اصالحات پولي كليد خورد

طرح دولت برای تغییر واحد پول رسمي كشور به تومان؛

Jahan e-Sanat - - NEWS -

گروه اقتصادي- »تومان« پس از گذشت88 سال، بار ديگر به واحد رسمي پول كشور تبديل خواهد ش//د؛ خبري كه بار ديگر به صدر اخبار رسانههاي كشور راه يافت و اين سوال را در ذهن ايجاد ميكند كه حذف »ريال« از معامالت پولي كشور، چه كمكي به اقتصاد ايران خواهد كرد؟

بايد ابتدا به اين موضوع توجه كرد كه اولويت شماره يك اقتصاد كشور، تغيير واحد پول و حذف يك صفر از پول ملي نيست زيرا اين عمل در واقع نتيجهاي جز حفظ ظاهر و زيبايي به دنبال نخواهد داشت و تنها باعث سهولت در مبادالت روزمره مردم و كارهاي محاسباتي كشور خواهد شد و با اين اقدام هيچ گونه اصالح ساختاري در اقتصاد كشور ايجاد نخواهد شد.

از آنجا كه نرخ تورم در ايران كنترل ش//ده و اص//الح ظاهري بازار پول اي//ران و تغيير نام آن چندان در اولويت قرار ندارد و گرهي از مشكالت اقتصادي كشور باز نميكند، در اين مسير الزم است بررسيهايي مبني بر هزينههاي تحميلي اين تغيير در بازار پول صورت گيرد.

بايد توجه داشت چاپ اسكناس با واحد تومان حدود سه هزار ميليارد تومان هزينه دارد. در واقع با توجهبههزينههايجديديكهدربخشمسكوك بايد پرداخت ش//ود، به نظر ميرسد تغيير واحد پولي مشكل زيادي را حل نميكند و اگر بخواهيم رفرم پولي داش//ته باشيم و هزينههايي از جمله اصالحات دفاتر حسابداري، چاپ اسكناس، دسته چك يا ضوابط نگهداري حسابها در بانكها را در اين زمينه بپردازيم، بهتر است بهيكباره تعداد صفرهاي بيشتري حذف شود.

گفتني است هر چند در حال حاضر ريال به عنوان واحد رسمي پول كشور شناخته ميشود ول//ي در بي//ن مردم، واحد پول تومان اس//ت. با اين حال كشورهايي كه واحد پولشان را تغيير دادند، عمدتا به اين دليل بود كه شهروندانشان در معامالت خود دچار مش//كل ميشدند و در خريدهاي روزانهشان مجبور بودند حجم زيادي از پول را جابهجا كنند مانند كشورهاي زيمبابوه و تركيه كه با تورم سه رقمي مواجه بودند و براي حل مش//كل نقل و انتقال پول مجبور به تغيير واحد پول خود شدند.

در مجموع بهتر است دولت در شرايط فعلي در بخش مهار نرخ تورم فعاليت و تمركز بيشتري داشته باشد و اگر هم قرار است تغييري در واحد پولي كش//ور اعمال شود بعد از مهار تورم، تعداد صفرهاي بيش//تري از واحد پولي كشور حذف شود.

اين در حالي اس//ت با تصوي//ب اخير هيات وزيران، تومان دوباره واحد رس//مي پول كش//ور ميش//ود و قرار است هر 10 ريال به عنوان يك تومان در نظر گرفته شده و در مراودات مالي مردم مورد استفاده قرار گيرد. كاربردواحدتومانبهجايريال دول//ت يازدهم در آذرماه س//ال 95 در قالب اليحه بانك مركزي، واحد پول ايران را تومان و برابربا01 ريالتعيينكرد؛بااينحال،اينمصوبه پس از تاييد مجلس و ش//وراي نگهبان ميتواند جنبه اجرايي و رسمي داشته باشد.

بر اين اساس در آخرين جلسه هيات وزيران به رياست رييسجمهور، دولت يكبار ديگر مصوبه سال گذشته خود را تصويب و اعالم كرد. بنابراين ميتوان انتظار داشت يكبار ديگر پس از گذشت 88 سال از تعيين ريال به عنوان واحد پول ايران، تومان دوباره جايگزين ريال شود.

پيش از اين، برخي نمايندگان مجلس درباره تغيير واحد پولي كشور، خواستار حذف همزمان چند صفر از اسكناس مانند روشي كه در كشور تركيه اجرا ش//ده بود و عنوان كردند بهتر است اگر رفرم پولي اجرا ميشود، به يكباره مخارج و هزينههاي كار در نظر گرفته شود و حذف صفرها با تغيير اسكناس اتفاق بيفتد.

با اين وجود، دولت در سال گذشته اعالم كرد به دنبال رفرم پولي نيس//ت و تنها براي سهولت كار م//ردم در اس//تفاده از تومان به دنبال تغيير واحد پولي كشور از ريال به تومان است؛ همچنين مسووالن بانك مركزي نيز عنوان كرده بودند كه قرار نيست اسكناس جديدي به چاپ برسد.

دبير هيات دولت در يادداشتي درباره جلسه اخير هيات دولت نوشت: در جلسه يكشنبه اول مردادماه هيات وزيران اليحه اصالح قانون پولي بانكي بررسي و تصويب ش//د. در اين روزها كه برخي از موسسات مالي و اعتباري با مشكالتي روبهرو هستند، نقص قانون پولي و بانكي بيش از پيش آشكار شد و در اليحه اصالحي كه بيش از شش ماه در كميسيون اقتصادي دولت با دقت زياد مورد بررسي قرار گرفته بود، نقايص قانون از جمله احكام مربوط به نظارت، توقف، بازسازي، ورشكستگي، انحالل، تصفيه، مديريت بانكها و موسس//ات اعتباري، صندوق ضمانت سپرده و مقررات انتظامي تدوين و برطرف ش//ده است و گام بزرگ//ي در جهت نيل به يك قانون پولي بانكي مترقي و متناس//ب با برترين تجارب روز دنيا برداشته شده است.

محسن حاجيميري نوشته است: همچنين، براساس اين اليحه واحد پول رسمي كشور، تومان و معادل ده ريال تعيين شد و موضوعي كه مدتها قبل از سوي مردم و در تمام مبادالت پولي مورد اس//تفاده بود، يعني كاربرد واحد تومان به جاي ريال، رسميت يافت. هزينههايجديدربخشمسكوك در همين حال يك اقتصاددان معتقد اس//ت كه تغيير واحد پولي در محاسبات مشكالتي را به وجود خواهد آورد و محاسبات اين ارقام به لحاظ حسابداري سختيهايي را ايجاد ميكند.

كامران ندري در اين باره گفت: به صورت كلي حذف يك صفر اگر بخواهد به صورت رسمي اتفاق بيفتد، بايد حجم زيادي اسكناس معدوم و دوباره اسكناس جديد با مخارج جديد به چاپ برسد.

مديربانكدارياسالميپژوهشكدهپوليوبانكي در گفتوگو با ايبنا درباره تصميم جديد هيات وزيران براي تغيير واحد پولي كش//ور از ريال به تومان و در نظر گرفتن هر 10 ريال به عنوان يك تومان گفت: اين اقدام يكي از آن مواردي است كه نبايد به اين ش//كل انجام شود، چون واحد پولي مدتهاست كه نزد مردم تغيير كرده است.

وي اظهار داشت: هر چند در حال حاضر ريال به عنوان واحد رسمي پول كشور شناخته ميشود ولي در بين مردم، واحد پول تومان است.

ندري ادامه داد: تغيير واحد پولي در محاسبات نيز مش//كالتي را به وجود آورده و از اين به بعد رقمها به تدريج هزار ميليارد و تريليون ...و خواهد ش//د و محاسبات اين ارقام به لحاظ حسابداري سختيهايي را ايجاد ميكند ولي به صورت كلي حذف يك صفر اگر بخواهد به صورت رسمي اتفاق بيفتد، بايد حجم زيادي اسكناس معدوم و دوباره اسكناس جديد با مخارج جديد به چاپ برسد.

وي با تاكيد بر اينكه در بخش مسكوك نيز بايد هزينههاي جديدي پرداخت شود، افزود: به نظر من تغيير واحد پولي مشكل زيادي را حل نميكند و اگر ما بخواهيم رفرم پولي داشته باشيم و هزينههايي را در اين زمينه بپردازيم بهتر است به يكباره تعداد صفرهاي بيشتري حذف شود.

عضو هيات علمي پژوهشكده پولي و بانكي بانك مركزي تصريح ك//رد: در عين حال، رفرم پولي زماني بايد انجام ش//ود ك//ه ما اصالحات س//اختاري را در نظام پول//ي و بانكي انجام داده باشيم و با توجه به اينكه نظام بانكي امروز با حجم بااليي از مشكالت درگير است و تورم نيز هنوز با كشورهاي ديگر دنيا تفاوت دارد، نبايد هزينه بااليي براي اين كار شود.

ندري پيشنهاد داد كه دولت در شرايط فعلي بهتر اس//ت در بخش مهار ن//رخ تورم فعاليت و تمركز بيشتري داشته باشد و اگر هم قرار است تغييري در واحد پولي كشور اعمال شود بعد از مهار تورم، تعداد صفرهاي بيشتري از واحد پولي كشور حذف شود.

مدير بانكداري اس//المي پژوهشكده پولي و بانكي بانك مركزي با اشاره به اقدام كشور تركيه در حذف شش صفر، گفت: جا دارد تا در پول ملي ايران نيز تا چهار صفر حذف شود. حذفچهارصفردردستوركار اين در حالي اس//ت كه رييس كميس//يون اقتصادي مجلس شوراي اسالمي عقيده دارد: با وجود اينكه حذف يك صفر از پول ملي كارهاي محاس//باتي را تسهيل ميكند اما پيشنهاد اين است با توجه به آثار رواني و تورمي در چند سال گذشته، حذف چهار صفر در دستور كار قرار گيرد؛ البته اصطالح »تومان« نيز نسبت به »ريال« در مراودات رايجتر است.

محمدرضا پورابراهيمي افزود: دولت با تاخير و موازي با بررسي طرح بانكداري جمهوري اسالمي، در حال اصالح قانون پولي و بانكي بوده و بحث تغيير واحد پولي در اين راستاست.

وي اظه//ار كرد: در صورتي كه اليحه مذكور به موقع به مجلس ارسال شود در طرح بانكداري جمهوري اسالمي لحاظ ميشود.

با اين حال طرح موضوع تصويب تغيير واحد پول ايران در جلسه سال گذشته هيات دولت كه به يكباره شكل گرفت، موجب ايجاد ابهاماتي در بين مردم و حتي مسووالن شد بهگونهاي كه حتي در مواردي اين مصوبه را اجرايي شدن سياست حذف صفر از پول ملي دانس//تند. اين در حالي بود كه در فاصله كوتاه با واكنش رييس كل بانك مركزي و قائممقام وي تاكيد شد كه تبديل ريال به تومان به هيچ عنوان به معناي ورود به سياست حذفصفرنبودهوكامالبايكديگرمتمايزهستند. همچنين اعالم شد كه اين مصوبه هيات دولت در راستاي احترام به عرف جامعه بوده و نبايد با بحث حذف صفر خلط شود.

اكن//ون با نزديك ش//دن به مراح//ل پاياني بررس//ي لوايح دوقلوي اصالح نظام بانكي دولت كه مدتهاس//ت از س//وي مقامات اقتصادي و بانكي وعده نهايي ش//دن آن داده ش//ده بود، به نظر ميرسد به زودي اين لوايح به مجلس تقديم شده و بررسي آن در آينده نزديك به طور رسمي آغاز شود. در اين شرايط در صورتيكه مجلس در جريان بررسيهاي خود به پيشنهاد تبديل واحد پول ملي از ريال به تومان راي مثبت دهد آنگاه در قالب مصوبهاي الزماالجرا به بانك مركزي ابالغ شده و اين بانك بعد از اين كه سازوكار الزم براي اجرايي شدن را تامين كرد، رسما در دستور كار قرار خواهد گرفت و آنگاه ميتوان گفت كه تغيير واحد پول ملي ايران رسميت يافته است. ضرورتتغييرواحدپولچيست با تبديل ريال به تومان بايد اصالحاتي در برخي بخشها مانند دفاتر حسابداري، چاپ اسكناس، دستهچكياضوابطنگهداريحسابهادربانكها انجام شده و به تومان تبديل شود در عين حال در بانكداري الكترونيك نيز تغييرات ايجاد خواهد ش//د كه در مجموع موجب ايجاد مشكلي براي مردم نميشود.

يكي ديگر از مواردي كه در تغيير واحد پول ملي مورد توجه است، تغييرات اعمال شده براي چاپ اسكناسهاي جديد خواهد بود كه نسبت به اس//كناسهاي فعلي يك صفر كمتر خواهد شد. آن طور كه بانك مركزي پيشتر اعالم كرده در صورت اجرايي شدن قانون اصالحاتي جزيي در چاپ اسكناسها اعمال شده و به تدريج وارد چرخه پولي خواهد شد بنابراين قرار بر اين نيست كه ب//ا تبديل ريال به تومان ب//ه يكباره تمامي اسكناسهاي موجود حذف شوند.

اين در شرايطي رخ ميدهد كه يك اقتصاددان معتقد است: چاپ اسكناس با واحد تومان هزينهبر است و متخصصان بانك مركزي بايد اعالم كنند كه چه ميزان هزينه براي اين تغيير به بازار پول تحميل ميشود.

هادي حقشناس، اقتصاددان در مورد تغيير واح//د پولي از ريال به تومان اظهار داش//ت: در اص//الح قانون پولي ايران اين موضوع مطرح بود و يكي از مصوب//ات دولت تغيير واحد پولي بود ك//ه بايد فرآيند قانوني خود را طي ميكرد تا به مرحله اجرا برسد.

حقشناس تصريح كرد: نكته مهم اين است كه آيا امروز اولويت ما در بازار پول، تغيير واحد پول است و اين امر چه ميزان ضرورت دارد؟ بايد گفت در واقع امروز اولويت اصلي بازار پول تغيير واحد پول يا حذف چند صفر نيست.

اين اقتصاددان خاطرنشان كرد: كشورهايي كه واحد پولشان را تغيير دادند عمدتا به اين دليل بود كه شهروندانش//ان در معامالت خود دچار مشكلميشدندودرخريدهايروزانهشانمجبور بودند حجم زيادي از پول را جا به جا كنند مانند كشورهاي زيمباوه و تركيه كه با تورم سه رقمي مواجه بودند و براي حل مشكل نقل و انتقال پول مجبور به تغيير واحد پول خود شدند.

وي ادام//ه داد: اين در حالي اس//ت كه تورم در كش//ور ما هيچ وقت سه رقمينبوده و دولت يازدهم هم موفق به كاهش نرخ تورم ش//د و آن را تك رقمي كرد.

حقش//ناس اف//زود: در برخياز كش//ورها بانكه//ا الكترونيكي اداره نميش//دند اين در حالي است كه امروز حتي بچههاي كوچك ما از كارتهاي الكترونيكي به جاي پول استفاده ميكنند و ني//ازي به جابهجايي حجم زيادي از پول نيست.

وي اف//زود: نرخ تورم در ايران كنترل ش//ده است و اصالح ظاهري بازار پول ايران و تغيير نام آن چندان در اولويت قرار ندارد زيرا ش//كل پول كه تغيير كند بيشتر شبيه عمل زيبايي است كه برخي از افراد آن را انجام ميدهند و اين اصالح به صورت س//اختاري ص//ورت نميگيرد و تنها براي حفظ ظاهر و زيبايي چنين اقدامي صورت گرفته است.

حقش//ناس در خاتمه گفت: چاپ اسكناس با واحد تومان هزينهبر است و متخصصان بانك مركزي بايد اعالم كنند كه چه ميزان هزينه براي اين تغيير به بازار پول تحميل ميشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.