تخفیف و دیگر هیچ !...

Jahan e-Sanat - - News - گزارش 2

تخفيفهاي جذاب و وسوس//هانگيز، يكي از ترفندهايي اس//ت كه اين روزها مردم را به سوی خريد از فروش//گاههاي زنجيرهاي ميكشاند اما واقعيت چيز ديگري است. خيلي جالب است طي گفتوگويي كه با مردم در فروشگاههاي مختلف زنجيرهاي داشتيم، بيشتر آنها دليل اصلي هجوم برايخريدراهمينتخفيفهايآنچنانيوعجيب و غريب كاالهاي عرضهشده عنوان ميكردند اما اين در حالي است كه بسياري از آنها معتقدند با توجه به كمفروشي برخي برندها، كيفيت پايين برخي كاالها، ف//روش كاالهاي نزديك به پايان تاريخ انقضا و اشتباهات محرز برخي صندوقدارها با يك حساب سرانگشتي عمال سودي عايدشان نشده است. از اينرو با توجه به انتقاداتی كه از سوی مردم و همچنين برخی فعاالن بازار در مورد نحوه توزيعكاالدربرخیفروشگاههایزنجيرهایمطرح ش//د، بر آن شديم تا برای روشن شدن موضوع، سری به اين فروشگاهها بزنيم تا ببينيم اوضاع از چه قرار است.

چند س//الی میش//ود كه ديگر از مغازههای خردهفروشی و سنتی محلی كه معموال مشتريان خ//ود را میش//ناختند و با آنها س//الم و عيلك هم داش//تند، خبری نيس//ت و اي//ن مغازهها و عرضهكنندگان خرد كاال جای خود را به مغازههای بزرگ دادهاند چراكه نحوه كار اين فروشگاهها به گونهای است كه ديگر فروش كاال در مغازههای محلی به صرفه نيست و آنها ناچارند كسبوكار خود را تعطيل كنند و خانهنشين شوند.

طی سالهای گذشته در راستای ايجاد رقابت ميان مراكز خردهفروشی برای كنترل هرج و مرج بازار و كمك به جيب مصرفكننده، فروشگاههای زنجيرهای در حال گسترش است و روزبهروز در مناطق مختلف كشور تاسيس میشود تا به اين صورت، دست واسطهها از بازار كاالهای اساسی و مواد خوراكی كوتاه شود و كاله كمتری بر سر مردم برود اما واقعيت اين است كه روال كار فروشگاههای زنجيرهای در ايران آنطور كه بايد و شايد شباهتی با اصل هدف تاسيس اين فروشگاهها در جهان ندارد و تنها میتوان گفت نوع جديدی از شكل و شمايل مراكز عرضه كاال در كشور شكل گرفته كه در پی آن، اظهارات متفاوتی از سوی مصرفكنندگان در اين مورد مطرح است. داليلاستقبالمردم پس از تاسيس فروشگاههای زنجيرهای، )اولين فروشگاهزنجيرهایياتعاونیايرانحدود86 سال قبليعنیدرسال8231 پايهگذاریشد(يكیاز داليلی كه باعث شد مردم كمتر از خردهفروشیها و مغازههای منطقه خود استقبال كنند و به سمت خريد از اين فروش//گاهها كش//يده شوند، امكان گردش خريداران در فروش//گاه همزمان با خريد كاال بود. تنوع زياد كاال و خدمات، عدم تمايز بين خريداران و از همه مهمتر قيمتهای نسبتا پايين كاالها در اين فروشگاهها از مهمترين عواملی بود كه مردم را روانه اينگونه فروشگاهها میكرد. از اين رو با اس//تقبال روزافزون مردم از اين فروشگاهها، س//رمايهگذاریهای كالن//ی ني//ز در اين عرصه شكل گرفت و مفهوم رقابت ميان فروشگاههای خردهفروش//ی معنا پيدا كرد. اين در حالی است كه فروش//گاههای زنجيرهای هم با به كارگيری روشهای نوين مديري//ت، بازاريابی و فروش، با محبوبيت بيشتری ميان مردم روبهرو شدند و به اين شكل، برخی خردهفروشیها يا فروشگاههای كوچك محلی كه توان رقابت با اين فروشگاهها را نداشتند، از اين چرخه حذف شدند. داستانجورديگریورقخورد پسازمدتیازفعاليتاينفروشگاههادركشور، داستان فروشگاههای زنجيرهای جور ديگری ورق خورد و هرازچندگاهی انتقاداتی از سوی مردم در اين خصوص مطرح میشد، به طوری كه در حال حاضر هم برخی از مردم كه به واس//طه جذابيت تخفيفه//ای وسوس//هكننده و ارزان درآم//دن خريد خود به اين فروشگاهها مراجعه میكنند، با مسايل و مشكالت مختلفی مواجه میشوند. به عنوان نمونه مشتری در فاكتور نهايی خود با رقمی با عنوان ارزش افزوده و همچنين تخفيف كلی روبهرو میشود كه ميزان ارزش افزوده يا با تخفيف كلی برابری میكند يا اينكه خيلی به آن نزديك است اين در حالی است كه برخی از مديران فروشگاههای زنجيرهای بر اين باورند كه دريافت ماليات بر ارزش افزوده مضاعف از مشتريان اين فروشگاهها واقعيت ندارد و فروشگاههای زنجيرهای تنها قيمت كاال و ماليات بر ارزش افزوده هر كاال را به صورت جداگانه به اطالع مشتريان میرسانند، از اين رو اگر به رس//يد كاال دقت شود، مشخص میشود كه ماليات بر ارزش افزوده در دل قيمت مصرفكننده است و هيچ مبلغ اضافی از كسی دريافت نمیشود.

عالوه بر اين، به گفته مشتريان كيفيت برخی كاالهای عرضه شده در اين فروشگاهها با كيفيت كاالی عرضه شده با همان برند در مغازهها متفاوت است وحتی برخی از مصرفكنندگان بر اين باور هستند كه گروهی از اين كاالها تقلبی هستند. عرضهبرندهایناآشنا در اين ميان گش//ت وگذاری در برخی از اين فروشگاههای زنجيرهای حاكی از آن است كه در برخی محصوالت مانند زيتون و مواد خوراكی از اين دست، برندهايی با ظاهر و وزن متفاوت عرضه میشود كه مصرفكننده با كيفيت و قيمت يا نام اين برندها آشنايی ندارد. در همين خصوص يكی از خريداران كاالی فروشگاههای زنجيرهای تازه تاسيس گفت: »زمانی كه برای اولين بار محصولی مانند زيتون با نام غيرآشنا را خريداری كردم، از كيفيت آن راضی بودم اما پس از خريد چند باره آن، كيفيت اين محصول هيچ شباهتی به روزهای اول نداشت. همچنين بستهبندی كاال به گونهای بود كه داخل بسته چندان قابل مشاهده نبود.«

اين در حالی اس//ت كه پيش از اين هم نايب رييس اتاق اصناف تربت حيدريه در واكنش به نوع فعاليت يكی از فروشگاههای زنجيرهای گفته بود: ما با اصل تاسيس فروشگاههای زنجيرهای مشكلی نداريم اما محصوالت خريداری شده از كارخانجات شرق كشور در غرب كشور و از غرب كشور در شرق عرضه میشود در حالی كه مشتريان هميشه با كاالهايی روبهرو میشوند كه تاكنون نه آن برند را ديدهاند و نه از قيمت واقعی آن خبر دارند.

رامي//ن مصطفوی در اين خصوص گفته بود: طبق قانون بايد بر اساس قيمت فاكتور خريد به اضافه درصد س//ود قيمت كاال محاسبه و عرضه شود در حالی كه آنها از مبدأ توليد، كاال را با قيمت بسيار پايين میخرند و در زمان عرضه بر اساس قيمت درجشده روی كاال، تخفيف میدهند نه بر اساس قيمت خريداری شده مندرج در فاكتور، لذا سودهای كالن به جيب همين دالالن میرود. قيمتگذاریغيرواقعی همچنين يكی از مش//تريان فروش//گاههای زنجيرهای اظهار كرد: »اگرچه به دليل تبليغات اين فروش//گاهها برای ارائه تخفيف و همچنين جوايز گرانقيمت برای خريد بيشتر، معموال برای خريد از اين فروشگاهها ترغيب میشوم اما يكی از مشكالت فروشگاههای زنجيرهای اين است كه نمیتوان برای خريد جزيی داخل آنها شد و دست كم بايد چندين رق//م كاال خريداری كرد. البته معموال قيمتها پايينتر از قيمت مصرفكننده روی كاالست اما خيلی نمیتوان به اين قيمتها اعتماد كرد چرا كه گاهی اوقات آنقدر غيرواقعی به نظر میرسد كه میتوان به كيفيت و اصل بودن آن ش//ك كرد.«وی در رابطه با كيفيت برخی از دستمال كاغذیهای ارائهشده در اين فروشگاهها گفت: »كيفيت دستمال كاغذی با برند خاصی كه از يكی از فروشگاههای زنجيرهای خريداری كردم به نسبت مغازه محلی، پايينتر است در حالی كه ه//ر زمان اين برند را از مغازه اطراف منزل تهيه میكردم، راضی بودم.«

اين در حالی است كه با توجه به اينكه نمیتوان از فروش//گاههای زنجيرهای خريد خيلی جزيی داش//ت و برای مراجعه به اين فروشگاهها بايد تا حدی از منزل دور ش//د، به نظر میرس//د خريد عمده از مراكز عمدهفروشی خيلی به صرفهتر از فروشگاههاس//ت چرا كه بسياری از مردم بر اين باورند كه كيفيت خريد آنها در عمدهفروش//یها و ب//ازار بهتر و قيمت تمامش//ده ب//رای آنها نيز پايينتر است. دستبازلبنياتیها در اي//ن مي//ان برخ//ی مراجعهكنن//دگان فروش//گاههای زنجيرهای نيز معتقدند عالوه بر كمفروش//ی يا گرانفروشی برخی از محصوالت لبن//ی در مغازهها، اين موارد در فروش//گاههای زنجيرهای بيشتر به چشم میخورد به طوری كه وزن اين نوع محصوالت چندان مطابقتی با قيمت روی كاال ندارد و به نظر كمتر میآيد. از اين رو به نظر میرسد دست برخی برندهای لبنياتیها برای كمفروشی در فروشگاهها بازتر است.

برخی ديگر نيز عقيده دارند كه در برخی از اين فروشگاهها،كاالهايیكهچيزیازتاريخانقضايشان باقی نمانده است، در كنار ديگر محصوالت چيده میش//ود در حال//ی كه ممكن اس//ت برخی از خريداراناصالبهاينموضوعتوجهینداشتهباشند وتنهابهدليلتخفيفزيادكاالدچارمشكلشوند. اين در حالی است كه در اروپا و كشورهای اسم و رسمدار در زمينه فروشگاههای بزرگ، كاالهايی كه چيزیتاتاريخانقضايشانباقینمانده،درقفسهای جداگانه چيده میشوند تا مردم علت ارزانی آن را بدانن//د و به دليل تخفيف، حجم زيادی از آن كاال را خريداری نكنند چراكه بعد از مدتی قابل استفاده نخواهد بود. مقاومتبرخیازاصناف با اين حال اگرچه برخی از خردهفروشان بازار و فروشگاههای محلی و سنتی چندان با توسعه فروشگاههای زنجيرهای موافق نيستند و توسعه چنين فروشگاههايی را عاملی برای كسادی بازار و نابود شدن شغل و كسبوكار خود میدانند اما واقعيت اين است كه رسانهها نيز مخالف گسترش اين فروشگاهها در كشور نيستند و بر اين عقيدهاند ك//ه ايران نيز بايد در اين زمينه همگام با س//اير كش//ورها عمل كند و كسبوكارهای نوين را در كشور گسترش دهد اما از آنجا كه معموال در آغاز هر حرفهای در ايران، بساط سوءاستفاده از جيب مصرفكنندگان توسط دالالن و واسطهگران جور میشود به طوری كه در حال حاضر هم در برخی فروش//گاههای زنجيرهای برای جذب مش//تری و سود بيش//تر، حتی كاالهای ناشناس فروخته میشود، بايد هرازگاهی به بررسی روند فعاليت اين كسبوكارها پرداخت.

در همين راستا رييس اتاق اصناف نيز اخيرا اعالمكرد:باگسترشكسبوكارهاینوينمشكلی ندارم و از آن حمايت هم میكنم. از اين رو صنف فروشگاههای زنجيرهای تهران هم صاحب اتحاديه شده است كه انتظار میرود با فعاليت اين صنف، فروشگاههای زنجيرهای در ارائه خدمات و فروش مستقيم كاال به مصرفكنندگان به درستی نقش خود را ايفا كنند.اين در حالی است كه كارشناسان نيز بر اين عقيده هستند كه بايد سطح اقتصادی صنوف از فروشگاههای خرد و كوچك به سمت فروش//گاههای بزرگ پي//ش برود چ//را كه اگر خردهفروش//ان نتوانند مدل اقتص//ادی خود را تغيير دهند، به طور قطع در فضای رقابتی حذف خواهند ش//د. آنها بر اين باورند كه گذر از فضای موجود به فضای مدرن اقتصادی سخت و دشوار است اما ناگزير بايد اين تغيير رخ دهد تا آسيب نبينند. صاحب نظران در اين خصوص معتقدند بايد خردهفروشان با سرمايهگذاری در فروشگاهها از شيوه سنتی به سبك مدرن روی بياورند چرا كه در كشورهای مدرن اينگونه سرمايهگذاری را مطمئنترين شيوه سرمايهگذاری میدانند.با اين حال حتی برخی از كارشناسان بازار نيز معتقدند اعمال تخفيف توس//ط برخی از فروش//گاههای زنجيرهای واقعی و سالم نيست به طوری كه گاهی فروشنده سود خود را از توليدكننده میگيرد و به ب//ازار لطمه میزند، در حالی كه انتظار میرود با گسترشفروشگاههایزنجيرهای،كاهشهزينهها و قيمتها را در سطح عرضه شاهد باشيم.

در اين ميان بايد اين نكته را هم مد نظر داشت كه برای رسيدن فروشگاههای زنجيرهای در بازار خردهفروشی به جايگاه واقعی خود، نيازمند وجود نظام اقتصادی سالم و بهرهگيری از مديريت روز دنيا هستيم كه اميد است در دولت آينده به اين هدف دست يابيم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.