سكاندار بانك مرکزي چه کسی بايد باشد

Jahan e-Sanat - - News -

اس/فنديار جهانگ/رد*- در اقتصاد هر كشوري، كسي كه رياست بانك مرك//زي را برعهده دارد، يكي از سياستگذاراناقتصاديبزرگومهمبه شمار ميآيد كه ديدگاههاي او در كنار ديدگاههايشخصرييسجمهور،وزير امور اقتصادي و دارايي و رييس سازمان برنامه و بودجه در مديريت اقتصاد كشور بسيار تاثيرگذار است. براي ارزيابي سياس//تهايبانكمركزيايراندردوره75 س//الهاز تاسيس آن، بايد ضوابط صحيح و روشني داشت تا بتوان آنسياستهارابراساساهدافاقتصاديسنجيد.بهطور كلي كاراتر شدن سياس//تهاي پولي در اجراي اهداف نشاندهندهبهبوددركاراييبانكداريمركزيهراقتصادي است.تواناييسياستگذاراندراجرايوظايفشان،اساسابه داشتن ابزارهاي الزم براي كاهش ناپايداري و تغييرپذيري توليدوتورمبستگي .لذاكاهشمركبدرتغييرپذيري توليدوتورمنتيجهبهبودكاراييسياستهايپولياست بهعبارتي بانكهاي مركزي در همه دورانها بايد به دنبال كاهشميانگينوزنيتغييرپذيريتوليدوتورمباشند.

بر مبناي مطالعات انجامش//ده در اين باره در ايران ميتوان گفت در دهه 1340 سياستهاي پولي موثر و موفقبودهاندودردهه0531 شمسيباشكستمواجه شدند. اگر به تغييرپذيري توليد و تورم طي سالهاي بعد ازانقالباسالمينيزنگاهشودمشخصاستكهناپايداري مركب توليد و تورم طي سالهاي فوق همواره گريبانگير اقتصاد بوده و نشاندهنده افت كارايي سياستهاي پولي بودهاست.دردوره7731-5831 بعدازانقالباسالمي، اندكي كارايي سياستهاي پولي بهبود داشته است ولي با اين حال از اين دوره به بعد تاكنون كارايي سياستهاي پولي دچار تنزل شده است.

اگ//ر جدا از اهداف نهايي تغييرپذيري تورم و توليد بخواهيم سياس//تهاي پول//ي را در محدوده عملكرد متغيرهاي پولي در مقابل اهدافي كه بانك مركزي براي آن متغيرها در نظر داشته مورد مقايسه قرار دهيم، در آن صورت بايد ديد در آغاز هر سال بانك مركزي چه هدفي براي رشد پول يا شبهپول يا حجم اعتبارات در نظر داشته وآيابهاهدافخودرسيدهياخير؟فارغازمسالهمطرحشده بايد به اين نكته اشاره كرد كه در اين ادوار به شكل تقريبا يكسان بايد توجه شود كه در اقتصادي كه درآمد نفتي ح//رف اول را ميزند و اين درآمد از طريق بودجه دولت و سياستهاي مالي وارد مدار اقتصادي ميشود، فضاي زيادي براي عملكرد مستقل بانك مركزي نميماند. با اين همه افراد ميتوانند نقش موثري داشته باشند و نوع مديريت آنها و نحوه برخوردشان با مسايل به نوبه خود بيتاثيرنبودهونيستهرچندهمهروسايبانكمركزي مجبور به رعايت قوانيني بودند كه حوزه عملش//ان را مشخص كرده بود. تجربه تاريخي روساي بانك مركزي ايران نش//ان ميدهد عملكرد آن بيشتر حول سليقه و عالقه هر رييسي در بانك، بانك مركزي مديريت شده است. اگر رييس بانك مركزي اقتصاددان بوده، مسايل اقتصادي بيشتر مطرح بوده و اگر حقوقدان بوده، مسايل حقوقي و قانوني بيشتر جلوه داشته است و اگر حسابدار بوده،مسايلترازنامهوحسابسودوزيانمهمبودهاست. اما چه چيزي باعث شده برخي از اين افراد روساي بانك مركزيراموفقترازبقيهكند؟توضيحوچرايياينموضوع را در وهله اول بايد در نگرش سياستگذاران درخصوص چگونگيعملكرداقتصادجستوجو .درخصوصموارد موفق، سياستگذاران بايد اعتقاد راسخي داشته باشند كه تورم هزينههاي زيادي به دنبال دارد و نگرشي واقعبينانه نسبت به اثر سياست پولي بر نوسانات اقتصادي داشته باشند. در مقابل روساي ناموفق، نگرشي داشتهاند كه با درك اقتصاددانان از اقتصاد كالن مدرن بسيار متفاوت بوده است. تجربه در ايران و كشورهاي جهان نشان داده سياست پولي نقش بسيار مهمي در اندازه و شدت تورم و نوساناتتوليددارد.لذابرايانتخابرياستبانكمركزي كارآم//د و موثر بايد ابتدا ديدگاههاي نامزدهاي دريافت اين س//مت را در قالب نوش//تهها، سخنرانيها در قالب سياستهاي پولي و كاركرد آن بر اقتصاد يا ديگر مدارك آنها بررسي كرد. درسي كه ميتوان از اين كار آموخت، بسيار ساده است؛ داشتن دانش اقتصاد كالن براي يك رياست موفق بر بانك مركزي ضروري است. بر اين اساس روشانتخابيكرييسخوببرايبانكمركزيبررسي باورهاياقتصاديافرادومصاحبهباآنانبرايآگهيبيشتر از نگرش آنان نسبت به عملكرد اقتصاد كالن است. بر اين اساس انتخاب رياست بانك مركزي بايد يك اقتصاددان باتجربهگستردهسياستگذاريوديدگاهاقتصاديمشخص باشد و بر حفظ آن در دولت پايبند باشد. *اقتصاددانورييسپژوهشكدهاقتصاد

دانشگاهعالمه

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.