سمتوسويسفراردوغانبهخلیجفارس

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - S.Harsani.k@gmail.com

دکتر صالحالدين هرسني*

در ش//رايطي كه تحريم كشورهاي شوراي همكاري خليجفارس به دنبال بحران عربي عليه قط//ر ادامه دارد، رج//ب طي//ب اردوغ//ان، رييسجمه//ور تركي//ه در راستايكمكبهحلبحرانعربيبهعربستان،كويت و قطر س//فر كرده است. همچون گذشته اين سفر اردوغان در راستاي تمايالت و گرايش جديد تركيه به نقشيابيدرتحوالتمنطقهصورتميگيرد.البتهبايد دانست كه ورود تركيه به حل بحران عربي مسير اين بحران را به كدام سمت ميبرد و آيا در اساس تالش آنكارا به دنبال تالشهاي برلين، لندن، واشنگتن و پاريس به حل بحران عربي كمكي خواهد كرد؟

نظر به سمتوس//وي مخرب و ايذايي تركيه در تحوالت دوران اخير منطقه به نظر نميرس//د اقدام آن//كارا بتواند كمكي به ح//ل بحران عربي كند. اين بيش//تر به جهت علقهها و گرايشات سعوديمحور مقامات آنكاراست. بدون ترديد ورود تركيه به بحران عربي موجب وخامت بحران ميشود و اين بيشتر به جهت منويات جاهطلبانه و تمايالت نارسيسيستي و توسعهطلبانهرهبرانحزبعدالتوتوسعهاست.تنها فايده و لطف ورود تركيه در حل بحران عربي آن است كه اين كشور ميتواند از حجم اقدامات تنبيهي عليه آلثاني بكاهد و اين بيشتر به خاطر همسويي مواضع تركيهوقطردرقبالجنبشاخوانالمسلميناست.به واقعورودتركيهبهبحرانعربيبيشتربهمعنايتكميل صفحه پازل سياست محافل عرب و نقشيابي جديد اين كشور به كمك و محوريت سعودي است. بنابراين در پرتو چنين سياستي است كه تالش آنكارا در جده، كويتودوحهسمتوسوهايديگريپيداميكندكه قبل از هر چيز متوجه ايران است.

در اين ارتباط به نظر ميرس//د عربستان و حتي كويت با توجه به تحركات ضدايراني آن، پش//توانه و لجس//تيك تركيه براي نقشيابي جديد در منطقه شوند. عربستان اين نقشيابي جديد آنكارا را پاداش بح//ق خدماتي ميداند كه اردوغ//ان آن را از فرداي كنفرانس كش//ورهاي اسالمي در استانبول در قبال ملك سلمان انجام داده است. به اين ترتيب به نظر ميرسد هدف اصلي اردوغان در اين سفر پيوستن به جبهه ضدايراني محافل عربي و تالش براي مقابله و مهار ايران به منظور جلوگيري از گسترش نقشيابي آن در منطقه است چراكه تركيه همانند عربستان و مجموعههاي اسراييلمحور از نقشيابي ايران رضايت و دل خوش//ي ندارد. محققا اردوغان قرار گرفتن در محور عربي را واجد مطلوبيتهاي راهبردي بهتري ميداند بنابراين تحت سياست اغوا و ترغيب مقامات سعودي تالش ميكند نقش جديد خود را در منطقه بازخوانيكند.

در سطح ديگر آنكارا در سايه رفتارهاي پاندولي خوددرصددفرصتهايياستكهبتواندبهجايگاهيابي نقشآندرمنطقهكمككند.بنابراينبخشيازاهداف اردوغان در اين سفر بازتعريف فاز جديد از راهبردها در قبال تحوالت عراق و سوريه است. در اين ارتباط و در شرايطي كه عمليات آزادسازي موصل به پايان رسيده است، واهمه و هراس عربستان و تركيه از قدرتگيري هرچهبيشترشيعيانوبهويژهنگرانيدربابگسترش نفوذ نيروهاي حشد الشعبي و اتخاذ سازوكاري براي تضمين جايگاه اعراب سني در آينده عراق، مهمترين مسايليهستندكهبدونشكمقاماتتركوسعودي را به تكاپوي اتخاذ سياستي جديد خواهد انداخت. در همين ارتباط از آنجا كه از اهميت تركيه و عربستان در جنگ س//وريه به جهت نقش ايران كاسته شده اس//ت، اين دو كش//ور تالش دارند در سايه راهبرد هماهنگسازي، خود را براي نقشآفريني در آينده سوريه آماده كنند. اين رفتار تركيه به معناي خروج از ان//زوا و خيز دوباره براي جايگاهيابي در جغرافياي خاورميانهاست.

*مدرسعلومسیاسيوروابطبینالملل

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.