محاسباتپرمخاطرهعربستان

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

اردوان اميراصالني*

يكشنبه گذشته ق//رار ب//ر پاي//ان اولتيماتوم عربستان سعوديباپيشنهادي 13 م//ادهاي به قطر به منظور پايان دادن به محاصره دو هفتهاي اين كش//ور بود. با اين حال م//دت اين ضرباالجل براي 48 س//اعت ديگر نيز تمديد شد كه در نهايت سهشنبهشب گذش//ته عمر آن هم به سر آمد. اين فهرست كه شامل 13 درخواست نامتعارف مطرحشده توسط سعوديهاست بهطور ويژه خواس//تار بس//ته ش//دن يك پايگاه نظامي متعلق به تركيه كه بهعنوان دژي براي برادران مسلمان تلقي ميشود، بسته شدن ش//بكه تلويزيوني الجزيره كه س//عوديها بهعنوان اب//زاري تبليغاتي در خدمت برادران مس//لمان از آن در هراسند و پايان روابط ديپلماتيك با ايران- دشمن شيعه پارسي- است.

پرداخت مبلغي نامشخص به عنوان ضرر و زيان بهخاطر اتهام پشتيباني اين اميرنشين كوچك از تروريسم اسالمي نيز از جمله اين موارد است.

اين فهرست همچنين درخواست يك بازرسي منظم از اين كشور توسط عربستان س//عودي را دربر دارد ت//ا رعايت مطالبات مطرحشده از سوي ساير اين پادشاهيهاي نفت//ي خليجف//ارس كه غير از عربس//تان سعودي شامل بحرين، امارات متحده عربي و مصر ميشود را ارزيابي كند. ناديده گرفتن مطالبات س//عوديها توس//ط قطر به طور خاص از دست دادن شركاي تجارياش را در پي دارد كه آنها را در دوراهي معامله با قطر يا معامله با عربستان سعودي ميگذارد؛ انتخابي س//ريع با در نظ//ر گرفتن اهميت موضوع اخير.

همه چيز ب//ر پايه ش//ايعه الحاق قطر ب//ه رياض و تحقق كودت//اي درون قصري كه توس//ط سعوديها به نفع ساير اعضاي خانواده سلطنتي قطري در دوحه برانگيخته شده، شكل گرفته است. اين رويدادي است كه ميتواند پيامد قدرت ش//اهزاده جوان، محمدبن سلمان باشد.

با اين حال بسيار محتمل است كه طرد قطر، هل دادن اين كش//ور به آغوش ايران باش//د؛ همان شرايطي كه اين طردشدگي تحميلي ميخواس//ت بهطور مش//خص از آن جلوگيري كند. فرداي بسته شدن تنها مرز زميني قطر كه همان مرز مش//ترك با عربستان سعودي بود، ايرانيها همراه تركها خ//ود را با عجله براي حل مش//كل كمبود مواد غذايي و لوازم مورد نياز بهوس//يله يك پل هوايي كه اس//تانبول و تهران را به دوحه متصل ميكرد به اين كشور رساندند.

قطري كه به آغوش تهران هل داده ش//ده به ايران اين اجازه را ميدهد تا منطقه تحت نفوذش رامستقيمادرشمالشبهجزيرهعربستانگسترش دهد. قطر به سختي ميتوانست انتخاب ديگري داش//ته باش//د. آيا اين به دليل تقسيم 50-50 بزرگتري//ن منبع گازي جهان كه ايرانيها آن را با نام پارسجنوبي و قطريها با نام گنبد شمال ميشناسند، نيست؟ ميدان گازياي كه تنها منبع درآمد قطر محسوب ميشود!

در هم//ان حال كه يك//ي از اهداف توجيهي خشونت در مقابل قطر، اجبار امارات متحده عربي به متوقف كردن جنبش برادران مس//لمان بود. اكنون حضور ريشهدار پايگاه تركيه كه سعوديها به هر قيمت ممكن خواهان بسته شدنش بودند به تنها كش//ور جهان اسالم كه بهوسيله برادران مسلمان اداره ميشود يعني تركيه، اجازه ميداد كه در آنجا پا بگيرند.

از طرف//ي ديگر نتايج ناخواس//ته و ش//ايد مهمترين آنها درخصوص انزواي قطر، انگش//ت اتهام را به سوي جنبش برادران مسلمان نشانه رفت//ن مترادف ب//ا هل دادن جنب//ش فراملي پانعرب به آغوش ايران شيعه است كه به اين ترتيب اگر نگوييم راهي براي فشار بايد اذعان ك//رد، راهي براي حضور در كليت كش//ورهاي مسلمان سني بوده است.

همين شرايط نيز بر تحكيم روابط ترك و ايراني كه مشتركا مورد نفرت سعوديهاست حاكم است. در اين بحران قطر، ايران و تركيه فرصت تحكيم روابط را پس از مبارزه در جبهههاي مخالف هم در سوريه خواهند يافت كه اگر اين بحران نبود، هرگز چنين مصالحهاي بين ايران و تركيه قابل تصور هم نميبود. بيالن عمليات ضدقطر نهتنها كامال در اهداف تعيينشده تضاد دارد بلكه جز تضعيف بيش از پيش جبهه س//عودي و در مقابل تجديد قواي ايرانيان و حمايت تهران از جنبش برادران مسلمان طرفي نبسته است. حتي اگر سعوديها ميخواس//تند داوطلبانه به منافع خود آس//يب برسانند، بهتر از اين نميتوانستند عمل كنند.

* دكتراي ژئوپليتيك خاورميانه برگردان از متن فرانسه: آزیتا رباني

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.