منافع ملي دو روي یك سكه

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - ادامه نگاه سردبیر massoudmehr@yahoo.fr

... برخوردارند به عبارت ديگر هنگامي كه »منافع« و »ملي« در كنار هم قرار گيرند، راه و شرايط براي تشريح و توجيه »منافع ملي« و در راستاي اهداف گوناگوني چون اقتصادي، سياسي، اجتماعي، ايدئولوژيكي و به ويژه اين روزها »پوپوليسم« به درستي فراهم ميشود.

جمله معروفي اس//ت منتس//ب به والتر ليپمن، نويس//نده و تحليلگ//ر آمريكايي كه ميگويد: »كش//وري داراي امنيت است كه در ص//ورت گري//ز از جنگ مجبور نباش//د مناف//ع ملي خ//ود را فدا كن//د و در صورت وقوع جنگ، قادر باشد منافع ملي خود را با پي//روزي حفظ كند«. »منافع ملي« همواره بهعنوان دستمايه اصلي حكومتها و دولت براي قانع كردن مردم به حساب ميآيد و به همين خاطر هم ميتواند و توانس//ته چونان دو روي يك سكه در ديروز و امروز و فرداي آنان اثرگذار باشد.

در بحث »قدرت« امنيت ملي و منافع ملي از جنبه ذهني و انتزاعي قابل بحث مينمايد، گاه با ارزشها در هم ميآميزد و زماني بر پايه تمامي//ت ارضي و وحدت مل//ي و از هر منظر هم توس//عه و كاميابي م//ردم در ظاهر هدف گرفته ميشود.

به ط//ور مثال در كش//ور چندتكه لبنان، »منافع ملي« هميشه بر وحدت ميچرخد در حالي كه نزد ابرقدرتهاي سياسي و بازيگران منطقهاي بسط و توس//عه اقتصادي، نظامي، ايدئولوژيكي و منافع ارضي مطرح ميشود.

زماني كه در دانشكده علوم سياسي درس ميخوان//دم، در هنگامه جنگ س//رد و اتحاد جماهير شوروي و آمريكا، بخشي از قاره هند چند زماني بيش نبود كه به دو كشور مستقل هند و پاكس//تان تقسيم ش//ده بود )صدالبته بعدها اس//تخوان الي زخمي ميان دو كشور تازهاستقالليافته توسط بريتانيا برجا ماند با نام بنگالدش كه به عنوان يك كشور شناخته شد(. هرگاه سخن از منافع ملي پيش ميآمد، نمود و نماد آن هندوس//تان بود و هنوز هم هست كه هم با غرب رفتوآمد داشت و دارد و هم از شوروي سالح ميخريد )كه از روسيه هم ميخ//رد( و اينك هم با گذش//ت حدود 70 س//ال، اين نمونه همچنان به قوت خود باقي اس//ت چراكه امكان ن//دارد هنديها، فرقي نميكند چه كس//ي و از چه حزبي در مسند قدرت باش//د، اگر بخواهند يك عدد »ميخ« از جايي بخرند، تا طرف را به صالبه نكش//ند و آنچ//ه را كه »منافع مل//ي« خود ميدانند تامي//ن نكنند، يك روپيه ه//م نميپردازند؛ مثال درست اين واقعيت، حضور دو سه ساله ناراندرا م//ودي، رهبر يك//ي از افراطيترين اح//زاب هن//دو در مقام نخس//توزيري اين كش//ور و س//فرهاي اخير او به مثال آمريكا، آلمان، روسيه، اسراييل و در يك كالم رابطه مناسب با تمام دنيا، حتي با همسايه و دشمن هميش//گياش پاكس//تان، نمونه بارز تعريف منافع ملي را معنا ميكند. با نگاهي گذرا به تعري//ف هند از »منافع ملي« درمييابيم كه هم »منافع« و ه//م »ملي« تمام جنبههاي زندگي يك كشور از سياست، اقتصاد، صنعت، كشاورزي، فرهنگ، ديپلماسي و در يك كالم كشورداري را شامل ميشود.

اين روزها كه جهان در آتش بحران و جنگ ميسوزد و خاورميانه كه ايران هم بخشي از آن اس//ت، به مركز ثقل بحران جهاني بدل شده، نميتوان و نبايد از كنار »منافع ملي« بيتوجه گذشت. »منافع ملي« فقط حافظ ماندگاري يك كش//ور و يك ملت يكپارچه نيست بلكه نگهدار و معرف نوع حكومت بر كشور و ملت هم هست.

در واقع اگر قرار باشد »منافع ملي« در مفهوم ذهني، انتزاعي، علمي، سياسي- ايدئولوژيكي در يك كالم از معناي »آب و خاك« برگرفته شود براي حفظ آن، نهتنها بايد در سياس//تورزي، نظاميگري، توسعه اجتماعي ...و قابليت دفاع و حمله مشروع داشته باشيم بلكه بايد در ارتباط با جهان، در بدهبستان و در بازي »برد-برد« هم قابل و موثر و وفادار و وطنپرست باشيم

چراكه هيچ كشوري به قول معروف به خاطر چشم و ابروي ديگران از جمله ما از در دوستي درنميآيد، پس هر كشوري بايد »منافع ملي« و »آب و خاكي« خود را در ترازوي سياستهاي زودگذر و شتابزده نگذارد چراكه تمام بود و نبود يك كشور همان آب و خاك است و بس.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.