ﻋلﻤﺎ هم ﺑﺎ ﻣﺪﺍحي ﺭپ ﻣﺸﻜلي ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ

Jahan e-Sanat - - News - ﺭﺳﺎﻧﻪ

وزارت ارشاد در حالي حتي از به كار بردن واژه موس//يقي رپ واهمه دارد و مدام تاكيد ميكند به هيچ اثري از اين گونه موس//يقي مجوز نداده و نميدهد كه اين موسيقي سالهاست از تلويزيون و نهادهاي//ي چ//ون حوزه هن//ري و تريبونهاي حسينيههاشنيدهميشودوطرفدارانبسيارينيز دارد. حاشيههايي كه در يك هفته اخير با انتشار خبرهمراهيحميدصفت)خوانندهموسيقيرپ( در نمايش »المبورگيني« به كارگرداني سيامك صفري به وجود آمد؛ يكبار ديگر مس//اله روشن نبودنتكليفموسيقيرپوبرخوردهايچندگانه را با فعاالن اين عرصه، به بحث روز موسيقي ايران تبديلكرد.

در حالي هنوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمي در روزهاي پاياني دولت يازدهم حتي از به كار بردن واژه موسيقي رپ واهمه دارد و مدام تاكيد ميكند به هيچ اثري از موسيقي رپ مجوز نداده و نميدهد كهاينموسيقيسالهاستازتلويزيونونهادهايي چون حوزه هنري و نيز از تريبونهاي حسينيهها شنيده ميشود و طرفداران بسياري نيز دارد. البته دراينبينطيفگستردهايازفعاالنموسيقيرپ نيز وجود دارند كه به دليل روشن نبودن تكليف وزارت ارش//اد با اين گونه موسيقي، سالهاست بهصورتزيرزمينيفعاليتميكنند.

»موس//يقي رپ دقيقا چيست كه تا اين حد وزارت فرهنگ و ارش//اد اسالمي حتي از نزديك ش//دن به آن نيز پروا دارد؟« اين سوالي است كه احتماال دس//تاندركاران اي//ن وزارتخانه و دفتر موسيقي چندان توضيح روشني براي آن ندارند و دقيقا به همين دليل است كه از پاسخ به سواالت خبرنگار ايلنا در اين زمينه با احتياطي مثالزدني امتناع ميكنند و ميگويند »نگاه وزارت ارشاد به موسيقيرپهماناستكهدرگذشتهبودهوهيچ تغييري نكرده و براي اطالع از نگاه ما به مطالبي كه در گذشته درباره موسيقي رپ گفته شده؛ مراجعه كنيد. ما هيچ وقت مجوزي در زمينه موسيقي رپ صادر نكردهايم...«

مداحانوذاكراننيزازموسيقيرپكه همان »بحرطويل« است، استفاده ميكنند

ترسي كه وزارت ارشاد از طرح شدن موسيقي رپ در دل دارد را در بس//ياري از نهاده//اي ديگر نميتوان يافت. رضا مهدوي كه حدود 20 س//ال به عنوان مدير مركز موسيقي حوزه هنري فعاليت كردهاست؛دربارهبحثمجوزنگرفتنموسيقيرپ گفت: در جامعه ما نوعي رفتار خاص تثبيت شده و آن اين است كه با هر پديدهاي كه در جوامع غربي، كهنهشدهودرجامعهمانوبهنظرميرسد،مخالفت ميشود؛ آن هم نه مخالفتي از روي علم بلكه از سر برداشت شخصي و كامال سليقهاي. متاسفانه اين رويه در سطوح مختلف كشور ما سيطره پيدا كرده و در زمينه موسيقي نيز نمود جديتري دارد. براي مثال موسيقي رپ همان »بحرطويلي« است كه ذاكران و مداحان ما با الحان مقدس سالها آن را اجرا كرده و ميكنند. رضا مهدوي در ادامه افزود: موسيقي رپ در جامعه غربي به عنوان وسيلهاي براي اعتراض به كار ميرفته و البته در برخي از آثار نيز شامل كلمات بيادبانه است اما در ايران وضعيت متفاوت است و واژههاي بيادبانه در موسيقي رپ هرگز وجود ندارد. ما در س//ال 1385 يك نمونه مداحي رپ با صداي عبدالرضا موسوي در مركز موسيقي حوزه هنري توليد كرديم و تلويزيون نيز آن را پخش كرد؛ آلبوم اين كار با عنوان »ذبح نور« منتشر شد و علما نيز آن را گوش كردند و هيچ نكتهاي در آن نيافتند كه مسالهس//از باشد. نكته جالب اينكه همان زمان انتش//ار اين آلبوم نيز وزارت ارشاد ميگفت ما موسيقي رپ را به رسميت نميشناسيم. اينموزيسيندرادامهگفت:وزارت ارش//اد يك مركز اصل//ي تصميمگيرنده در كنار صداوسيما محسوب ميشود و صدور مجوز براي گونهاي از موسيقي مانند موسيقي رپ به اين معنا نيستكهقراراستقبحناهنجاريهاشكستهشود. رضا مهدوي گفت: در تلويزيون برنامهاي با عنوان شوك توليد شد كه درباره موسيقي رپ بدترين نوع توليد در حوزه موس//يقي بود. در اين برنامه تمام فعاالن موس//يقي زيرزميني را به نحلههاي شيطانپرستي و امثالهم مربوط ميكردند كه از اساس اين مساله درست نبود؛ اصال چيزي با عنوان المانهاي موسيقي شيطانپرستي وجود ندارد كه بتوان گفت براساس اين المانهاي موسيقايي، اين تعداد موزيس//ين در اين حوزه فعاليت ميكنند. اينكه كسي موهايش را تاج خروسي درست كند يا روي بدنش خالكوبي داشته باشد هيچ ارتباطي به خود موسيقي پيدا نميكند. اين كارها را در هر موسيقي ديگري نيز ميتوان انجام داد. از موسيقي به عنوان يك ابزار و يك هنر ميتوان هم استفاده خوب و هم استفاده نامطلوب كرد. به واسطه اين حرفها كه نميشود انگ زد.

خانهموسيقيازتمامگونههايموسيقي حتي رپ حمايت ميكند

با وجود نگاه غيرواقعي بس//ياري از مديران و تصميمگيراندولتيوغيردولتينسبتبهموسيقي رپ كه آن را بسيار آسيبزننده ميدانند اما فعاالن جدي عرصه موسيقي چنين نگاهي را از پايه غلط ميدانندوبههيچعنواننميپذيرند.اهاليموسيقي تقسيمبنديهاي دولتي را مبني بر ژانر خوب و ژانر بد در موسيقي صحيح نميدانند.

حميدرضا نوربخش مديرعامل خانه موسيقي كه خود، خواننده موس//يقي اصيل ايراني است، درباره نوع نگاه خانه موسيقي نسبت به موسيقي رپ گف//ت: اص//وال ما در خانه موس//يقي از همه گونههاي موسيقي كه درست و هنجارمند باشند، حمايت ميكنيم. ما كه نميتوانيم براي گونههاي مختلف موسيقي تقسيمبندي خوب و بد داشته باشيم. هرگونه موسيقي كه هنجارمند باشد و از قواعد هنري تبعيت كند؛ از موسيقي پاپ گرفته تا راك و سنتي و كالسيك و رپ را ميپذيريم و تاييدشانميكنيم.

مجوز ندادن وزارت ارشاد به موسيقي رپ غيرقانوني است

پيروز ارجمند )مديركل سابق دفتر موسيقي وزارتفرهنگوارشاداسالمي(نيزدربارهموسيقي رپ گفت: زماني كه من در وزارت ارش//اد سمت گرفتمبهدنبالتدوينآييننامهيابرنامهاستراتژيكي بودم تا بتوانم براس//اس آن برنامهريزيهايمان را صورت بدهم؛ اما زماني كه مش//غول به كار شدم چيزي در اين زمينه نيافتم. يعني هيچ متني كه سياست كاري و هدفگذاري را به طور شفاف در زمينه موس//يقي بيان كند، وجود نداشت. از اين رو يك ش//وراي راهبردي كه متش//كل از مشاور مذهبي، جامعهش//ناس و متخصصان موسيقي ميشد، ايجاد كردم. سياست كاري ما به اين شكل بود كه هيچگونهاي از موسيقي در نظرمان ممنوع نبود مگر اينكه با مباني شرعي و قانوني و عرفي ما ناسازگارباشد.اينآهنگسازدرادامهافزود:اماكارما درسهسبكموسيقيمتال،راكورپبامشكالتي همراه شد. تا آن زمان هيچ مجوزي در اين سه ژانر صادر نشده بود. به هر حال در حوزه موسيقي راك ومتالباكارهاييكهباشيبماليمپيشبرديماين موسيقيها را از ممنوعيت خارج كرديم و گروهها فعاليترسميشانراشروعكردندكهنتيجهبسيار مثبتي به دنبال داشت و مشخص شد بسياري از مخالفتها هيچ مبناي درستي ندارد.

پي//روز ارجمند افزود: م//ا در گروه واژهگزيني فرهنگس//تان زبان براي واژه »رسيتاتيو« از واژه »گفت آواز« استفاده كرديم كه ميتوانست براي ژانر موسيقي رپ نيز كاربرد داشته باشد. از اين رو گفتيمبهموسيقي»گفتآواز«نيزمجوزميدهيم منتهيبهشرطيكهكارهاييارائهشودكهكيفيت الزم را داشته باشد. ما به هيچ عنوان قانوني نداريم كه طبق آن بتوانيم از مجوز دادن به يك ژانر در موسيقيامتناكنيم.

بررسي موس/يقي نمايش توسط دفتر موسيقي خالف قانون است

عمال براي ممانعت از صدور مجوز اجرا و انتشار آثار موسيقي رپ هيچ منع قانوني وجود ندارد كه بتوانبهآناستنادكرد؛امابااينوجودتاكنونهيچ مجوزي در زمينه موسيقي رپ صادر نشده است.

پيروز ارجمن//د درباره معيارهاي قانوني براي صدور مجوز موسيقي گفت: بر دو اساس در زمينه موسيقي تصميمگيري ميش//ود؛ يكي منشور سياستگذاري كالن فرهنگي است كه در سال 1370 مصوب شد و دوم مصوباتي كه در شوراي عالي انقالب فرهنگي به تصويب رسيده است. در هيچكدام از اينها به ممنوع بودن موسيقي رپ اشاره نشده است. اين محدوديت و ممنوعيتهايي كه در موسيقي ميبينيد به دو عامل بازميگردد كه يكي ناآگاهي مديران فرهنگي ما از تخصص موسيقي است و ديگري به دليل وجود مديراني است كه كارمند هستند و قدرت ريكسپذيري در تصميمگيريهاراندارند.

ويهمچنينعنوانكرد:نكتهايكهوجوددارد اين است كه بايد تكليف وزارت ارشاد با موسيقي رپ مشخص شود؛ اينكه برخي افراد براي برخي كليپها و قطعات خاص حتي در تلويزيون رسمي كشور بتوانند از موسيقي رپ استفاده كنند و هيچ محدوديتي برايشان وجود نداشته باشد اما براي بقيه فعاالن موسيقي رپ فعاليت رسمي ممنوع باشد اصال اتفاق خوشايندي نيست.

ارجمند درباره برخورد صداوسيما با موسيقي رپ نيز گفت: در تلويزيون نيز به اين باور رسيدهاند كهازموسيقيرپميتواناستفادههايخوبيكرد. جالب اينكه در زمينه موسيقي رپ، صدا و سيما پيشروتر از وزارت ارشاد بوده است و در سريالهاي تلويزيوني نيز از اين موسيقي استفاده كرده است. ب//ه خاطر ميآورم زماني كه گيتار الكتريك را به عنوان آهنگساز سريال خط قرمز استفاده كردم در وزارت ارشاد آموزش و صداي گيتار الكتريك ممنوع ب//ود؛ در صورتي كه گيتار الكتريك يك س//از است و بس//تگي دارد كه چه استفادهاي از آن ميكنيم. اولي//ن كاري كه من به خاطر دارم در حوزه موس//يقي رپ از صداوسيما پخش شد مربوط به سريالي بود كه رضا عطاران خوانندگي تيتراژ آن را برعهده داشت و گمان ميكنم حدود دهسالقبلبودكهپخششد. ارجمندهمچنين با اشاره بررسي موسيقي نمايش »المبورگيني« به كارگرداني سيامك صفري توسط دفتر موسيقي گفت: تنها در زمينه اجراي »اپرا« است كه دفتر موسيقيومركزهنرهاينمايشيبهطورمشترك بهآنمجوزميدهندودربقيهمواردمركزهنرهاي نمايشيميتواندبهصورتمستقلمجوزصادركند. اگرمخالفتيمانندآنچهبراياجرايحميدصفتدر تئاتر المبورگيني اتفاق افتاده صورت بگيرد و دفتر موسيقي قصد بررسي و صدور مجوز براي بخش موسيقيآنراداشتهباشد،رفتاريغيرقانونياتفاق افتادهاست.موسيقيمتننمايشوفيلمازآنجاكه بهصورتكاربرديبرايصحنههااستفادهميشود، توسط شوراي مركز هنرهاي نمايشي براي صدور مجوز مورد بررسي قرار ميگيرد.

با تمام اين تفاسير، از روي شواهد و قرائن به نظر ميرسدهمچنانهيچعزمجديبرايروشنشدن تكليف موسيقي رپ از سوي متوليان اصلي آن در وزارت فرهنگ و ارش//اد اسالمي وجود ندارد و باز هم بايد شاهد رفتارهاي دوگانهاي باشيم كه اجازه ميدهدبرخيسازمانهاونهادهايخاصبتواننداز موسيقيرپدرهررسانهايكهميخواهنداستفاده كنند؛ اما طيف گستردهاي از فعاالن اين عرصه بايد در فضاي زيرزميني و در تبعيض كامل به فعاليت پنهان//ي خود ادامه دهند. نكته گزنده و تلخ اين ماجرا به افرادي بازميگردد كه در برابر انواع و اقسام اجراهاي موسيقي رپ حتي در قالب مداحي و آثار سفارشي برخي نهادها سكوت كردهاند اما تا نامي از اين موسيقي براي تبديل شدن به يك روال قانوني به ميان ميآيد فرياد وامصيبتا سر ميدهند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.