مسیر گذر از بحران

راهکارهای وصول مطالبات نظام بانکی از نگاه کارشناسان؛

Jahan e-Sanat - - News -

گروه اقتصادی- این روزها سیس//تم بانکی با مش//کالت و چالشهای عدیدهای روبهرو است و ب//ه موازات آن س//عی دارد خ//ود را به نحوی از ای//ن بحرانها نجات دهد، بحرانهایی که یکی از اصلیتری//ن عوامل آن به موضوع مطالبات جاری و غیرجاری بانکها و عدم وصول آنها باز میگردد که تاکنون با وجود ایجاد فضایی شفاف در زمینه مطالبات در سیستم بانکی، میزان این معوقات به بیشاز01 برابردرمقایسهبااستانداردهایمعمول در دنیا رسیده و این امر کار را برای بانکها بسیار دشوار کرده است.

از سوی دیگر نامناسب بودن فرآیند مشخص کردن و ارائه اطالعات مطالباتی بانکها زمینهساز بروز مشکالتی میش//ود، به طور مثال در برخی گزارشها، بخشهایی به ط//ور واقعی غیرجاری هس//تند ولی در سرفصلهای جاری نمایش داده میشوند یا اطالعاتی که بانکها به بانک مرکزی ارائه میدهند به عنوان مطالبات جاری دستهبندی شده، در حالی که در عمل ماهیت غیرجاری دارد بنابراین وضع موجود با اطالعاتی که ارائه میشود نامناسب است.

موضوع دیگر با توجه به س//ازو کار نادرس//ت موجود در نظام بانکی کش//ور، میزان بدهیهای گسترده و افزایش روز افزون آنهاست که به بحران نظام بانکی دامن میزند و باعث شد بحث تفکیک بدهکاران سیستم بانکی و وصول مطالبات از آنها به عنوان موضوعی مهم و قابل توجه مطرح شود لذا ضروری است هر چه سریعتر به دنبال راهکاری برای حل این معضل بود؛ به طور مثال باید شرایط معینی برای برخورد ب//ا بدهکاران بانکی تعریف ش//ود تا تکلیف بانکها برای برخورد با بدهکاران مشخص شود.

در ای//ن میان در نظ//ر گرفتن این موضوع که اقتصاد ایران به میزان زیادی وابسته به نظام بانکی وبهنوعیبانکمحوراستبسیارحائزاهمیتاستو هرچقدر ثبات مالی و اقتصادی بیشتر باشد، بانکها با مشکالت کمتری مواجه خواهند شد.

برخیکارشناساننیزضمنبرشمردنمشکالت موجود در زمینه شرایط مالی بانکها، بدهیها و مطالبات معوق را یکی از اصلیترین موانع موجود بر سر راه بانکها میخوانند و در همین زمینه به ارائه راهکارهایی پرداختهاند. ناتوانیدربازپرداختبدهیها یک مقام مسوول در بانک مرکزی معتقد است برخی از افراد به دلیل مشکالت اقتصاد کشور توان بازپرداخ//ت بدهیهای خود را ندارند و در نتیجه بحث تفکیک بدهکاران سیستم بانکی موضوعی مهم و قابل توجه به شمار میرود.

عباس کمرهای در همی//ن باره گفت: ارزیابی ثبات مالی و س//المت بانکها ابزاری اس//ت که با ه//دف پایش و نظارت بر این سیس//تم و ارتقای نقاط قوت و رفع ضعفهای احتمالی هر نهاد مالی خصوصا درباره نکول تعهدات خود و وضعیت مالی این نهاد انجام میشود.

وی ب//ا تاکید بر اینکه بخ//ش زیادی از منابع بانکها از طریق سپردههای مردمی تامین میشود، گفت: ارزیابی سالمت بانکی با توجه به بحث حقوق صاحبان سهام و سرمایه در آنها به نسبت منابعی که از محل سپردهها جذب میشود و خاصیت اهرمی که بانکها دارند، بحث بسیار مهمی است.

مدیرکل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری بان//ک مرکزی ادامه داد: در خصوص بانکها نگاه ویژهای وجود دارد زیرا در موسسات دیگر بخشی از دارایی آنها سرمایه و بخشی تسهیالت است که دریافت اند. اما در سیستم بانکی بخش قابل مالحظهای از داراییها سپردههای مردمی است.

وی درباره اینکه ثبات مالی تا چه حد در توسعه فعالیتها تاثیرگذار خواهد بود، اظهار داشت: اقتصاد ایران بانکمحور اس//ت و هرچق//در ثبات مالی و اقتصادی بیشتر باشد، بانکها با مشکالت کمتری مواجه خواهند شد.

وی ادامه داد: امروزه بحث تفکیک بدهکاران سیستم بانکی موضوعی مهم و قابل توجه است زی//را برخی از افراد به دلیل مش//کالت اقتصاد کشور توان بازپرداخت بدهیهای خود را ندارند. در صورتی که اگر ثبات مالی در اقتصاد کش//ور حاکم باش//د، فضای آرامتری بر اقتصاد کش//ور حاکم خواهد بود.

کمرهای همچنین گفت: از طرفی بانکها نیز میتوانن//د با دریافت تس//هیالت دریافتی خود و پرداخ//ت آن به نفر بعدی در جهت ثبات و رونق تولید و اقتصاد کالن کشور گام بردارند.

اتخ/اذرویکردیواحدب/رایمقابلهبا بدهکاران

همچنین یک کارش//ناس مسایل اقتصادی با اش//اره به این نکته که باید ش//رایط معینی برای برخورد با بدهکاران بانکی تعریف شود، گفت: در این صورت تکلیف بانکها برای برخورد با بدهکاران مشخص میشود.

امیرحسین امین آزاد با اشاره به وضعیت شفاف مطالبات غیر جاری در سیستم بانکی فعلی، گفت: مطالبات غیرجاری از جمله مواردی اس//ت که به دلیل وجود آمار و اطالعات دقیق دارای وضعیت شفاف و روشن اس//ت. در حال حاضر میزان این معوقات به 11 تا 12 درصد رسیده که در مقایسه با استانداردهای معمول در دنیا، بسیار زیاد است زیرا رقم مطالبات غیرجاری در دنیا حدود چهار تا پنج درصد بوده و بیش از پنج درصد به عنوان یک مخاطره محسوب میشود.

ویادامهداد:برهمیناساسطبقآمار،وضعیت سیستم بانکی کشور مناسب نیست و به نظر من یک نیمه پنهان دارد که به اطالعات ارائهش//ده از سوی بانک مرکزی مرتبط است زیرا اطالعاتی که بانکها به بان//ک مرکزی ارائه میدهند به عنوان مطالبات جاری دستهبندی شده در حالی که در عمل ماهیت غیرجاری دارد.

این کارش//ناس مس//ایل اقتصادی ادامه داد: اینگون//ه مطالبات از نوع مطالباتی هس//تند که بر اس//اس مصوبه قانونی، بانکها مجاز شدهاند با مشتریان یک قرارداد جدید تنظیم و در آن طبق چارچوبی مش//خص، بدهی مشتریان را از شکل غیرج//اری به جاری تبدی//ل کنند بنابراین وضع موجود با اطالعاتی که ارائه میش//ود، نامناس//ب اس//ت اما باید این موض//وع را هم اضافه کنم که بخشهایی نیز به طور واقعی غیرجاری هستند و در سرفصلهای جاری نمایش داده میشوند.

امین آزاد با اش//اره ب//ه اینکه در واقع میزان مطالب//ات معوق غیرجاری بی//ش از 12 درصد است، افزود: هنگام محاسبه این رقم، دستهبندی خاصی درب//اره خرد یا کالن بودن تس//هیالت معوق، انجام نش//ده و به همی//ن دلیل در تمام بخشها دیده میش//ود.وی با بیان اینکه برای بازپرداخت تس//هیالت خرد اطمینان بیشتری وجود دارد، تصریح کرد: تس//هیالت غیرجاری بانکها بیش//تر به تس//هیالت کالن اختصاص دارد. البته بخش//ی از تس//هیالت کالن هم به دلیل پرداخت تسهیالت دستوری سیستم بانکی به بخشی از جامعه ایجاد شده است.

این کارش//ناس مس//ایل اقتصادی با تاکید بر اینک//ه نمیتوان تنها یک بخش را عامل بروز این مشکل عنوان کرد و مجموعهای از عوامل در بروز این مشکالت دخیل هستند، تصریح کرد: بخشی از این مشکالت ناشی از اقدامات نادرست داخلی بانکها و بخش//ی نیز ناشی از تصمیمگیریهای خارج از سیستم بانکی است.

آزاد با بیان اینکه افزایش نرخ سود تسهیالت را میتوان عاملی برای افزایش رقم مطالبات غیرجاری دانست، افزود: نباید به صورت انتزاعی به نرخ سود تس//هیالت نگاه کرد زیرا نرخ سود تسهیالت باید تابعی از نرخ تورم در کش//ور باشد. به عنوان مثال اگر نرخ تورم 20 درصد و نرخ سود تسهیالت 24 درصد باشد این ارقام معقول و درست است. پس باید این ارتباط را در هر مقطعی مطابق با شرایط آن برهه زمانی مقایسه و بررسی کرد.

این کارشناس مسایل اقتصادی درباره راهکار ح//ل این موضوع گف//ت: اولی//ن گام، اتخاذ یک رویکرد واحد برای بررسی و مقابله با آن است زیرا در حال حاضر بانکها نمیدانند چه تمهیداتی برای بازپرداخت به موقع این تسهیالت بیندیشند. پس باید چارچوب معینی برای سیستم بانکی و برخورد با بدهکاران تعیین شود تا همه بانکها تحت این شرایط عمل کنند.

وی در پایان افزود: همچنین اگر شرایط معینی تعریف ش//ود، بانکها میدانند که باید با بدهکار برخورد قانونی ش//ود یا به دلیل شرایط اقتصادی کشور به دنبال استمهال و تخفیف ...و باشند.

اموال مص/ادرهای وزنهای ب/ر پای نظام بانکی

عضو هیات مدیره کانون مش//اوران اعتباری و س//رمایهگذاری بانکها نیز ضمن اشاره به اینکه رفتار بانکها در مصادره اموال بدهکاران بانکی با برخیمشکالتهمراهاست،گفت: ارزیابیبسیاری از وامگیرن//دگان برای بازپرداخت مطالبات بانکی موضوعی است که مورد غفلت واقع میشود.

هماس//ادات گوشه با بیان اینکه مصادره اموال دیگر برای بانکها جذابیتی ندارد، اظهار کرد: اموال مصادرهای وزنهای بر پای نظام بانکی شده است.

وی با اش//اره به رویک//رد بانکها در خصوص مصادره اموال بدهکاران بانکها که عمدتا واحدهای تولیدی هس//تند، گفت: رفتار بانکها در مصادره اموال بدهکاران بانکی برخی مش//کالتی دارد که نشان میدهد به طور کلی داشتن رهینه برای یک واح//د تولیدی یا یک وامگیرنده بانکی به تنهایی کافی نیست چراکه ارزیابی بسیاری از وامگیرندگان برای بازپرداخت مطالبات بانکی موضوعی است که مورد غفلت واقع میشود.

گوش//ه افزود: البته این امر بیش//تر از رویکرد بنگاه//داری بانکها نش//أت میگی//رد در حالی که در گذش//ته بانکهای تجاری و توس//عهای به دنب//ال تصاحب، خرید یا بنگاهداری نبودند بلکه الزامات زمان این امر را س//بب ش//د ولی بانکها در همین ش//رایط کنونی نباید نسبت به مصادره ام//وال تولیدکنندگان، آن را به عنوان یک دارایی در نظر بگیرند.

وی تصریح کرد: اکنون خود بانکها هم میلی به تملیک داراییه//ای اینچنینی به جای طلب خود ندارن//د در حالی که زمانی تملیکها مجال قدرتنمایی بیشتر برای بانکها را فراهم میکرد ولی اکنون این طور نیست.

به گفته گوشه، بسیاری از بانکها اکنون دیگر رویکرد مصادره اموال را کنار گذاش//تهاند چراکه برخی از همین اموال مصادرهای همچون وزنههایی به دست و پای بانکها اضافه شدهاند اما این فضا هم در فضای قانونی کشور باید ایجاد شود که قدم اول آن به نحوی برداش//ته شود که بانکها بدانند این اموال مصادرهای را به کدام مسیر هدایت کرده و به چه کس//انی بس//پارند که این وزنه تبدیل به فرصت کار شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.