پیچ تاريخی قطر

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

دکتر صالحالدين هرسني*

قط//ر در ح//ال حاض//ر روزهاي سخت و دشواري را تجربه ميكن//د كه در تاريخ سياسي اين كشور بينظير اس//ت. بدون ترديد شرايط بغرنج حال حاض//ر در كنار مشكالت تحميلي و هدفمند محافل عربي به پيامد انتخاب گزينههاي پيشروي اين كشور برميگردد. اين گزينهها در شرايط فعلي به آن جهت بايد انتخاب شودكهقطرنتوانستشروطاينمحافلراباهدفحل بحران بپذيرد چراكه آنها را به معني نقض حاكميت و بهتسلطدرآمدنقيمومتخوددرمنطقهميدانست. حالدرش//رايطيكهضرباالج//ل01 روزهمحافل عربي بابت آن شروط31گانه به پايان رسيده است و تمديد دو روزه آن، آن هم با وساطت صباح احمد جابر الصباح به زودي به پايان خواهد رسيد، قطر بايد دست به انتخابهاي دشوار بزند تا بتواند از بزرگترين پيچ تاريخي حيات سياسي خود عبور كند.در اين راستا دو گزينه پيشروي قطر قرار دارد؛ گزينه اول در راستاي الگويپيشنهاديمصراست.درالگويپيشنهاديمصر بر اين تاكيد شده است كه قطر يا بايد حامي امنيت مليدنيايعربباشدوازثباتاينكشورهامحافظت كند يا آنكه بخواهد براي بر هم زدن ثبات منطقه به نفعقدرتهايخارجيوبازيگريچونايرانادامهدهد. البتهآنگونهكهمقاماتترازاولمصرازجملهعبدالفتاح سيسياظهارداشتهاست،قطرباامتناعيكهدرورودبه ائتالف ضدايراني محافل عرب نشان داده است، كمك كرده كه دايره نفوذ بدخيم ايران در منطقه گسترش يابد.آنگونهكهپيداست،الگويپيشنهاديمصرواجد كس//ب مطلوبيتهاي راهبردي براي قطر نيست و مخاطراتيبههمراهدارد.محققاالگويپيشنهاديمصر مبني برحمايت از امنيت ملي دنياي عرب به معناي حاكميتبالمنازعمحافلعربيبرقطراستوباتوجه بهراهبردهايايذاييمحافلعربي وبيشترتحتتاثير جزر و مدهاي سياست محافل عربي ممكن است با هدف مهار و اغواي قطر تكرار شود. اين الگو به معناي استحالهتدريجيقطردرمناسباتسياسيكشورهاي عربي است و تا ميزاني از استقالل عمل اين كشور در معادالت منطقه ميكاهد. گزينه دوم اما الگوي ايران استكهبرائتالفسازيباجريانهايمقاومتوبرخي ازكشورهايهمسوباراهبردهايايرانتاكيدميشود. در اين ارتباط مهمترين راهبردي كه قطر ميتواند از آن استفاده كند، ورود به ائتالف جريانهايي است كه با ايران مناسبات راهبردي دارند. بديهي كه در صورت ورودبهاينائتالفقطرازحمايتاينجريانهابرخوردار خواهد شد و سپس كمك خواهد كرد كه قطر بتواند خألقطعروابطبامحافلعربيراپركند.البتهاتخاذو اجراييسازي اين الگو از سوي قطر تابعي از معادالتي است كه در سوريه يا عراق در حال رقم خوردن است. در سوريه داعش در حال حذف شدن است و در عراق نيزنفسهايآخرخودراميكشد.اينشرايطمنجربه تغييرشيفتقدرتبهنفعايرانخواهدشد.واقعيتآن استكهاستفادهقطرازالگويايراننيزمتضمنكسب مطلوبيتهايراهبردي نيستچراكهاينالگوموجب تحريك عربستان براي موازنهسازي قدرت با متحدان خود در منطقه خواهد شد و انگيزه جديدي را براي تعريففازجديديازتحريموانزواعليهحياتسياسي قطر در منطقه ايجاد ميكند. حال با شرايط بغرنج و دشواري كه قطر به آن دچار شده است، بايد ديد كه بعدازپايانتمديدمهلتدوروزهچهسرنوشتيدرانتظار قطراستواينكشورخواهدتوانستازبزرگترينپيچ تاريخيحياتسياسيخودعبوركند؟

*مدرسعلومسياسيوروابطبينالملل

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.