در سال 1950 حفاظ//ت از این دو جزیره را با موافقت ریاض برعهده گرفته بود تا بتواند مسیر رسیدن اس//راییل به دریای سرخ را مسدود کند. طبق قرارداد صلح کمپ دیوید در سال 1978 میان مصر و اس//راییل، مال//ک جزایر تضمینکننده تردد آزاد کشتیهای نظامی و غیرنظامی تمام کشورها از این تنگه آبی است.

نتیجه اینکه س//ربازان محمد بن س//لمان بایس//تی در آینده کشتیهای اسراییلی را نیز راهنمایی و هدایت کنند. عربستان و اسراییل رسما رابطهای ندارند اما گویا ولیعهد سعودی با این امر مش//کلی ندارد. گفته میشود که او در س//الهای گذشته بارها با نمایندگان دولت اس//راییل دیدار داشته اس//ت. هر چه باشد دو کشور دشمن مشترکی به نام جمهوری اسالمی ایران دارند. چنین تغییری، به نظر نویس//نده اشپیگل، نشانگر چرخش ژئواستراتژیک سیاست خارجی پادشاه آینده عربستان سعودی است؛ ولیعهد تندرویی که ماه آگوس//ت سالجاری 23ساله میشود.

بازداشت خانگی ولیعهد برکنار شده عربستان

یک مخالف برجس//ته عربستانی فاش کرد که ولیعهد برکنار شده عربستان تحت بازداشت خانگی قرار گرفته است.

به گزارش ایس//نا غانم الدوس//ری، مخالف برجسته عربستانی که مقیم لندن است جزییات جدیدی را درباره تعیین محمد بن سلمان، پسر پادشاه عربس//تان به عنوان ولیعهد جدید این کش//ور به جای محمد بن نایف، ولیعهد سابق ف//اش کرد. وی در توئیتی نوش//ت: یک منبع عالیرتبه به من گفت که رهبران عربستانی بن نای//ف را فریب دادند همانطور که قطریها را فریب دادند. ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربس//تان او را ص//دا کرده و ب//ه او گفته بود: فایلها و مدارکی وجود دارد که نشان میدهد خائن هستی.

الدوسری افزود: پادشاه عربستان به بن نایف گفت بدون دردسر و تنش تو را عفو میکنیم. بع//د به او گفت ب//ه آن اتاق برو و با محمد بن س//لمان بیعت کن. زمانی که محمد بن نایف ب//ا او بیع//ت کرد و ویدئ//و را گرفتند بن نایف را تحت بازداش//ت خانگی قرار دارند و کس//ی نمیداند او کجاست.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.