دستكاري در بازار

بازخواني مشكالت حوزه مسكن کشور در يك دهه گذشته؛

Jahan e-Sanat - - News -

گروه مس/كن- عباس آخوندي، وزي//ر راه و شهرس//ازي در آخري//ن اظه//ارات خود، در تش//ريح وضعيت بازار مس//كن كشور، »مسكن مهر« و »بيماري هلندي« را دو »اتفاق بزرگ« در اين حوزه دانسته و گفته است بازار مس//كن ايران تحت تاثير اين عوامل »دستكاري« شده است.

وي با تش//ريح اصليترين مسايل حوزه مس//كن و ارائه توصيههايي به سياستگذاران آتي اين حوزه از رشد 150 درصدي كفايت س//رمايه بانك مسكن خبر داد و تاكيد كرد: راهكار م//ا براي س//ه گروه عم//ده متقاضي مس//كن يعني جوانان و خانهاوليها، حاشيهنش//ينان و ساكنان بافتهاي فرس//وده و در نهاي//ت توانمندكردن متقاضي//ان اس//ت ك//ه اي//ن مدل، فعاليتهاي بانك مس//كن در آينده است.

وزير راه و شهرس//ازي در مراس//م رونمايي از سند راهبردي بانكمسكن در اف//ق 1400 گف//ت: نكت//هاي كه عالقهمندم به آن توجه داشته باشيم نگاهي است كه ما به بخش مسكن در ايران داريم. فكر ميكنم در اين بخش نياز به تعمق زيادي داريم تا بتوانيم از شرايط بازار مسكن در كشور ارزيابي داشته باشيم.

عضو كابينه دول//ت تدبير و اميد تحوالت جمعيتي دهه 90 تاكنون را نيز مورد بررس//ي قرار داد و افزود: بد نيست در حال حاضر، يك ارزيابي از تحوالت جمعيتي و درك روشني از تقاضاي بخش مسكن داشته باشيم و اين نكته را مورد بررس//ي قرار دهيم كه تص//ور ما از تقاضا چيس//ت. وي تصريح كرد: فك//ر ميكنم همچنان در حوزه سياست، تلقي از پاسخگويي به تقاضاي بخش مسكن، تحت تاثير شرايط دهه 70 اتفاق افتاد و اتفاقاتي كه در دهه بع//د رخ داد، كمتر مورد توجه قرار ميگيرد و اين نكته مهمي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد.

تشريح دو اتفاق بسيار بزرگ در بخش مسكن

وزي//ر راه و شهرس//ازي گفت: دو اتفاق بسيار بزرگ در 10 سال گذشته در بخش مس//كن رخ داد. يكي بحث مس//كن مهر بود ك//ه در هر صورت چيزي حدود دو ميليون عرضه ايجاد ش//د كه براي اين دو ميليون عرضه اعالم ش//ده كه براي بخش//ي از آن، تقاض//اي موثري وج//ود دارد و براي بخش ديگري نيز تقاضاي متوسطي وجود دارد. بنابراين عرضه گس//ترده دو ميليوني را از جهت مداخله دولت داشتيم كه يكي از اتفاقاتي است كه بايد به آن توجه كنيم.

سياستگذار ارش//د حوزه مسكن كش//ور ادامه داد: اتف//اق ديگري كه رخ داد، هم//ان بيمارياي اس//ت كه اقتصاددان//ان تحتعن//وان بيماري هلندي مطرح ميكنند. به اين مفهوم، يك سرمايهگذاري گسترده در بخش مس//كن رخ داد كه منجر به احداث ح//دود 2/6 ميليون واحد مس//كوني فاقد ساكن و حدود 2/1 ميليون واحد مسكوني به عنوان خانه دوم در سراسر كشور شد.

آخون//دي با تاكيد ب//ر اينكه بازار ويژهاي در كش//ور وجود دارد كه نياز واقعي متقاضيان مس//كن را پاسخگو نيس//ت، گف//ت: كاهش نرخ رش//د جمعيت از يك س//و، افزايش عرضه 2/6 ميلي//ون خانه خالي و عمدتا در كالنش//هرها، انباش//ت 2/1 ميليون واحد مس//كوني خانه دوم از س//وي ديگر نش//ان ميدهد كه بازار ويژهاي در كش//ور وجود دارد كه نياز واقعي متقاضيان مسكن را پاسخ نميدهد. به همين جهت وقتي بخش مسكن را مورد توجه قرار ميدهيم، ميبينيم ك//ه از جهت ارقام كلي چيزي حدود 24 خانوار داريم و چيزي بيش از 27 ميليون خانه در كشور داريم. در واقع اينها نش//ان ميدهد كه ما بازاري به شدت دستكاري شده داريم.

وي ادامه داد: در بازار مسكن ايران، دستكاريهاي بسيار گستردهاي انجام ش//ده و اين دستكاري در دو ميليون واحد مسكن مهر، 2/6 ميليون واحد مسكن سوداگري كه به صورت مسكن خالي اس//ت و همچنين 2/1 ميليون خانهدوماستكهمجموعا6/6ميليون واحد مسكوني ميشود كه بيش از 25 درصد كل خانوارهاي ايران را شامل ميشود.

عضو كابينه دولت يازدهم با تاكيد بر آنكه اتفاق رخ داده در بخش مسكن كشور اتفاق عجيب و غريبي بوده است به سياستگذاراني كه ميخواهند وارد اين عرصه ش//وند، توصيههايي ارائه ك//رد و گفت: هر كس//ي كه بخواهد وارد برنامهريزي بخش مسكن شود، از يك س//و با يك معادله و با شرايط بازار بس//يار پيچيدهاي مواجه است و از س//وي ديگر در طرف تقاضا، شاهد هس//تيم كه ب//ا وجود ارق//ام كالن و ارقامي ك//ه راجع به واحدهاي اضافه عرضه گفته ميشود در حوزه تقاضا، چيزي حدود 11 ميليون نفر در حوزه بافتهاي حاشيهنشيني در وضعيت بدمسكني هس//تند كه حتما نياز به بهسازيمسكندارند.همچنينچيزي حدود هشت تا 9 ميليون نفر در بافت فرسوده در وضعيت بدمسكني به سر ميبرن//د كه مجموعا 19 ميليون نفر اين وضعيت را دارند و در مسكنهاي نامناس//ب زندگي ميكنند و اينها را بايد ب//ه اضافه خانواره//اي جديدي كنيم كه مرتب تحتعنوان خانوارهاي ج//وان تش//كيل ميش//ود و بايد در سياستگذاريهاي حوزه مسكن مورد توجه قرار گيرد.

آخون//دي گفت: آي//ا مفهوم مازاد عرضه به اين معني اس//ت كه تقاضا براي مس//كن وجود ن//دارد در حالي كه پاس//خ منفي است و به هيچ وجه چنين مفهومي نيست و تفاضاي واقعي مس//كن هم در بافت فرس//وده براي بهس//ازي وج//ود دارد و هم در بافت حاشيهاي و هم در بخش خانهاوليها وج//ود دارد ول//ي از آن طرف نيز ما شاهد يك مازاد عرضه هستيم. مساله چيست؟

نرخ رشد ش/هري در بيشتر استانها نزديك صفر است

وزير راه و شهرس//ازي گفت: آمار سال 95 نشان ميدهد نرخ كل رشد جمعي//ت 1/24 و در اين حدود بوده است. اس//تانهايي كه نرخ رشدشان باالي يك درصد اس//ت ح//دود 15 اس//تان هس//تند و عمده نرخ رش//د جمعيت ايران در اس//تانهاي كشور حدود ‪1/33 ،1/17‬ و 1/42 است.

ويادامهداد:تقريبانيميازاستانهاي كشور استانهايي هستند كه نرخ رشد منفي و نرخ رشد نزديك به صفر دارند. اينخيليباتحوالتجمعيتيدهههاي 60 و 70 متفاوت اس//ت. همچنين در بررسي استان به استان وقتي نرخ رشد جمعيتشهريوروستاييهماناستان را بررس//ي ميكنيم، ميبينيم كه نرخ رش//د شهري آن استان به سمت صفر نزديك است.

اين مقام مسوول با اشاره به اينكه طرحهاي جامع شهري حدود هر 10 سال يكبار براي هر شهري بازنگري ميشود، يادآور شد: وقتي طرحهاي جام//ع ش//هرها را در ش//ورايعالي شهرس//ازي و معماري ايران بازنگري ميكنيم، شاهد هس//تيم كه بيشتر ش//هرها به افق جمعيتي پيشبيني شده در طرح جامع نرسيدهاند. بنابراين بررس//يها و بازنگريهايي كه در اين چندساله انجام شده، جمعيت با نرخ رش//د صفر پيشبيني ميش//ود و به همين دليل ني//ز تحوالت جمعيتي بسيار حائز اهميت است.

وي ادامه داد: نرخ رش//د جمعيت در كالنشهرها، در مهاجرت و هم در نرخ رشد توسعه به شدت كاهش پيدا ك//رده و به يك تا ي//ك و نيم درصد رس//يده اس//ت. بنابراين حواسمان باش//د با وجود اين نرخ رشدهايي كه آمارهاي رسمي نشان ميدهد، اينكه از نرخ رشد 13 درصدي در كالنشهر تهران صحبت ميشود، آن نرخ رشدها وجود خارجي ندارد.

ع/دم تالق/ي عرض/ه و تقاضا بزرگترين مساله مسكن در كشور است

آخوندي تصريح ك//رد: اصليترين مساله كه بسيار مهم است سياستگذار نسبت به آن دقت و توجه داشته باشد، اين اس//ت كه نحوه مداخالت گذشته باعثشدهعرضهوتقاضاهمديگرراقطع نكنند. به اين معنا عرضه در يك محلي ش//كل گرفته كه آنجا عمدتا تقاضايي وجود نداشته است و در مكانهايي كه تقاضاوجودداردنيزاصوالعرضهمناسبي صورتنگرفتهاست.بهعبارتديگر،عدم تالقي عرضه و تقاضا در حوزه مسكن يكي از اصليترين مسايل ماست.

وي يادآور شد: دو ميليون و 578 خانه خالي در كش//ور وجود دارد اما عرضهاي نيس//ت كه بتواند تقاضاي بازار را پاس//خ ده//د بنابراين ما عدم تالقي عرضه و تقاضاي بس//يار جدي در حوزه بخش مسكن داريم.

عض//و كابينه دولت تدبي//ر و اميد گفت: در حال حاضر سوالي كه فراروي سياس//تگذار است، اين اس//ت كه آيا مفهوم اقدام سريع براي خروج از ركود كار مجددي مثل مسكن مهر است كه بار ديگ//ر دولت مداخله كند همچون مداخلهاي كه در مسكن مهر داشت و بار ديگر يك ميليون واحد ايجاد شود و برايش تقاضايي وجود نداشته باشد؟ بس//يار مهم اس//ت كه در حال حاضر در حوزه سياس//تگذاري به چه سمتي برويم.

ويادامهداد:مفهومسادهانگارانهاش اين است كه دوباره دولت در بازاري كه هم//واره در اختيار مردم و همواره در اختيار بخش خصوصي بوده و س//هم دولت به يك درصد هم نميرسيده، مداخله كند. مس//كن مهر مداخله 8 درصدي دولت در انباش//ت مس//كن بود. بزرگترين مداخله دولت در حوزه مسكن در طول تاريخ ايران بود كه با شكست جدي نيز مواجه شد.

آخون//دي گفت: تمام تالش//ي كه داريم، اين است كه اگر تقاضا در حوزه حاشيهنشيني است همانجا تقاضا را پاسخ دهيم يا اگر تقاضا در حوزه بافت فرسوده و مياني شهرهاست در همان بافتها پاسخ دهيم. رها كردن حاشيه و بافتفرسودهورفتنبهبيابانهاومجددا احداث مسكن مس//اله را بر سر جاي خود باقي ميگذارد. اگر قرار بود مداخله مس//كن مهر كمكي به خانهدار شدن مردم و حل مساله مسكن آنها بكند كه 19 ميليون بدمسكن در بافت فرسوده و حاشيههاحداقلبهنصفخودميرسيد در حالي كه ميبينيم مساله بدمسكني به قوت خود باقي است.

وزي//ر راه و شهرس//ازي افزود: علت اينكه بنده ش//خصا در اين چهارساله تا اين حد روي بحث توانمندس//ازي و مدل بانك مسكن تاكيد داشته و دارم اين است كه تنها راهحلي كه ميبينم توانمندسازي متقاضيان واقعي مسكن اس//ت و آخر كار هيچكدام از مدلهاي دهههاي ‪60 05،‬ و 70 پاسخگوي نياز دهه09 نخواهدبود.

عضو كابينه دولت يازدهم ادامه داد: درحالحاضرشهرهايجديدبهصورت جديپاسخگوينيازمسكنمردمنيست زيرا تحوالت جمعيتي ش//هر تهران به عنوان پايتخت و بزرگترين شهري كه بيشترينتقاضاراداشتهدرسال09،5/8 ميليونوسال59،7/8 ميليوننفربوده است. اينها نشان ميدهد كه تحوالت جمعيتيماننددهههايگذشتهنيست و اين تصور كه بايد شهرهاي جديدي را پيرامونتهرانبرايسرريزجمعيتايجاد كنيموجودندارد.اينتحوالتجمعيتي نشان ميدهد راهكارهاي دهههاي 60 و 70 پاس//خگوي نياز امروز جمعيتي كشورنيست.

آخوندي تصريح كرد: راهكار مسكن مهر نيز كه از ابتدا به هيچيك از نيازهاي واقعي مس//كن براي متقاضيان پاسخ نميداد،مسكنمهرنهشبيهراهكارهاي جديدبود،نهشبيهراهكارهايآمادهسازي زمين كنار شهرها و از ابتدا معلوم بود كه ب//ه هيچكدام از نيازهاي اصلي پاس//خ نميدهد و پاسخ اصلي به مساله مسكن و تامي//ن آن راهحلش آنگونه مداخله گسترده دولت نبود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.