رقابت سرسختانه ایران و قطر در پارسجنوبی

Jahan e-Sanat - - NEWS -

روابط قطر با عربس//تان در منطقه دچار مشکل شده و از سوی دیگر روابط دوحه با تهران در حال گرمتر شدن است اما دو کشور در بازارهای گاز خود را برای رقابتی سرسختانهتر آماده میکنند.

به گ//زارش بلومبرگ، ب//ا توجه به اینک//ه بزرگترین می//دان گازی جهان در آبهای میان ای//ران و قطر واقع شده، تالشهای گاه رقابتی و گاه دوستانه دو کشور برای استخراج منابع این میدان عظیم وارد مرحله جدیدی شده است. برای هر دو کشور این منبع عظیم انرژی، یک منبع قدرت سیاسی نیز به شمار میآید. اکنون که روابط قطر با عربستان، دشمن شماره یک ایران در منطقه دچار مشکل ش//ده، روابط دوحه با تهران در حال گرمتر شدن است اما دو کشور در بازارهای گاز خود را برای رقابتی سرسختانهتر آماده میکنند.

در س//ال 1971 میالدی شرکت ش//ل برای اولین بار در میدانی که بعدا به میدان ش//مال قطر معروف شد، اقدام به حفاری کرد و نتوانس//ت هیچ نفت//ی در این میدان بیابد اما مش//خص ش//د که میدان مذکور دارای ذخایر عظیم گازی است. قطر در آن موقع یک تولیدکننده کوچک نفت با یک بازار کوچک انرژی در سطح داخلی و منطقهای بود. اما این کشور طی دهههای 1980 و 1990 میالدی اقدام به توسعه یک پروژه تولید الانجی برای صدور آن به بازارهای خارجی کرد. با افزایش قیمت نفت در سالهای بعد این روند سرعت گرفت و ش//رکتهای توتال، کونوکو فیلیپس و شل اقدام به ساخت مجتمعهای الانجی در قطر کردند. شرکت اماراتی مبادله نیز با همکاری شرکتهای توتال و اوکسیدنتال خط لوله انتقال گاز دلفین را از قطر به امارات کشید.

زمان//ی که به دلی//ل افزایش تولید گاز ش//یل، آمریکا از واردات گاز بینیاز شد، قطر روی اروپا و آسیا متمرکز شد و طی کمتر از دو دهه این کشور به ثروتمندترین کشور جهان از نظر درآمد سرانه، سرمایهگذار مهم جهانی و بازیگری مهم در خاورمیانه تبدیل شد.

در همین حال با وجود اینکه نقشههای قطر نشان میداد که این میدان در مرزهای قطر تمام میش//ود، ایران در سال 1991 اق//دام به حفاری در آبه//ای جنوبی خود کرد و به تدریج مش//خص شد که این کش//ور حدود یکسوم از کل ذخایر را در میدان پارسجنوبی دارد. اما کار روی این میدان با افزایش تحریمها، سوءمدیریت و اختالف نظر بر سر اینکه آیا گاز این میدان باید برای افزایش تولید به میادین قدیمی نفت تزریق شود، به صنایع پتروشیمی فروخته شود، صرف تولید برق یا گرمایش خانهها شود یا به کشورهای دیگر صادر شود کند شد.

درسال5002 میالدیقطربهبهانهاینکهذخایراینمیدان به مطالعه نیاز دارد، توسعه بیشتر این میدان را متوقف کرد. اما این احتمال نیز داده میشد که ایرانیها به دوحه هشدار دادهاند پروژههای جدید را که میتوانست موجب کاهش منابع گازیبخششمالیمیدانشودمتوقفکنند.ازسال4102 به این طرف تولید ایران به سرعت در حال رشد است و فازهای معطلمانده پارسجنوبی که به پیمانکاران داخلی سپرده شده بود،درنهایتتکمیلشدهاست.تاسال0202 تولیدگازایران از این میدان مشترک از میزان تولید قطر فراتر خواهد رفت. ایران اخیرا قراردادی را با کنسرسیومی به رهبری شرکت توتال برایتوسعهفاز11 میدانپارسجنوبیمنعقدکردهاست.این فاز که در مرز با قطر قرار گرفته، برای جلوگیری از رفتن گاز از سمت ایران به سمت قطر دارای اولویت است.

این قرارداد تنها دو ماه پس از آن منعقد شده که قطر پایان دوره مطالعات خود روی منابع میدان مشترک را اعالم کرده و گفته در حال آغاز پروژه تولید گاز جدید است. تنها یک روز بعد از امضای قرارداد فاز 11 پارسجنوبی، شرکت قطر پترولیوم اعالم کرد این شرکت قصد دارد حجم کل ظرفیت صادرات گاز قطر را تا حدود س//ال 2023 میالدی 30 درصد افزایش دهد و به 100 میلیون تن برساند. به این ترتیب قطر میتواند با پیشی گرفتن از استرالیا و آمریکا همچنان جایگاه خود به عنوان بزرگترین صادرکننده گاز جهان حفظ کند.

این اقدام س//یگنالی برای رقبای پرهزین//ه قطر در بازار الانجی و همچنین پیامی برای ائتالف به رهبری عربستان بوده اس//ت. مدیران ارشد شرکتهای اکسونموبیل، توتال و شل اخیرا به دوحه سفرهایی داشتهاند.

حال سوال مهم این است که ایران به چه توافق یا تفاهمی با قطر بر سر توسعه این میدان مشترک دست یافته است؟ اگر قطر در سال 2005 اکتشافات جدید از میدان مشترک را به دلیل هشدارهای ایران متوقف کرده بود، اکنون که تولید گاز ایران از یکسوم کل ذخایر میدان مشترک در حال برابر شدن با تولید قطر اس//ت، این هشدار دیگر نمیتواند تداوم داشته باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.