شروط محال براي حل بحران عربی

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - S.Harsani.k@gmail.com

چه//ار كش//ور عرب//ي به دنب//ال قطع روابط سياسي با قطر به تازگي فهرستي از درخواستهاوشروط31گانهخودراازدوحه براي پايان دادن به بحران ديپلماتيك كنوني مطرح كردهاند. اگرچه ش//روط پيشنهادي محافل عربي بر طيف متعددي از موضوعات تاكيدميكندامابايدگفتاولويتازسرگيري روابط با قطر در گرو سه موضوع استراتژيك يعني بسته شدن پايگاه تركيه در قطر، قطع كامل روابط ديپلماتيك با ايران و همچنين تعطيليكاملشبكهالجزيرهميچرخد.

در نگاه نخس//ت به نظر ميرس//د كه ش//روط محافل عربي ب//راي حل بحران قطر بسيار س//ختگيرانه، غيرواقعبينانه و در نهاي//ت غيرممكن اس//ت تا جايي كه معني »ش//رط محال« را نمايندگي ميكند، چراكه شروط پيشنهادي محافل عرب دربردارنده مفادي است كه اجراي آن مستلزم زير و رو شدن كلي سياست قطر خواهد بود. بنابراين قبول ش//روط محوري محافل عرب بيشترين مخاطرات راهبردي را براي اين كشور دارد. در اين ارتباط همانگونه كه همه محافل عرب واقفند پاي//گاه تركيه در قط//ر با هدف حفاظ//ت از امنيت منطقه ايجاد ش//ده اس//ت در نتيجه درخواس//ت براي بسته شدن اين پايگاه تركيه ميتواند به منزله دخالت آش//كار در مناس//بات دو كشور باشد كه مطمئنا مورد قبول نخواهد بود. از سوي ديگر قطر يكي از شركاي بزرگ تج//اري ايران در منطقه اس//ت. ايران و قطر در بهرهبرداري از بزرگترين ميدان گازي يگانه جهان در آبهاي خليجفارس شريك و سهيم هستند. درباره تعطيلي شبكه الجزيره قطر استفاده از آن را براي فرمولبندي سياست خارجي حق مدني خود ميداند و مايل نيست آن را به جهت رويكرد انتقادياش آن هم براي نگراني و ترس عربستان و اقمارش تعطيل كند.

مهمترين پيام در پشت اين خواسته آن است كه نهتنها محافل عربي خواهان حل بحران قطر نيستند بلكه نميخواهند بحران قطر به پايان برسد! چراكه چنين بحرانهايي بيش//تر ميتوان//د مطامع و منافع آنان را در مناسبات منطقه تامين كند. مس//لما محافل عرب از وضعيت موجود دو ه//دف را دنبال ميكنند؛ اول تالش براي نقض حاكميت اين كش//ور و مجازات دوحه به خاطر اس//تقالل راي و دوم باز كردن پاي بازيگراني چون ايران و تركيه كه با قطر روابط ديپلماتي//ك دارند. در اي//ن ارتباط مهمترين سياستي كه جمهوري اسالمي ايران بايد اتخاذ كند، عدم حمايت سياس//ي علني از قطر در منازعهاي است كه بخشي از اتهامهاي طرف قطري، داش//تن رابطه با ايران است. مقامات تهران به خوبي ميدانند كه حمايت علني از قطر در مقابل عربس//تان، اوضاع را براي قطر وخيمتر ميكند. بنابراين خويشتنداري و عدم دخال//ت در اين بحران بايد يك اصل ضروري براي تهران باشد. در همين ارتباط، مهمترين سياس//تي كه تركي//ه ميتوان//د در اقدامات تهاجم//ي عليه قطر در اين دوران اتخاذ كند چي//زي جز حمايت تمامعيار نيس//ت چراكه منافع زيادي ميان تركيه و قطر وجود دارد و پايگاه نظامي تركيه نيز در اين كشور مستقر است. مهمترين رهاورد اين حمايت تمامعيار تركيه از قطر، مصونيت تس//ري بحراني است كه محافل دنياي عرب بعد از قطر آن را براي تركي//ه در نظر گرفتهاند. بنابراين آنكارا براي مصون ماندن از آن اهداف چارهاي جز حمايت كامل از دوحه ندارد. بديهي است كه هرگونه امكان تحقق صلح و خروج قطر از انزوا قبل از هر چيز در حمايت تركيه و خويشتنداري ايران است در غير اين صورت غيرمنتظره نيست كه بحران عربي به گستره فراتري تسري يابد.

*مدرسعلومسیاسيوروابطبینالملل

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.