رقابت برای پرچمداری در جنگ سوریه

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - S.Harsani.k@gmail.com

دكتر صالحالدین هرسني*

س//رگئي الوروف، وزير امور خارجه روسيه و رك//س تيلرس//ون همتاي آمريكايي وي در م//ورد حل و فصل بحران سوريه از جمله حماي//ت از آتشبس در اين كش//ور رايزني كردن//د و بر حل بحران از طريق گفتوگو و اتخاذ تدابير الزم براي جلوگيري از اقدامات تحريكآميز عليه نيروهاي دولتي سوريه و نياز به آتشبس بهويژه از طريق مذاكرات آستانه و همچنين جلوگيري از بهكارگيري س//الح شيميايي تاكيد شده است.

بدون ترديد اين مذاكره را بايد فاز جديد تشريك مساعي آمريكا و روسيه در حل بحران سوريه دانست. با شرايطي كه از فرداي سقوط يك جنگنده هوايي س//وريه از سوي آمريكا ايجادشده است، به نظر نميرسد اين ابتكار راهبردي معطوف به صلح همانند گذش//ته قرين توفيق باشد چراكه منويات اين دو كشور در بحران سوريه همسو نيست و هر كدام در راستاي تضاد منافع، اهداف راهبردي خود را در سوريه تعقيب ميكنند.

همچون گذشته آمريكا مخالف نقشيابي روسيه در منطقه است و هيچگاه نميخواهد گستره نقش اين كشور در منطقه از وضعيت فعلي فراتر رود. آمريكا به اين نتيجه رسيده كه حضور روسيه در منطقه آن هم از طريق بحران سوريه نه به جهت حمايت از اسد بلكه در راستاي تمايالت توسعهطلبانه پوتين و نيز تداوم حضور اين كشور در مناسبات منطقه است. از طرف ديگر قصد و نيت آمريكا نيز در س//اقط كردن جنگنده سوري دليلي آشكار براي نقض غرضي اس//ت كه روي آن تاكيد ميكند. بدون تردي//د آمريكا با وجود همه مواضع اعالمي خود مبني بر امتناع از حضور سوريه، اين اقدام را در كنار حمله موشكي به پايگاه الشعيرات واقع در حومه حمص نشانه بارزي از تماي//ل و تالش براي تعريف نقش جدي خ//ود در بحران س//وريه ميداند. در واقعبينانهترين شرايط آمريكا تالش دارد در اين نقش جديد هم جبهه مقاومت را ضعيف و نوعي واگرايي را در ائتالف ايران و روس//يه ايجاد كند.

در اين ميان قصد و اقدامات كامال ايذايي روسيه به عنوان بخشي از علل و عوامل تعليق و تاخر صلح در بحران سوريه است. آنگونه كه مقامات كرملين بارها اعالم كردهاند، حضور مستمر و البته سازمانيافته آنها و همچنين دخالت در حيات س//رزميني خاورميانه در راس//تاي حضور آمريكا در منطقه و رويكرد مداخلهگرايانه آن در فراگرد حيات سياسي كشورها قابل توجيه است. تعقيب و پيگيري مجدانه روسيه در اين رويكرده//اي مداخلهگرايانه به معناي آن است كه روسيه عصر پوتين نميخواهد از آمريكا در اين راهبرد عقب بماند و مايل است اين نقش را ن//ه همعرض آمريكا و به صورت موازي بلكه به صورت موثر و قويتر بازي كند. مهمترين نش//انه براي اثبات اين ادعا واكنش//ي است كه روسيه در قبال سقوط جنگنده سوريه از سوي آمريكا نشان داده است. روسيه در پي ساقط شدن سوخو-22 در جن//وب غربي رقه اعالم كرد نيروي هوايي آن كشور همه هواپيماهايي را كه در منطقه عملياتي نيروي هوايي روس//يه يعني در غرب رود فرات در تردد باشند، هدف قرار خواهد داد. به اين ترتيب و با توجه به ناامن شدن آسمان سوريه براي آمريكا بايد اين وضعيت را شروع فاز جديدي از رقابتهاي راهبردي مسكو- واشنگتن دانست و نشان ميدهد كه تالش دو كشور متضمن هيچ نتيجه راهبردي مطلوب براي حل بحران سوريه نيست. براي اثبات اين مدعا ميتوان به جدل كرملين- واش//نگتن و توجيه دوگانه آنها از »احتمال حمله ش//يميايي دمشق« اشاره كرد كه به خودي خود تنش بر سر سوريه را دامن ميزند. در شرايط حاضر و با توجه به مناس//بات منطقه و همچنين نقش بازيگران منطقهاي در بحران سوريه، نبايد انتظار داشت كه صلح را به سوريه بازگرداند.

* مدرس علوم سياسي و روابط بينالملل

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.