سوناميبدهيبانكهايخصوصي

Jahan e-Sanat - - News -

گروه اقتصادي- اضافه برداشت بانكها و موسس//ات اعتباري از بانك مرك//زي كه ب//راي اه//داف مختلفي از جمل//ه مقابل//ه با كمب//ود منابع و افزاي//ش نقدينگي در دس//ت بانكها رخ ميدهد، منجر به بروز بدهيهاي گس//تردهاي در سيستم بانكي كشور ميشود و با توجه به نرخ 34 درصدي جريمه اضافهبرداشت از بانك مركزي، بانكه//اي خصوصي ك//ه متعهد به بازپرداخت بدهي خود به بانك مركزي در دوره زماني مش//خص ش//دهاند با تنگناها و مش//كالت عدي//دهاي براي پرداخ//ت بدهيه//اي خ//ود مواجه ميش//وند. هماكنون ني//ز گزارشها حكاي//ت از دو براب//ر ش//دن بده//ي بانكه//اي خصوصي به بانك مركزي دارد كه ميتواند خطر بالقوهاي براي جامع//ه اقتصادي و سيس//تم بانكي كشور باشد.

اين در حالي اس//ت ك//ه در پايان سال گذش//ته مجموع بدهي بانكها و موسسات اعتباري به بانك مركزي با رش//د حدود 20 درص//دي همراه ب//وده كه در اين بين بدهي بانكهاي تجاري و تخصصي برخالف دورههاي قبل ريزش حدود 13 درصدي داشته اما در سوي مقابل اين بدهي بانكهاي خصوصي است كه بيش از 200 درصد افزايش يافته است.

گفتني است اگرچه اضافه برداشت بانكها از بانك مركزي موضوع تازهاي نيس//ت اما در دورههاي//ي به ويژه در س//الهاي اخي//ر رون//دي فزاينده و جهشي را تجربه كرده است.

اين اضافهبرداش//تها براي تامين نقدينگ//ي بانكها كه ب//راي اهداف مختلف ب//ه ويژه تس//هيالت دهي و تامين هزينه تسهيالت تكليفي اتفاق ميافت//د عاملي براي رش//د معمول بدهي بانكها به بانك مركزي ش//ده ك//ه ميتواند پايه پول//ي و به تبع آن نقدينگي و رش//د ت//ورم را تحتتاثير قرار دهد.

اي//ن افزاي//ش بدهيه//ا در حالي رخ ميدهد كه مديران ارش//د بانكي دلي//ل اين رش//د را در موضوعاتي از جمله تعه//دات بانكهاي خصوصي نس//بت به پيمان//كاران و پروژههاي عمراني، تس//هيالت تكليف//ي كه بر عه//ده بانكها ق//رار دارد و همچنين مجموعه فش//اري كه بر شبكه بانكي ب//ه عنوان تامينكنن//ده اصلي منابع مال//ي اقتصاد ايران اعمال ميش//ود، عنوان ميكنند.

با اين حال بر كسي پوشيده نيست كه افزايش روزافزون اين بدهيها در كنار مسايل و مشكالتي از جمله قفل شدن منابع بانكي، فعاليت موسسات غيرمجاز، عدم كفايت سرمايه بانكها و موارد اينچنيني، شبكه بانكي كشور را درگير چرخهاي معيوب ميكند كه اوضاع بانكها را وخيمتر از گذش//ته خواهد كرد.

جريمههاي س//نگين اين بدهيها آسيب جدي ديگري است كه بر بدنه بانكي كش//ور وارد خواهد شد و تمام اينها دليلي ميشود كه بانكها براي رهايي از معض//الت موجود به دنبال جذب سپردههاي مردم از روشهايي خارج از چارچوب قانون و عدم رعايت نرخ سود سپردههاي مصوب از سوي بانك مركزي باشند.

در واق//ع اوضاع وخي//م بانكهاي خصوص//ي كه از يك س//و مجبور به اعطاي سود سپرده با نرخهايي باالتر از نرخ مصوب و از سوي ديگر در حال كش//مكش و درگيري ب//ا بدهيهاي گس//ترده به بانك مركزي هس//تند، شبكه بانكي كشور را با خطرات بالقوه پيچيدهاي مواجه س//اخته است. اين بدهيها كه در قالب اضافه برداشت از بانك مركزي به واسطه جبران كمبود مناب//ع بانكي ي//ا تامي//ن منابع مالي تس//هيالت تكليفي بودهاند، وخامت اوضاع را بيش از پيش تش//ديد كرده است.

رش/د 206 درص/دي بده/ي خصوصيها

در همين راستا تازهترين گزارشي ك//ه بانك مركزي از خالصه داراييها و بدهيه//اي بانكه//ا و موسس//ات اعتباري منتش//ر كرده نشان ميدهد كه مجموع بدهي آنها در پايان س//ال 1395 با رشدي بيش از 19 درصد به حدود 99 هزار و 600 ميليارد تومان رسيده است.

موضوع مورد توجه در بدهي بانكها و موسسات اعتباري به بانك مركزي، به ميزان طلبهايي برميگردد كه اين بانك از بانكهاي خصوصي دارد و اين در حالي است كه مجموع رقم بدهي بانكه//اي خصوصي در پايان س//ال گذش//ته به 38 ه//زار و 200 ميليارد تومان رسيده است. اين رقم در مقايسه با 12 هزار و 400 ميليارد تومان ثبت شده در سال 1394 حدود 206 درصد افزايش داشته است.

البته بايد يادآور ش//د كه در پايان 10 ماهه اول س//ال 1395 بانكهاي خصوص//ي باز هم رك//ورددار افزايش بده//ي بودند به طوري ك//ه تا 173 درصد نس//بت ب//ه دوره قبل به بانك مركزي بدهكارتر شدند.

جزييات بدهي از اين حكايت دارد ك//ه تا 12 هزار و 200 ميليارد تومان متعلق به بدهي بانكهاي تجاري است كه نسبت به 13 هزار و 800 ميليارد تومان سال 1394 تا 13 درصد كاهش يافته است. همچنين بيش از 49 هزار ميليارد تومان از بدهي شبكه بانكي به بانكهاي تخصصي اختصاص دارد كه اي//ن رقم نيز در مقايس//ه با 57 هزار ميلي//ارد تومان پايان س//ال 1394 تا 13/7 درصد كاهش دارد.

داراييه/ا و بدهيه/اي بانك مركزي

در همين باب نماگرهاي اقتصادي ش//ماره 78، از سوي اداره بررسيها و سياس//تهاي اقتصادي بانك مركزي مربوط به سه ماهه چهارم سال 1395 نش//ان ميدهد كه بده//ي بانكها به بانك مركزي در پايان س//ال گذشته ب//ه 996/9 ه//زار ميلي//ارد و بدهي بخش دولتي به 576/1 هزار ميليارد رسيده است.

از بده//ي بخش دولت//ي به بانك مرك//زي 273/8 هزار ميلي//ارد ريال سهم دولت و بقيه شامل 302/3 هزار ميلي//ارد ريال مربوط به ش//ركتها و موسسات دولتي است.

نگاهي به وضعيت داراييهاي بانك مركزي در پايان سال 1395 نيز بيانگر آن است كه ميزان داراييهاي خارجي اين نهاد در مدت ياد شده به 3394/1 هزار ميليارد ريال رسيده است.

سهم اس//كناس و مسكوك از اين داراييها 50/1 ه//زار ميليارد ريال و ساير داراييهاي آن 29/7 هزار ميليارد ريال برآورد ميشود. سهم دولت در سيستم بانكي آنگونه كه آمار بانك مركزي نشان ميدهد، بدهي دولت به سيستم بانكي در پايان سال گذشته به 2197/5 هزار ميليارد ريال رسيده كه نسبت به مدت مشابه س//ال قبل از آن 26/4 درصد رشد داشته است.

از اي//ن ميان س//هم بدهي دولت كه ش//امل اوراق مش//اركت انتش//ار يافته بخش دولتي هم ميش//ود، در پايان س//ال گذشته به 1857/9 هزار ميليارد ريال و سهم بدهي شركتها و موسس//ات دولتي به سيستم بانكي به 339/6 هزار ميليارد ريال رس//يده است. وضع مالي دولت نماگرهاي اقتصادي سال گذشته در حوزه وضع مالي دولت حكايت از آن دارد كه درآمدها 1459/9 هزار ميليارد ريال، پرداختهاي هزينهاي 2070/2 هزار ميليارد ريال، واگذاري داراييهاي سرمايهاي 742/8 هزار ميليارد ريال و تملك داراييهاي سرمايهاي 421 هزار ميليارد ريال بوده است. رشد شبه پول در اين ميان نرخ رش//د متغيرهاي بخش پولي در اس//فندماه س//ال 95 نسبت به پايان سال قبل نيز حكايت از آن دارد كه نقدينگي 23/2 درصد، پ//ول 19/3 درصد و ش//بهپول 23/8 درصد رشد داشته است.

در اين مدت همچنين، سپردههاي

بخ//ش غيردولت//ي ب//ا 23/9 درصد افزايش روبهرو بوده است.

گفتني اس//ت رش//د نقدينگي در پايان سال 1392 به عنوان نخستين س//ال روي كار آم//دن دولت يازدهم 38/8 درصد ثبت ش//د كه آينهاي از وضعي//ت نامتوازن اقتص//ادي در آن دوران بود.

اين شاخص سال 1393 را به دليل حاكميت انضباط پولي با رشد 22/3 پاي//ان برد و بار ديگر در س//ال 94 به رشد 30 درصدي رسيد.

بر اساس گزيدههاي آماري منتشر ش//ده از س//وي بانك مركزي، حجم نقدينگي در پايان اس//فندماه 1395 به عدد 12533/9 هزار ميليارد ريال رس//يده اس//ت. از اين رقم سهم پول 1630/3 هزار ميليارد ريال و س//هم ش//بهپول 10903/6 ه//زار ميلي//ارد ريال است؛ رشد توليد ناخالص داخلي نماگرهاي اقتصادي عمده س//ال 95 حكايت از آن دارد كه رشد توليد ناخالص داخل//ي با نفت 12/5 درصد و بدون نفت 3/3 درصد بوده اس//ت. در اي//ن ميان تولي//د ناخالص داخلي به قيمت پايه 21ميليون 723و هزار ميليارد ريال بوده است.

تشكيل س//رمايه ثابت ناخالص دو ميليون و 664 ه//زار ميليارد ريال و هزينههاي مصرف//ي بخشخصوصي ش//ش ميليون و 495 ه//زار ميليارد ريال را نشان ميدهد.

در اين مي//ان هزينههاي مصرفي بخش دولتي نيز يك ميليون و 752 هزار ميليارد ريال را نشان ميدهد.

تغييرات شاخص بهاي كاالها و خدمات مصرفي

متوس//ط نرخ تورم در س//ال 95 نس//بت به متوسط س//ال 94 معادل 9 درصد بوده اين در حالي اس//ت كه شاخص بهاي كاالها و خدمات مصرفي در اسفندماه سال گذشته نسبت به ماه قبل دو درصد و در اسفندماه نسبت به ماه مش//ابه سال قبل از آن نيز 11/9 درصد بوده است. بورساوراقبهادارتهران ش//اخص كل ب//ورس اوراق بهادار تهران در سه ماهه ابتداي سالجاري 77 هزار و 230 واحد را نشان ميدهد كه بر اين اس//اس، ارزش سهام و حق تقدم معاملهشده 537/9 هزار ميليارد ريال بوده است.

در اي//ن م//دت، حج//م س//هام و حقتق//دم معاملهش//ده ني//ز 252/6 ميليارد سهم بوده است.

تراز پرداختها

بر اساس اين گزارش، تراز حساب جاري خارجي كشور 16388 ميليون دالر و كل بدهيهاي خارجي در پايان دوره، 8481 ميليون دالر بوده است. همچنين تراز بازرگاني)حساب كاال( به 20843 ميليون دالر، صادرات كاال بر اس//اس نرخ فوب 83 هزار و 978 ميليون دالر و واردات كاال بر اس//اس نرخ فوب 63 هزار و 135 ميليون دالر بوده است.

همچني//ن كل بدهيهاي خارجي در پايان دوره به 8481 ميليون دالر رسيد كه البته نرخ دالر آمريكا بهطور متوسط در بازار بين بانكي 31 هزار و 389 ريال بوده است. شاخصهاي عمده اقتصادي شاخصهاي عمده اقتصادي در سه ماهه پاياني سال گذشته نشان ميدهد كه جمعيت كشور 79/9 ميليون نفر بوده اس//ت ك//ه از اين مي//زان 59/1 ميليون نفر جمعيت ش//هري و 20/8 ميليون نفر جمعيت روستايي بودهاند. براين اساس رشد جمعيت كشور 1/2 درصد، تراكم جمعيت 48/5 نفر در هر كيلومتر مربع و جمعيت فعال 25/8 ميليون نفر اعالم شده است.

بر اين اس//اس نرخ بيكاري 12/4 درص//د بوده كه از اي//ن ميزان 13/7 درص//د ن//رخ بيكاري ش//هري و 8/9 درصد نرخ بيكاري روستايي بوده است. همچنين نرخ بيكاري براي زنان 20/7 و براي مردان 10/5 درصد اعالم شده اس//ت. در اين بازه زماني نرخ بيكاري ب//راي جوانان 15 تا 29 س//ال 25/9 درصد و براي جوانان 15 تا 24 س//اله 29/2 درصد بوده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.