چرایيتفاوتنرختورمبانکمرکزيومرکزآمار

Jahan e-Sanat - - NEWS -

محمدحس/ن حقیقی*- تفاوت بین نرخ تورم اعالم ش//ده توسط بانک مرکزی و مرکز آمار مسالهای طبیعی است که ریشههای آن به تفاوتهای فنی در زمینه محاسبه تورم بازمیگردد.

در تمامی کشورها انتشار اطالعات آماری در رابطه با مهمترین متغیرهای اقتصادی از جمله تورم، یکی از وظایف مهم بانک مرکزی یا سایر دستگاههای مسوول محسوب میشود. انتشار به موقع این آمارها براساس روشهای علمی به دور از مالحظات سیاسی، منافع متعددی به همراه دارد که برخی از مهمترین آنها عبارتند از: افزایش قدرت پیشبینی متغیرهای کالن اقتصادی، حمایت از پژوهشهای پولی و بانکی، جلوگیری از ایجاد رانت اطالعاتی و احترام به حقوق شهروندی.

هرچن//د در نظام اقتصادی کش//ور مرکز آمار ای//ران مرجع تولید آمارهای رس//می کشور محسوب میشود اما براس//اس قانون احکام دائمی برنامههای توسعه، بانک مرکزی مکلف شده در حدود وظایف قانونی و در چارچوب ضوابط و استانداردهای شورای عالی آمار، آمارهای تخصصی بخشهای مربوط به خود را تولید و اعالم کند.

یکی از مهمترین آمارهایی که توس//ط بانک مرک//زی و مرکز آمار ارائه میش//ود، نرخ تورم اس//ت. با این حال مسالهای که وجود دارد آن است که بعضا تفاوتهای قابل توجهی در نرخهای اعالمی بانک مرکزی و مرکز آمار مشاهده میش//ود. این تفاوتها این سوال را مطرح میسازد که دلیل این مساله چیست؟

به نظر میرسد علت اصلی تفاوت نرخهای تورم اعالمی بانک مرکزی و مرکز آمار را باید در دو نکته خالصه کرد که عبارتند از: تفاوت در سال پایه و تفاوت در س//بد کاالهای مورد اس//تفاده جهت محاسبه تورم. توضیح آنکه سال پایه محاسبه تورم بین بانک مرکزی و مرکز آمار تفاوت دارد و همین مساله زمینه ایجاد اختالف در نرخهای محاسبه شده را فراهم میکند.

عالوه بر این، سبد خانوار عموم مردم در طول زمان تغییر میکند و برخی کاالها از آن حذف و برخی دیگر به آن اضافه میش//وند )یا وزنهای کاالهای گوناگون در طول زمان تغییر میکند(. همین مساله ضرورت تغییر سال پایه متناسب با تغییرات رفتارهای اقتصادی عموم را مطرح میسازد. بر این اساس، انتخاب سبد کاالهای مختلف سبب میشود نرخهای تورم اعالمی توسط بانک مرکزی و مرکز آمار با یکدیگر تفاوت پیدا کند.

در پایان الزم به ذکر است که وجود تفاوت بین آمارهای اعالمی توسط بانک مرکزی و مرکز آمار مسالهای طبیعی است که ناشی از تفاوتهای فنی در زمینه محاسبه نرخ تورم است. حتی این تفاوتها به دلیل آنکه زمینه مقایسه آمارهای منتشر شده را فراهم میکند، شاید مفید باشد. با این حال آنچه اهمیت ویژه دارد، آن است که هر دو نهاد منتشرکننده آمارهای اقتصادی، به استانداردهای حرفهای انتش//ار آمار پایبند باشند. برخی از این استانداردها عبارت شفافیت، پاسخگویی، استقالل و انتشار آمار براساس جداول زمانی از قبل اعالم شده و قابل پیشبینی است. *کارشناس اقتصادی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.