نقش فناوري در تامین امنیت پرواز پهپادها

Jahan e-Sanat - - News - یادداشت Sadeghi.md@ut.ac.ir

بر هیچکس پوشیده نیست که پهپادها یا هواپیماهاي بدون خلبان با وج//ود تقدیم منافع بس//یار در بخش ارتباطات و رسانه، نگرانيها و خطرات//ي را براي ش//هروندان، دولتها و استفادهکنندگان فضاي هوایي ایجاد کردهاند.

در این میان خطر پرواز پهپادها در ورود به فض//اي هوایي اطراف فرودگاهها و مناطق ممنوعه بیش از س//ایر خطرات، نگرانکننده به نظر ميرسد، چه پرواز پهپادها در مجاورت فرودگاهها، تهدید جدي براي ایمن//ي پ//رواز هواپیماهاي مسافربري و باخلبان است و ورود آنها ب//ه مناطق ممنوع//ه، گاه به قیمت سرنگون شدن این ماشینها تمام ميش//ود. قوانی//ن و مقررات در جهت به حداقل رس//اندن این خطرات، تمهیدات مختلفي را براي بهرهبردار پهپادها اندیشیدهاند.

ممنوعی//ت پ//رواز پهپادها در فاصله چند مایل//ي از فرودگاهها، ل//زوم پ//رواز در فاصل//ه خط دید مستقیم، اعطاي حق اولویت عبور ب//ه هواپیماه//اي باخلبان و نصب تابلوهاي مناط//ق پروازممنوع در زمره مهمترین مقررات هستند که به این منظور مورد پیشبیني قرار گرفتهاند. با اینحال صنعت تولید پهپ//اد به درس//تي از این واقعیت آگاه بوده که در مواقعي بهرهبردار، کنترل وس//یله خود را از دس//ت ميده//د و همواره نی//ز از مناطق ممنوعه مطلع نميشود.

به همین دلیل صنعت پیشرونده پهپاد به منظور تقلیل هرچه بیشتر خطرات، به کمک تعهدات انساني آم//ده و »فناوري حص//ار مجازي )فرضي( جغرافیایي« یا همان »ژئو فنسینگ« را عرضه کرده است. این فناوري، ابزاري از پیش برنامهریزي ش//ده در برخي پهپادهاس//ت که ب//ا ردیاب//ي س//امانه موقعیتیاب جهان//ي از ورود وس//یله به فضاي هوایي مخصوص جلوگیري ميکند و ب//ا ترس//یم مناطق//ي قرمزرنگ روي نقشه پروازي پهپاد )دستگاه کنت//رل پهپ//اد(، بهرهب//ردار را از نزدیک ی//ا وارد ش//دن به فضاي هوای//ي ممنوعه یا حفاظتش//ده، همچ//ون فرودگاهه//ا، پایگاههاي نظام//ي، زندانه//ا و تاسیس//ات هستهاي مطلع ميسازد. با عرضه این فن//اوري باید منتظ//ر ماند و دید که ناظم//ان و ناظران ایمني هوای//ي چ//ه موضع//ي را در قبال تکنولوژي یادش//ده اتخاذ خواهند ک//رد. س//ه احتمال کل//ي در این باره داده ميشود؛ نخست، تجهیز تم//ام پهپادها به فن//اوري حصار مجازي جغرافیای//ي ضرورت یابد و هی//چ پهپادي ب//دون تجهیز به این فن//اوري، مجوز و امکان پرواز نیاب//د. دوم، تجهیز پهپادها به این فناوري به صورت محدود، ضرورت یابد یعني تنها در شرایط و اوضاع و احوال خاص، بهرهبرداري از پهپاد با وجود حصار مجازي جغرافیایي ممکن شود.

س//وم، تجهیز پهپاد به فناوري یادش//ده تح//ت هیچ ش//رایطي، پیشش//رط بهرهبرداري نباشد و تولیدکنندگان نیز هیچ الزامي در ساخت و تولید پهپادهاي مجهز به فناوري حصار مجازي جغرافیایي نداشته باشند.

اگر راهحل نخست پذیرفته شود، آن وقت باید تمام تولیدکنندگان، پهپاده//اي خ//ود را مجه//ز ب//ه ای//ن تکنولوژي کنن//د؛ امري که نهتنه//ا هزینههاي بس//یاري را بر تولیدکنندگان پهپادها و در نهایت مصرفکنن//دگان این ماش//ینها تحمی//ل ميکند بلک//ه نوآوري و تح//ول در صنع//ت پهپاده//ا را با محدودیت مواجه ميسازد. مهمتر آنک//ه همواره ض//رورت وجود این فناوري و اس//تفاده از آن احساس نميشود، چه ممکن است پهپادها در مکانه//اي خالي از س//کنه یا آبه//اي آزاد و ب//ه دور از مناطق ممنوعه ی//ا حفاظتش//ده، پرواز کنند.

از س//وي دیگر با قبول راهحل س//وم، اس//تفاده از فناوري حصار مجازي جغرافیایي، گزینه اختیاري و انتخاب//ي بهرهبردار پهپاد خواهد بود درحالي که لزوم تامین ایمني و امنیت پرواز پهپادها مقتضي آن است که استفاده از این فناوري در مواقعي ضروري ش//ود و بهرهبردار از هی//چ صالحدید یا مصلحتي در اس//تفاده از ابزار یادشده برخوردار نباشد.

به نظر ميرسد به دالیل فوق، راهحل وس//ط به ح//ق نزدیکتر اس//ت و با مبان//ي ایمني و امنیت هوای//ي همخواني بیش//تري دارد. به هر روي آین//ده نه چندان دور ب//ا توس//عه قوانین و مق//ررات در حال قوام و آزمون پهپادها، درباره مشروعیت و مقبولیت راهحل دوم، تصمیم خواهد گرفت.

* پژوهشگر حقوق هوافضا

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.