توقف صدور مجوز استاني براي کنسرت زنان

قانون نانوشتهای که اجرا میشود؛

Jahan e-Sanat - - News -

گروه فرهنگ و هنر - سالهاس//ت زنان در حوزه موسيقي با مش//كالت بسيار روبهرو هستند. مشكالتي كه اغلب سليقهاي و غيرقابل پيشبيني اس//ت و باوجود قانون مشخص، با تصميمگيريه//اي فردي تغيي//ر ميكنند. از خوان//دن حتي به صورت همخ//وان گرفته تا جلوگي//ري از نواختن و همراهي اركس//تر. در همين مورد و براس//اس يك قانون نانوش//ته كنس//رت زنان براي زنان در بيش//تر ش//هرها ممنوع اس//ت و آنها اج//ازه خوانندگي ندارند. اي//ن در ش//رايطي اس//ت كه از نظ//ر قانوني، كنس//رت مخصوص زنان هي//چ منعي ندارد و ادارات ارشاد در سراسر كشور موظف به صدور اجازه چنين اجراهايي هس//تند اما عمال تنها در دوش//هر )تهران و س//نندج( چنين اتفاقي روي ميدهد.

باران رضايي عضو س//ابق گ//روه همنوازان شيداي محمدرضا لطفي يكي از خوانندگاني است كه اخيرا براي دريافت مجوز با مشكالت عجيبي روبهرو شده است. او ميگويد براي اجرا در بيشتر شهرهاي ايران درخواست مجوز كرده اما نتوانس//ته مجوزي بگيرد، مگر در دو شهر تهران و س//نندج. رضايي البته درباره مجوزي كه از س//نندج گرفته رواي//ت عجيبي دارد. او ميگويد شخصي كه مجوز اجرايش در سنندج را داده، همان سمت را در كرمانشاه دارد. پس از چهار ماه دوندگي و پيگيري مجوز سنندج صادر شده ولي كرمانشاه را نه!

او در اي//ن زمينه در گف//ت وگويي با ايلنا توضي//ح داده اس//ت: »در هيچ ش//هري بهجز س//نندج و تهران مجوز كنسرت بانوان صادر نميش//ود. من بارها براي اجرا در شهر خودم درخواس//ت مج//وز دادهام ام//ا هرگ//ز با آنها موافقت نش//ده است. من چندين مرتبه براي اجراي كنسرت بانوان در رشت، اصفهان، كرج، كرمانشاه، يزد، سقز و شيراز اقدام كردهام اما به هيچ عنوان چنين اجازهاي داده نميشود.«

اين عضو س//ابق گروه همنوازان ش//يداي محمدرضا لطفي در ادامه گفت: »تنها در تهران و سنندج موفق شدهام مجوز كنسرت بگيرم. ديماه سال گذشته در سنندج با گروه »هناره« كنس//رت موسيقي ويژه بانوان داشتيم؛ جالب اس//ت بدانيد در همان زمان همايون شجريان هم در سنندج كنسرت داشت و مجوز كنسرت ايشان يك هفتهاي صادر شد اما مجوز كنسرت ما بعد از چهار ماه ارائه شد.« درخواستمجوزدرچارچوبقانونبود رضايي درخواست مجوزش را در چارچوب قان//ون ميداند و ادامه ميدهد: »تقاضايي كه ب//راي مجوز برگزاري كنس//رت ويژه بانوان به ادارات ارش//اد اس//تانها دادهايم در چارچوب قوانين كش//ورمان ب//وده اس//ت و هيچ اتفاق غيرقانوني در كار نيست اما نميدانم چرا اينگونه رفتار ميشود؛ جالب است بدانيد مديركل اداره ارشاد سنندج و اداره ارشاد كرمانشاه يك نفر است. ايش//ان مجوز اجراي كنسرت بانوان در سنندج را صادر ميكند اما مجوز اجراي همين كنسرت را در كرمانشاه نميدهد؛ من واقعا در م//ورد چنين روندي س//وال دارم و ميخواهم دليل اين مسائل را بدانم.«

در دول/ت خاتم/ي کنس/رت برگ/زار ميکردم

باران رضايي درباره فعاليتهاي پيشينش ميگوي//د: »در زمان آقاي خاتمي من در تاالر وحدت و رودكي و سالنهاي ديگر هم كنسرت برگزار ميكردم و برادرم هم به عنوان همخوان در كن//ار م//ن حضور داش//ت؛ در آن زمان در چند جش//نواره موسيقي بانوان نيز عنوان اول را كسب كردم.«

او پاي//ان وضعيت زنان در حوزه موس//يقي پ//س از خاتمي را مناس//ب نميداند: »بعد از دوره آقاي خاتمي ديگر در ايران نتوانستم كار كنم و بيشتر در فستيوالهاي خارجي شركت ميكردم تا باالخره سال گذشته موفق شدم در كشورم كنسرت برگزار كنم. من انتظار داشتم دول//ت آقاي روحاني رويكردش به موس//يقي بانوان به گونهاي ديگر باش//د اما متاسفانه من در زمينه موسيقي بانوان هيچ رويكرد مثبتي از دولت نديدهام.«

اين موزيسين درباره قوانين موجود درباره كنسرتهاي ويژه بانوان گفت: »در چارچوب قانون كنس//رت بانوان ب//راي بانوان به صورت تكخواني مجاز اس//ت و به ص//ورت همخواني ب//راي آقايان نيز مجاز محس//وب ميش//ود از اينرو مس//ووالن هيچ وقت بهطور مستقيم به ما نميگويند به شما مجوز نميدهيم اما قوانين نانوشته موازي وجود دارد كه باعث شده مجوز كنس//رت بانوان به جز در تهران و سنندج در هيچ جاي ديگري صادر نشود.«

او با اشاره به تضييع حق و حقوق زنان در حوزه موسيقي ادامه داد: »وقتي با مسووالن در اينباره صحبت ميكنيم همگي تاييد ميكنند كه حرف شما درست است اما شرايط بهگونهاي اس//ت كه نميش//ود كاري كرد. همسر من از خانواده عندليبيهاس//ت و جليل و جمش//يد عندليبي برادران بزرگتر ايش//ان هس//تند كه بس//ياري از آثارش//ان همواره در ايران منتشر ش//ده؛ خودم هم با زندهياد اس//تاد محمدرضا لطف//ي چهار كار اجرا ك//ردهام و جداي از آن 20 سال است در دستگاههاي دولتي مشغول فعاليت هس//تم و به قوانين هم عمل كردهام؛ در چنين شرايطي چرا بايد حق و حقوق امثال من رعايت نشود؟«

او درباره اجراي اصيل ايراني توس//ط بانوان ه//م گفت: »م//ا اش//عار حافظ و موالن//ا را با موسيقي اصيل ايراني اجرا ميكنيم و آثاري را ب//ه مخاطبان ارائه ميدهيم كه مروج فرهنگ غني اين سرزمين است. ما انتظار داريم دولت حق و حقوق ما را اجرا كند.«

او همچنين درباره كنس//رتي كه مردادماه در تهران دارد، گفت: »گروه موس//يقي بانوان »هناره« 10 مرداد كنسرتي از موسيقي سنتي ايراني و مقامي كردي را از ساعت 21 در تاالر خليج فارس فرهنگسراي نياوران روي صحنه خواهد برد. در اين اجرا باران رضايي )خواننده(، مرجان راغب )سرپرس//ت و نوازنده س//نتور(، بهن//وش كاظمزاده )كمانچ//ه(، گلناز خليلي )تار(، سارا زمرديفرد )تنبك(، صبا ذوالفقاري )دف( و محسن طاهريجم )مدير اجرايي( گروه »هناره« را همراهي ميكنند.«

ب//اران رضايي توضيح داد: »اين كنس//رت موسيقي بانوان در دو بخش برگزار ميشود؛ يك بخش آن به موسيقي سنتي ايراني اختصاص دارد كه ش//امل س//از و آواز براس//اس رديف دس//تگاهي و همچنين چند تصنيف قديمي و يك تصنيف از ساختههاي محمدرضا لطفي اس//ت. بخش دوم اين كنس//رت نيز در بخش كردي اس//ت كه شامل موسيقي قديم كردي س//ه مقام آوازي ميشود. يكي از اين آوازها را در دس//تگاه سهگاه با ش//عري از شاعر جوان كرمانش//اهي علي الفتي اج//را خواهيم كرد. يك مقام ديگر در دس//تگاه ش//ور است كه از ماموستا موشكو و مقام ديگر از طاهر توفيق را اجرا ميكنيم. همچنين تصنيفهاي قديمي كردي در لهجههاي سوراني، اردالني و كلهري اجرا ميشود.« فتوايمراجعدربارهخواندنزنان در م//ورد گوش دادن به ص//داي خواننده زن ب//راي مردان دو ديدگاه فقهي وجود دارد؛ برخي از مراجع اين امر را به خودي خود حرام نميدانند مثال امام خميني)ره( در پاس//خ به سوالي در زمينه تكخواني زن به صورت آواز س//رود، گفته است: »مجرد صوت زن نامحرم حرام نيست و استماع صداي زن فينفسه منعي ندارد ولي اگر به مالحظه وضع خاص خواننده در حال خواندن يا وضع خاص مجلس و محل خوانندگي يا به مالحظه مضامين موضوعي كه خوانده ميشود، از مصاديق خوانندگي مطرب لهوي به حساب آيد يا مستلزم مفاسدي باشد، جايز نيست.«

يا رهب//ري معتقدند اگر ص//داي زن )چه ب//ه صورت تكخواني يا همخوان//ي با زنان يا با مردان( به صورت غنا نباش//د و گوش دادن به صداي او هم به قصد لذت و ريبه نباش//د و مفسدهاي هم بر آن مترتب نگردد، اشكال ندارد. اگر مفسده داشته باشد يا تحريك شهوت بكند، جايز نيست.

آيتاهلل سيستاني هم در بخشي از پرسش و پاسخ س//ايت خود آوردهاند كه: »سوال: آيا گوش دادن به صداي خوانندگي زن در حالي كه محتواي آن اصال فاس//د نيست مثال اشعار مولوي يا حافظ يا... كه كامال از نظر فس//اد در امان هستند و فقط خواننده آن زن است، چه اش//كالي دارد؟ پاسخ: اگر با تلذذ شهوي باشد حرام اس//ت و اگر بدون آن و آهنگ همراه آن مناس//ب مجالس عياشي و خوشگذراني باشد باز هم حرام است.«

اما برخي مراجع مطلقا حتي بدون لذت و مفسده آن را جايز نميدانند مثال به نظر آيتاهلل بهج//ت، گوش دادن به آواز زن خواننده بنا بر احتياط واجب جايز نيست هرچند قصد ريبه و لذت نباشد. مثال آيتاهلل فاضل گفته است: »گوش فرا دادن به خواننده زن، جايز نيست.« در ه//ر حال براي زنان طبق نظر همه مراجع اگر صداي خواننده زن بدون مفس//ده و غنا و ش//كل لهوي باشد، گوش دادن مانعي ندارد و براي مردان بر فرض مش//تمل نبودن صدا بر مفس//ده و ساير موارد ذكر شده، طبق ديدگاه اول صحيح است.

از س//وي ديگر اگر بخواهيم نگاه فقهي به آواز زن بيندازيم باي//د بگوييم تمام فقها آواز زن را- اگر غنايي باشد- حرام دانستهاند. البته بعضي از فقها مانند امامخميني)ره(، مقام معظم رهب//ري، آيتاهلل گلپايگان//ي ...و يك مورد را استثنا كردهاند و آن هم آواز زن است در شب عروسي، / نه در مراسم عقد يا مولوديها / آن هم در صورتي كه نامحرم صدايش را نشنود و بعضي ديگر از فقها مانند آيتاهلل مكارم، آيتاهلل سيستاني ...و هم گفتهاند حتي در شب عروسي هم براي زنان، آوازهخواني جايز نيست.

مرحوم آيتاهلل خويي نيز آوازخواني زن را با استفاده اسالم از روايت ابي بصير به سه دسته تقسيم كرده بود؛ آوازخواني در مجالس مختلط، آوازخواني در مجالس عروسي مخصوص زنان، آوازخواني در مجالس زنان در غيرعروسي.

بعد ايشان فتوا دادند كه غنا و آوازخواني زن فقط در مجالس عروسي زنان مجاز است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.