12

Jahan e-Sanat - - News -

ادامهازصفحه3 ...پساگرمابخواهیمبااینحوادثواتفاقاتمواجهنشویم هیچراهینداریمجزاینکهصنعتوتولیدکشورمانراحمایت ونوسازیکنیم؛نوسازیصنایعاولویتماست.

سالگذشتهکهطرحاعطایوامبهصنایعمطرحبود،بنده مصاحبهایداشتهواعالمکردهامکهوامدادنبهشکلموجود و به صنایع کهنه از ارزشی برخوردار نیست زیرا این صنایع تواناییپرداختوامهایگذشتهخودراهمندارندوازقابلیت رقابتپذیریومحصوالتصادراتیبرخوردارنیستندلذاالزم است در ابتدا نوسازی صنایع دنبال شود تا در ادامه وامدهی به شکلاثربخشیصورتگیرد.لذامیتوانگفتنوسازیصنایع با دادن ارز قابل رقابت در این مسیر ارجحیت دارد.

در هر صورت ما نمیتوانیم نرخ ارز را ثابت نگه داریم و بگوییم هنر بزرگی کردهایم زیرا هنر زمانی خواهد بود که ما بتوانیمنرخموجودراکاهشدهیم.ازسویدیگراگرنتوانیم نرخهاراکاهشدهیمتنهاسرمایهسوزیکردهایمونبایدپول درپشتپردهاینقضیهتزریقشودتابهصورتدستورینرخ ثابت نگه داشته شود. همچنین در گذشته شاهد بودهایم با رها کردن ترمز ارز از سوی دولت دهم چه اتفاقات ناگواری در اقتصاد کشور رخ داده است.

کیامهر: با این حال شرایط کنونی تغییر کرده و آقای صدیق نیز اشاره کردهاند که مالیات و سایر درآمدها در دولت یازدهم افزایش یافته اس//ت و جایگزین بخش عمدهای از درآمدهایارزیکشورشدکهاتفاقبزرگیدرطولسالهای گذشتهبودهاست.

واعظیآشتیانی:بایدپذیرفتهرمقطعیشرایطخاص خودرامیطلبدواگربخواهیمباسیاستهای01سالگذشته کارکنیمطبیعیاستکهنتیجهمطلوبحاصلنمیشود. مسلما هر مدیر جدید در هر عرصهای وارد شود، دلیلی ندارد که روشهای مدیریتی مدیران سابق را اجرا کند.

کیامهر:البتهبهطورکاملهمنبایددرمقابلآنهابایستد زیرادرکشورماهردولتیسرکارمیآید،سعیمیکندتمام سیاستهای دولت قبلی را تغییر دهد و از نو اجرا کند.

واعظیآشتیانی:اینامربهایندلیلاستکهمامقیدبه برنامههانیستیموتازمانیکهسلیقهایاعمالسیاستکنیم، نتیجهآنهمینآشفتگیودرهمریختگیمیشود.

کیامهر: به طور مثال برنامه پنج س//اله کشور یکی از این موارد است و با روی کار آمدن هر دولت الزم است در چارچوب این برنامه و تنها با تغییر در تاکتیکها، به اهداف کالنکشوردستیابیم.

واعظیآشتیانی:کامال صحیح است، بنده یک بار هم گفت//ه بودم زمانی که رییسجمهور وزرای خود را انتخاب میکن//د، آنها را ملزم به ارائه برنامه میکند و وزرا نیز باید برنامه خود را به مجلس ارائه دهند در حالی که وزیر نباید برنامه بدهد بلکه باید از وی بخواهیم با توجه به برنامه پنج ساله موجود، روش اجرایی که بتواند ما را سریعتر به هدف برساند ارائه دهد. ولی ما برعکس عمل میکنیم و نتیجه آن میشود اعمال سلیقه و تا امروز هر رییس جمهوری که سرکار آمده به اسم درست کردن برنامه قبلی، راه خود را در پیشگرفتهاست.

بهنظرشمانرخواقعیارزبایدچهرقمیباشد، باالترازنرخفعلییاپایینترازآن؟

واعظیآش/تیانی: در این فضای بغرنج و دستوری و سیاسینمیتواننرخواقعیتعیینکرد.واقعیتایناستکه قیمتگذاری ارز به سازوکار خاص خود نیازمند است.

برایمثالیکمحصولخاصدر خارجباقیمتتمامشده خاصی تولید میشود و با سود معقولی به فروش میرسد که عموما قیمت آن در کاالهای عمومی نسبت به کاالهای تکنولوژیکیپایینتراست.درنتیجهقیمتتمامشدهکهشامل مواد،قطعات،هزینهتحقیقات،مهندسی،تولیدو...میشود، قیمت فروش را مشخص میکند. باید اینگونه تحلیل کرد کهاگریکمحصولرابافالنقیمتمیخریم،قیمتآندر داخل چه میزان باشد که بتوان آن را به فروش رساند.

معموال در بازار کاالی مصرفی و در ش//رایط استاندارد قیمتگذاری،بایدمشخصشوددرداخلکشورچهقیمتی متناسب است و از طرف دیگر کاالهای دیگر کشورها در چه محدودهقیمتیوجوددارند.

بنابرای//ن قیمت کاالهای مختلف در یک نقطه به هم میرسند و در آن نقطه قیمت اصلی کاال مشخص میشود و سپس از آن طریق میتوان به رقم متناسب برای تبدیل دالر به ریال دست یافت.

صدیق: در یک برهه زمانی برای کاالهای صنعتی در حوزهلوازمخانگیتحقیقاتیانجامدادیمومشخصشدنرخ متعادلبرایدالر0032 است.هماکنوننرخدالردستوری است و دولت بر حسب نیاز خود تعیین میکند که آن را به چه قیمتی بفروشد نه بر اساس سازوکار مذکور. در شرایط حاضر دولت بر اساس اثرگذاری قیمت دالر در بازار از نظر تورم و از طریق دستوری آن را تنظیم میکند.

در حال حاضر قیمت غیردس//توری یورو، حدود هزار تومانوقیمتدالرنیز01 درصدپایینتراستکهاینبه معنای نقطه تالقی قیمت مصرفکننده کاال و رقابتهای بینالمللیاست.

درصورتیکهدولتنرخدالررارهاکند،ازلحاظ قیمتیبهچهنقطهایخواهیمرسید؟

صدی/ق: در صورتیکه دول//ت بخواهد به طور واقعی قیمترارهاکند،کاالهایخارجیهمچونکاالهایچینی، آمریکایی و همچنین کاالهای ایرانی برای فروش وارد بازار خواهد شد و از آنجایی که همیش//ه عدهای دنبال واردات هستند، قیمت دالر به حدود شش هزار تومان میرسد.

باتوجهبهاینکهدولتبردستاوردتورمیخود حساسیتداردوحاضرنیستبارهاکردنقیمتارز منجربهافزایشنرختورمشود،اگرنرخارزبهیکباره رهاشود،چهپیامدهاییدرانتظاربخشتولیدوصنعت کشورخواهدبود؟

صدیق: در حال حاضر انجمن صادرکنندگان کاالهای صنعتی، همیشه به دنبال این هستند که قیمت دالر را باال ببرند تا از صادرات منفعت بیشتری ببرند. در این میان در واردات نیز واردکنندگان و تجار به دنبال این هس//تند که ارز کنترل ش//ود و نرخی به آن داده شود تا نرخ تمام شده کاالهای مصرفی در بازار ارزان تمام شود چرا که درآمد مردم پایین است و آنها قدرت خرید ندارند. از این رو اگر نرخ ارز رها شود، عدهای که توان مالی باالتری دارند، قویتر شده و اقشار کمدرآمد و ضعیف هم فقیرتر خواهند شد و از پس خریدبسیاریازکاالهابرنخواهندآمد.البتهباتوجهبهاینکه همه ارز در اختیار دولت نیست، اگر به کلی نرخ آن در بازار رها شود، برخی ارزهایی که توسط عدهای در خارج از کشور وجود دارد، برای سرمایهگذاری به ایران منتقل میشود که آنها نرخ ارز را شکسته یا نرخ آن را باال میبرند. بنابراین این موضوع بستگی به نیاز بازار به ارز دارد اما از آنجایی که اقتصاد کش//ور ما اقتصادی نامطئن است و امنیت سرمایهگذاری در آن وجود ندارد، بنابراین انتقال سرمایه ارزی از خارج به ایرانکهتمامبنادرغیرفعالشدهبود،چنیناتفاقاتیصورت نگرفت و ثبات نسبی در ارز وجود داشت؟ از این رو به عقیده من، به کار بردن چنین اصطالحات مندرآوردی مبنی بر باز شدن فنر ارز، درست نیست اگرچه توسط رییس کل بانک مرکزی این اصطالح به کار برده شد.

ایندرحالیاستکهدرسال29 بهیکبارهدالر0011 تومانیبایکجهشقیمتنجومیروبهروشدکهدرنتیجه آن برخی خودروهای داخلی که چندان کیفیت قابل قبولی همندارند،ازششمیلیونتومانبه02 میلیونتومانافزایش قیمتپیداکردهانددرحالیکهبهنظرمیرسدباوجودچنین قیمتهایی در بازار، مردم ناچار به خرید چنین خودروهایی هستند.درصورتیکهاگرروزیتعرفهصددرصدیگمرکی وارداتبرایخودروهایخارجیبرداشتهشود،قیمتبهترین خودرویخارجیوارداتیدرایرانبیشترازششتاهفتهزار دالرتمامنمیشود.

واعظی آش/تیانی: بله واقعیت این است که در حال حاضر،مادردنیا،خودروی01 هزاردالرینداریم.

کیامهر: در حال حاضر سوال بنده این است که به چه علت چنین جهش قیمتی قابل توجهی در بازار خودرو به وجود آمد؟ در رابطه با این موضوع میتوان به تاثیر نرخ ارز بر قیمت تمام شده تولیدات داخلی اشاره کرد. در واقع این موضوع مصداق این ضربالمثل است: »به ریال درآمد داریم اما به دالر خرج میکنیم«. اما در این میان موضوع دیگری که باید به آن پرداخت این است که چرا کسانی که طرفدار افزایشنرخارزهستند،مقایسهایمیانسطحعمومیدرآمد مردم در ایران و سایر کشورها انجام نمیدهند؟ به چه دلیل درآمدسرانهکشورمادرمیانکشورهایهمتراز،6 تاهفت هزار دالر است در شرایطی که دور و بر ما کشورهای عربی و مردمیکهدرکشورهایحوزهخلیجفارسزندگیمیکنند درآمدسرانهشان53 تا54 هزاردالراست.ایندرحالیاست کهایرانکشوریچهارفصلباذخایرعظیمنفتیوگازیاست اما متاسفانه مزیتهای متنوع کشور از یاد ما رفته است و اما سوال مهم دیگری که در این ارتباط وجود دارد این است که چرا قدرت خرید ایرانیها به این اندازه پایین است؟

اگرچه کسی حاضر به پاسخگویی این سوالها نیست اما باید بپذیریم که بسیاری از این مسایل و مشکالت، ناشی از نوسانات قیمت ارز است. به عنوان مثال میتوان به گرانی گوشت در بازار اشاره کرد که ناشی از باالتر رفتن قیمت دالر و افزایش هزینههای دامداران برای خرید علوفههای وارداتی است.متاسفانهحتیمقداریازدانمرغمرغداریهانیزباید باوارداتوپرداختدالرتامینشود.بنابراینزمانیکهقیمت ارزافزایشپیداکند،قیمتکاالهایاساسیباافزایشقیمتو گرانیروبهرومیشود.بههمیندلیلاستکهدرحالحاضر گوشتازسفرهبسیاریازاقشارحقوقبگیرجامعهحذفشده است در حالیکه برخی مسووالن از حذف شدن کاالهای پرمصرف مردم به راحتی میگذرند.واقعیت این است که اقتصاد ایران بیش از آنچه تصور میشود ارزمحور است به طوریکه حتی دان مرغ نیز باید از خارج وارد کشور شود به همیندلیلبانوسانقیمتارز،قیمتآنتغییرمیکند.در حال حاضر قدرت خرید ایرانیان بسیار پایین است و کسانی که به دنبال واقعی شدن قیمت ارز هستند به دنبال حذف دیگرکاالهایاساسیازسفرهغذاییخانوارهستند.درحالیکه دولت مدعی است طی چهار سال نرخ تورم را پایین آورده است اما تاثیرات خاصی بر سفره و هزینه سبد غذایی مردم ایجاد نشده است در حالیکه بنده از دولتمردان انتظار دارم کهبهاقتصاد،مردمیترنگاهکند.درحالحاضرنئولیبرالها یا همان طرفداران بازارهای آزاد و تجارت آزاد که امروز نسخه مینویسند،اعتقادیبهعدالتاجتماعی،توزیععادالنهثروت، ارتقایسطحرفاهعمومیوافزایشقدرتخریدمردمندارندو بهعرصهاقتصادبراساستنازعبقانگاهمیکنند.درحالیکهدر

آیا میتوان از تجربه چنین کش/ورهایی برای توسعهاقتصادیایرانبهرهبرد؟

کیامهر:بهطورکلیمعتقدمکهمقایسهنرخارز،وضعیت بانکهاوهمچنیناقتصادایرانبااقتصادهایآزاددنیامنصفانه نیستومنطقاقتصادیدرپسآنقرارندارد.بنابراینبایدبه فکراینباشیمکهشاخصهایکشورخودمانهمچونقیمت ارز، سود بانکی و . . را متناسب با شرایط ایران تعیین کنیم.

بهنظرشمابزرگترینمشکلاقتصادایراندر حال حاضر چیست و برای حل آن باید چه اقداماتی انجامشود؟

کیامهر:درحالحاضرفعاالناقتصادیدرهرحوزهایکه پامیگذارند،باواکنشدولتمواجهمیشوند.بنابراینمشکل اقتصاد و همچنین سرچشمه فساد در ایران، دیوانساالری، بزرگوپرهزینهبودندولتاستبهطوریکهبهعنوانمثال نرخ ارز را دولت به صورت دستوری تعیین میکند. از این رو معتقدمکهایندیوانساالریبزرگ،اجازهرشدبهاقتصادکشور را نمیدهد در حالی که باید اقتصاد را به مردم سپرد.

بنابراین به طور کلی تا تش//کیالت دیوانساالری دولت کوچکنشودودولتازبنگاهداری،کارخانهداریوتصدیگری در اقتصاد دست نکشد، تمام راهکارهایی که از سوی فعاالن اقتصادیمطرحمیشود،شاخوبرگهایفرعیاستواقتصاد ایرانرنگرستگاریرابهخودنخواهددید.بنابرایندولتباید هرچه سریعتر کوچک و چابک شود چراکه روزگار فعلی ما، روزگار دولتهای دونده و چابک است که دولتهای فربه در آن از نفس افتادهاند و دیگر کارایی ندارند.

صدیق:باتوجهبهاینکهثباتنرخارزیکیازموضوعاتی استکهبرایبهبودوضعیتاقتصادیکشورازسویفعاالن اقتصادی مطرح میشود، به عقیده من، ثبات نرخ ارز اتفاق نخواهدافتادمگراینکهیکطبقهبندیازجانبدولتاتفاق بیفتد. همچنین با توجه به این نکته که دولت بخشی از ارز رابرایتامینمایحتاجعمومیهمچونشکر،قند،گندمو... هزینه میکند و بخش دیگری در حوزه صنعت و تجارت قرار دارد، الزم اس//ت ارز کاالی س//اخته شده افزایش پیدا ک//رده و ارز مرب//وط به حوزه صنعت، پایین در نظر گرفته شود تا به این شکل سرمایهگذاری در کشور عملیاتی شود

واعظیآشتیانی: در مناظرات تلویزیونی که اخیرا در راستایانتخاباتریاستجمهوریانجامشد،رییسجمهور مدعیشدکه4 میلیونشغلازگردشگریو077 هزارشغل نیز به صورت ساالنه ایجاد خواهد کرد اما حسن روحانی در اولین نشست خبریاش بعد از پیروزی انتخاباتی در پاسخ به خبرنگاران که پیگیر این وعدهاش بودند، اعالم کرد این هدف میسر میشود اگر سرمایهگذاری در کشور انجام شود. همچنیناگرهایدیگریرانیزعنوانکرد.البتهبندهایشان را به بیصداقتی متهم نمیکنم اما به نظر میرسد ما گاهی صادقانه برخورد نمیکنیم.هرچند که موفقیت، پیروزی و توسعه یک کشور، رابطهای دوجانبه میان مردم و مسووالن است.بنابرایناگردولتومسووالنبایکدیگرهمراهنباشند، اتفاقاتخوبیدرکشوررخنمیدهد.مگراینکهمردمباانتخاب درستخود،نیروهایجدیدراواردعرصهسیاستکنندکه این چالشها و مشکالت را یکی پس از دیگری حل کنند. البتهالزمبهذکراستکهدرطول83 سالبعدازانقالب، تغییرات اساسی در کشور انجام شده اما با توجه به پتانسیل و ظرفیتهای بیشمار ایران، انتظار میرود فضا برای توسعه و پیشرفت بیش از حاال فراهم شود تا جهشهای اقتصادی قابلتوجهیدرکشورصورتگیرد.

کیامهر: البته به نظر میرسد در شرایط فعلی، عالوه ب//ر تالشهایی که در این زمینه ص//ورت میگیرد، اصل شایستهساالریبهدرستیرعایتنمیشود.

بهنظرشمانوساناتنرخارزبیشترینتاثیرخود رابرچهبخشیازبازارمیگذارد؟

کیامهر: نرخ ارز هر چه باش//د، در درجه اول بر قدرت رقابت و قیمت تمامشده محصول در داخل کشور تاثیر دارد به این معنا که قیمت تمامشده را باال برده و قدرت رقابت را به شدت پایین میآورد که زنجیره این برآیندها به معیشت

باایناوصافمعتقدیدنوساننرخارز،بیشترین تاثیررابرمصرفکنندهدارد؟

کیامه/ر: بله. نرخ ارز همچون بومرنگ )سالح بومیان استرالیایی(، تاثیر خود را بر مصرفکننده میگذارد، قدرت خریدراپایینمیآورد،فقرراافزایشمیدهدودرنهایتاین بومرنگبهخودتولیدکنندهبرمیگرددواوراازپامیاندازدچرا کهاینمنحنیتاجاییقابلتحملاست.بنابراینتولیدکننده نبایدجشنبگیردزیراوضعیتبهجاییخواهدرسیدکهبه کلی این بازار متوقف خواهد شد. به عنوان مثال چرا رونق از بازار مسکن رفته است؟ به این دلیل که قیمتها بیشتر از سطح متوسط درآمد مردم باال رفته است. هماکنون با وجود ساخت004 هزارواحدآپارتمانیدرتهرانوهمچنینساخت 2/5 میلیونواحدآپارتمانیدرکلکشور،تقاضاییبرایخرید وجودنداردچراکهقدرتخریدیوجودندارد.بنابراینزمانی که قدرت خرید نباشد، صنعتی هم در کار نخواهد بود.

به عقیده بنده، صنعتگر کش//ور ما باید بتواند قدرت رقابت داشته و در بازارهای رقابتی حضور پیدا کند. این در حالی است که بسیاری از صنعتگران برای محصوالت خود در داخل جادههای کشور و بازارهای هدف اهل تبلیغ نیس//تند در حالی که در کشورهای خارجی، بسیاری از تولیدکنندهها با نص//ب بیلبوردهای تبلیغاتی، مدام در حال تبلیغ کاالی خود هستند. متاسفانه صنعت کشور ما R&D )توسعه و تحقیق( را ندارد و در نهایت برخی از صنعتگران ما کاالی آماده شده خارجی را به داخل کشور میآورند چرا که بر این عقیده هستند که ساخت برخی کاالها به منزله دور ریختن پول است. از این رو ما بیشتر مصرفکنندهصنعتهستیم.واقعیتایناستکهدرحال حاضر ما در حال صنعتداری هستیم، نه صنعتسازی. بنابراین نرخ ارز به ش//دت میتوان//د بر قیمت و قدرت رقاب//ت تولید و همچنین قدرت خرید مصرفکنندگان داخلی اثر داش//ته باشد. مگر اینکه درها را به روی ورود کاالها ببندیم و قیمت محصوالت خارجی را تا جایی باال

همانطور که پیش از این گفته شد، نوسانات نرخارزبهطبقهپایینجامعهمنتقلمیشودومیزانقدرت خرید مردم را فاجعهآمیز میکند. به طور کلی هم زمانی که فقر افزایش پیدا کند، شکاف طبقاتی افزایش پیدا میکند و باتوجهبهاینکهتولیدمامتکیبهارزاست،هرچهقیمتارز افزایشپیداکند،قیمتتمامشدهکاالهاباالمیرود.

واعظیآشتیانی: یکی از بزرگترین مشکالت کشور ما عالوه بر نرخ ارز و...، این است که استراتژی صنعتی کشور ما به خوبی تعریف نشده و ما تصور میکنیم که هر کاالیی را باید تولید کنیم. بنابراین در حال حاضر اگرچه بخشی از کارخانجات کشور به دلیل کمبود سرمایه معطل ماندهاند اما مشکل اصلی دیگر آنها این است که نقشه راه مشخصی ندارند. به این معنا که وزارتخانه متولی صنعت، ظرفیتها را به درستی مشخص نمیکند و نقشه راه درستی را در اختیار تولیدکنندگان قرار نداده اس//ت. در نتیجه در حال حاضر شاهد فرصتسوزی در کشور هستیم. بنابراین از آنجا که تولیدکنندگان از میزان نیاز بازار داخل کشور خبر ندارند، در برخیازکاالهاشاهدمازادتولیدهستیمکهقابلیتصادرات همندارند.بهعنوانمثالدرحالحاضر452 کارخانهتولید اجاق گاز در کشور وجود دارد که بدون برنامه و بدون هدف فقطتولیدمیکنند.

صدیق: در رابطه با اس//تراتژی کالن صنعتی کشور، نظره//ای متفاوتی وجود دارد. برخی موافق و برخی دیگر مخالفمحدودشدنتولیدبرخیکاالهادرکشورهستندکه بایددراینزمینهبررسیهایبیشتریانجامشود.

کیامهر:بهعقیدهبندهنیزمشکلفعلیماایناستکه قصد داریم سورن تا موشک را در داخل کشور بسازیم که این موضوع نشاندهنده نبود استراتژی صنعتی در کشور است.البتهاینمشکلدرکشوربهاندازهایگستردهشدهکه نیاز به بحث و بررسی بیشتری در این زمینه است که در این جلسهنمیگنجد.بنابراینالزماستتابررسیاینمعضلو اینکه چرا مسووالن توجه چندانی به این موضوع ندارند، به جلساتبعدیموکولشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.