لزﻭﻡ ﻋﺎﺭﺿﻪﻳﺎﺑﻰ ﺩﺭ ﺻﻨﻌﺖ

بررسی انبوه مشکالت تولید در کشور در گفت و گو با واعظی آشتیانی معاون اسبق وزیر صنعت؛

Jahan e-Sanat - - NEWS -

عبدي- با گذشت پنج ماه از سالجاري همچنان بخش صنعت در ركود به سر ميبرد. شرايط داخليمانندركودپروژههايعمرانيونبودساختوساز سببتعطيليبسياريازواحدهاوخاموشيكورههاي توليدشدهاست.ركوددرايرانيكيازاستراتژيكترين مواردي اس//ت كه صنعت با ابتال به آن در وضعيت نابسامانيقرارگرفتهاست.

صنعت تنها وس//يله و ابزار براي رقاب//ت در بازار جهاني است كه با صادرات آن، كشور ميتواند حرفي برايگفتنداشتهباشد.درچندسالاخيرچراغرونق صنعتوتوليدداخليروبهخاموشيرفتهودرحقيقت نهتنهامجاليبرايتوسعهورشدنداشتندبلكهوضعيت داخلي و ركود پروژههاي عمراني و نبود ساختوساز سببتعطيليبسياريازواحدهاوخاموشيكورههاي توليدات شده است.

موضوعی كه اميررضا واعظی آش//تيانی، معاون اسبق وزارت صنعت و معدن و تجارت در خصوص آن بهخبرنگارماگفت.

رش/دمنفي41گروهصنعتيدردوماه اول امسال

آخرينآماررسميازوضعيتصنعتنشانميدهد ركود همچنان گريبانگير بخش مولد كشور است و اين بخش در دوماهه ابتدايي س//ال با رشد منفي مواجه بوده است.

براساسگزارشوزارتصنعت،معدنوتجارت41 گروه صنعتي در دو ماه اول سال با رشد منفي مواجه بودند. آمارهاي اين وزارتخانه نشان ميدهد سنگيني ركود روي كمر توليد آثار سوئي داشته است، آنطور كهآمارهايتوليد23 كااليمنتخبصنعتيدردو ماههنخستسالنشانميدهد،ميزانتوليد41 قلم كاال در اين دو ماه كاهش داشته است و از تلويزيون، يخچ//ال فريزر و روغن نبات//ي در بخش صنعتي تا زغالس//نگ، ظروف شيش//هاي و سيمان در بخش معدن//يهمگيبهطورميانگينبين5 تا01 درصد كاهشتوليدداشتهاند. رشد اقتصاد مديون نفت است نه صنعت بر همين اس//اس آن طور كه معاون امور صنايع وزير صنعت، معدن و تجارت گفته است، براي حل اين موضوع باز هم ارائه تس//هيالت پيش//نهاد شده است. آمارها رشد اقتصادي هشت درصدي را نشان ميدهد؛ اما حرف ما اين بوده اس//ت كه بيشتر اين رش//د س//هم افزايش فروش نفت است و صنعت در مجموع در ركود است.

اگرچه در سال گذشته دولت با تزريق تسهيالت نقدي توانست كمك مقطعي به توليدكنندگان كند اما اثر آن از بين رفته اس//ت و دولت دوباره تصميم به ادامه همان روند و ارائه تسهيالت نقدي به بخش صنعت را دارد. اين درحالي است كه به گفته اميررضا واعظيآشتياني،رييساسبقشهركهايصنعتيايران اين اقدام مشكل ركود را رفع نميكند و تنها مسكني مقطعي اس//ت چنانچه در ادوار گذشته نيز توسط دولتهاي گذشته اين اقدام تجربه شده است. در واقع اين تسهيالت به توليد كمكي نميكند و اين وامها صرفبدهيهايمعوقتوليدكنندگانميشود.

از سوي ديگر سود بانكي نسبت به نرخ تورم رقم باالييداردتاجاييكهتمايلبهسرمايهگذاريرادراين بخش كاهش داده است. امنيت سرمايهگذاري وجود نداردوسرمايهگذارانبرايسرمايهگذاريدراينبخش بهدليلبازدهپايينوعدمامنيتريسكنميكنند.

در اين حال مهمترين بحثي كه در ركود صنعت وجودداردكاهشقدرتخريدمردماستبنابراينبايد طرفتقاضاتحريكشودنهطرفعرضه.خريدكاالي ايراني در بازار رونق ندارد و تمايل مردم به سمت خريد كاالي خارجي است و اين كاالها را به كاالهاي بادوام ايرانيترجيحميدهند. تناقضادعايدولتباآمارمنتشرشده اميررضا واعظيآشتياني، كارشناش اقتصادي و معاون اسبق وزير صنعت در خصوص اينكه باتوجه به گذشت چهار ماه از سال، داليل باقي ماندن صنعت در ركودچيست،بهخبرنگارماگفت:براساسرشديكه توسط دولت اعالم شده بود، كمتر از يك درصد آن به صنعت اختصاص پيدا ميكرد و بقيه مربوط به نفت و مشتقات نفتي بود. افتخار دولت اين بود كه تورم را كنترل كرده است و نرخ آن تكرقمي شده است ولي شاهد اين هستيم كه تورم به سمت رشد ميرود و دو رقمي شده است. از سوي ديگر چون فعاليتي صورت نميگيرد كه مورد انتظار بخش توليد كش//ور باشد طبيعتا با ركود مواجه ميشويم و در حقيقت ركود را بهبدتريننحوتجربهميكنيم.

وي افزود: هرچند كه مسووالن دولت اعتقاد دارند توليدخوباستوليآمارچيزديگريميگويد.وقتي ميگوييمتوليد،اينتوليدهمدرپتروشيمياستهم در صنايع و هم در كش//اورزي و بنابراين محصوالت مختلفيراشاملميشود. تسكينصنعتباپرداختتسهيالت واعظيآشتيانيمتوقفشدنبخشيازحمايتهاي توليدي را علت ادامه ركود دانست و بيان كرد: يكي از تالشهاي دولت در سال گذشته وام دادن به صورت مستقيم به بخش صنعت بود كه تاحدودي موثر واقع شده است ولي همگان ميدانند اين حركت مسكن مقطعياستوعارضهيابيورفعمشكلنيستچهبسا دردولتهايگذشتهنيزهرگاهمشكالتيايجادميشد گمان ميكردند با وام دادن مشكالت رفع ميشود.

وي ادامه داد: در خصوص تسهيالتي كه پرداخت شد، دولت بر اين باور بود كه تسهيالت ارزانقيمت ميدهد و چنانچه اكثر بنگاهها و صنايع وامهاي 27 تا03 درصديبهسيستمبانكيبدهكاربودنددرنتيجه اين تسهيالت را جايگزين بدهيهاي خود كردند. در واقع دولت اين مبالغ را جيب به جيب كرد و چيزي نصيب توليد نشد و در واقع خدمتي به بخش توليد صورتنگرفت.

واعظيآشتياني افزود: براي اينكه بتوانيم به توليد دست يابيم ابتدا بايد از ركود خارج شويم از اين رو وام دادنبهصنايعيكهبرآوردشدهاست06 درصدآنها صنايعفرسودههستند،اينپولدورريختهشدناست. وقتي كه صنايع ما نوسازي نشده است و يا حتي در شرف نوسازي قرار نگرفته است با چه ريسكي بانكها به اين دسته از صنايع وام ميدهند كه برگشت اين وامها با اما واگرهايي روبهروست.

واعظيآشتياني با تاكيد بر اينكه بيشتر بحثي كه دول//ت ب//راي وام دادن دارد، پايداري توليد و صدمه نخوردن اشتغال است، گفت: دولت به خوبي ميداند كه وام دادن براي توليد و اشتغال به صورت مسكن، اثربخشيمقطعيدارد.بنابراينوامهاييكهسالقبل پرداخت شد در حال حاضر اثربخشي آن از دست رفته ودليلازبينرفتنآننيزايناستكهصنايعهمچنان در ركود بهسر ميبرند.

وي درخص//وص حل مش//كالت صنايع گفت: بزرگترين تدبير اين است كه وزارت صنعت به عنوان متوليتوليدوصنايعكشوربايدعارضهيابيداشتهباشد و صنايع را مورد تحليل و بررسي قرار بدهد كه چند درصد از صنايع قابليت نوسازي دارند و چند درصد از اين صنايع از توليد خارج شدهاند چراكه امكان دارد برخيازصنايعيكهوامميگيرندتوليدآنهاضدتوليد قرار بگيرد يعني سرمايهاي كه براي توليد در اختيار توليدكننده قرار ميگيرد، محصوالت آنها به علت عدم كيفيت اين سرمايه ضايع ميشود و اين توليد ضدسرمايهوضدتوليدتلقيميشود.

واعظ//ي ادامه داد: اين نكته ميتواند در دس//تور پيگيري وزارت صنعت قرار گيرد، يعني وزارت صنعت كش//ور از طريق ادارات كلي كه در استانهاي كشور دارند يا حتي در دولت جديد سريعا اين عارضهيابي را انجامدهديابهتعبيريكلينيكراهبيندازدوعارضهيابي كند.هرچندكهممكناستمتوليانصنعتادعاكنند اينكارهاراميكنندامااگراينعملانجامميشوداين وامدادنهانتيجهآنپيگيريهانيست. تفكيكصنايعدربهرهوري واعظيآشتيانيدرخصوصتقسيمبنديصنايعدر ارائه تسهيالت بيان كرد: نكته ديگر اين است كه وامي كه داده ميشود به كدام توليدكنندگان داده ميشود و آيا به توليدكنندگاني است كه تنها مايحتاج دروني رابرطرفكنندياتوليدكنندگانيكههمتامينكننده منابع داخل باشند و هم قابليت صادرات داشته باشند و بتوانند ارزآوري كنند.

وي ادامه داد: اين تقسيمبندي انجام نگرفته و بايد كاري اصولي و منطقي انجام شود و دولت عقالنيت را جايگزين اقدامات احساسي و مسكني بكند. بنابراين دولت در بازس//ازي و نوس//ازي صنايع بايد يك نگاه ديگري را تعريف كند يعني يك فضاي ديگري جداي ازتسهيالتبهصنايعايجادكند.

واعظيآشتيانيآسيبهايناشيازتسهيالتنقدي بهصنعتگرانوتوليدكنندگانراذكركردوگفت:اگربه توليدكنندهوامبدهيمدردرجهاولبهتوليدغيركيفي دامن ميزنيم و در درجه دوم توليدكننده با مشكل بازار مواجه خواهد ش//د و در درجه س//وم در فضاي رقابتي با چالش مواجه ميش//وند و قابليت صادرات نخواهند داشت ضمن اينكه حقوق مصرفكننده به لحاظكيفيمهيانشدهاستودرنهايتسرمايهسوزي خواهيمكرد. تاثيرنرخسودبانكيدرركود اميررضا واعظيآشتياني در پاسخ به سوال ديگري مبني بر باال بودن سود سپردههاي بانكي و تاثير آن روي سرمايهگذاري در بخش صنعت گفت: وامهايي كه بانكها پرداخت ميكنند برگرفته از سپردههاي مردمي است. مردم وقتي ميبينند بدون دغدغه سود خودراازسرمايهگذاريدربانكهاميگيرندوتهديدي از بانكها متوجه آنها نيس//ت يعني ريسك كمي را متحمل ميشوند، ترجيح ميدهند سرمايه خود را در بانكهانگهداريكنند.

وي اف//زود: چنانچ//ه ش//اهد اين هس//تيم كه سرمايهگذاري در بورس كاهش پيدا كرده است براي اين است كه روند توليد و روند رشد در بخش توليد كند شده است و بنابراين در بازار سرمايه بورس ورود ندارند و اين يكي از چالشهاي پيشروس//ت كه در وضعيت ركود امسال كشور وجود دارد.

واعظيآشتياني درخصوص پايين آوردن نرخ سود بانكي نيز گفت: پايين آوردن سود بانكي نيز اقدامي بوده است كه بارها انجام شده اما نتيجهبخش نبوده است. براي كاهش دادن سود بانكي بايد تبعات آن را نيز مورد ارزيابي قرار دهند، چهبسا افرادي كه توجيح اقتصادي ندارند كه پول خود را در بانكها بگذارند به سمت سوداگران كالهبردار ميروند و بار پروندههاي قضايي قوه قضاييه را اضافه ميكنند. چهبسا چندي پي//ش قوه قضاييه درگير پروندههاي//ي بودند كه با كالهبرداري همراه بوده است.

ويادامهداد:زمانيبايدنرخسودبانكيكاهشيابد كه همزمان درآمد سران مردم در يك نقطه متعادل قرار بگيرد درحاليكه درآمد س//رانه مردم به صورت نزولي است و از س//وي ديگر مردم منابع محدودي دارن//د و براي تامين بخش//ي از معاش خود اقدام به سرمايهگذاري در بانك ميكنند. لزوم بازنگري قوانين براي جذب سرمايه

واعظيآشتيانيدرپاسخبهسوالديگرخبرنگارما كهآيادرستاستكهدرصنعتامنيتسرمايهگذاري وجود ندارد، گفت: هر كشوري قوانين خاص خود را در سرمايهگذاري دارد و ما هم بايد قانون تجارت خود را مورد ارزيابي مجدد قرار دهيم با توجه به اينكه اين قانون بيش از يكصد سال قدمت دارد و براساس آن تجارت ما انجام ميشود. سياستگذاريها و بستههاي حمايتيكهدولتبرايسرمايهگذاردرنظرگرفتهاست نكاتي است كه نياز به توجه دارد.

او ادامه داد: در ش//رايط حال سرمايهگذار داخلي بر اين باور است كه سرمايهگذاري در صنعت ريسك بااليي دارد و تا زماني كه اين شبهه از ذهن سرمايهگذار داخلي خارج نشود ما چالش سرمايهگذاري خواهيم داشت و كس//اني كه سرمايهگذاري كردهاند نيز كه نگران آن بخش از سرمايه خود هستند.

وي همچني//ن گفت: در عين حال عدم حمايت بانكي و دولتي نه تنها در اين دولت بلكه در دولتهاي گذش//ته نيز همين رويه بوده اس//ت. در واقع ما نه ب//راي خصوصيس//ازي برنامهاي داش//تيم نه براي س//رمايهگذاريهاي جديد در بخش توليد برنامهاي داشتيمونههيچگاهبانكهاحمايتيداشتند.درحالي كهعمدهترينحاميبرايسرمايهگذارانحمايتبانكي است كه اين اتفاق نميافتد و دولتها در ادوار گذشته بعدازدورانجنگهموارهنتوانستنديكسياستقاطع و مدون در خصوص بانكها در زمينه توليد داش//ته باش//ند يا اگر بوده اين سياست مقطعي بوده و قطع شدهاست.اينچالشهايياستكهسرمايهگذاررابراي سرمايهگذاري در بخش توليد مردد ميكند. باالبودنهزينهمتفرقهبخشتوليد واعظيآشتياني همچنين از باال بودن هزينههاي متفرقهدربخشتوليدگفتوافزود:نكتهديگريكهدر بخشتوليدوجوددارد،ايناستكههزينههايمتفرقه باالست. عوارض و مالياتها در بخشهاي مختلف در حقيقت آزاردهنده هستند. البته ناگفته نماند كه چه در اين دولت و چه در دولتهاي قبل تخفيفاتي را در رابطهبامالياتقائلشدهانداماشايدآنقدراثرگذارنبوده كه ضريب ريسك را كاهش دهد.

ويادامهداد:درنتيجهعواملمختلفبايددستبه دست هم دهند تا ريسك را كاهش دهند در غير اين صورتشاهدسرمايهگذاريدربخشصنعتنخواهيم بود و وقتي در داخل و با سرمايهگذار داخلي با چالش مواجهباشيمقطعاباسرمايهگذارخارجيهمباادبيات و شرايط ديگر چالش خواهيم داشت. قاچاق،سدراهكااليايراني واعظيآشتياني در پاسخ به اين سوال كه با در نظر گرفتن اينكه خريد كاالي ايراني در بازار رونق ندارد، ارزيابيتان از خريد كاالي بادوام ايراني چيست، گفت: يكسريكاالهايايرانيداريمكهكيفيتخيليخوبي در توليد دارند ولي برخي توليدكنندگان به اين دليل كه هزينه مناسبي براي تبليغات ندارند، مشكالتي را برايشانايجادميكنند.

وي همچني//ن گف//ت: از س//وي ديگ//ر برخي توليدكنندگان كاالهاي غيركيفي دارند و مردمي كه توليداتغيركيفيراتجربهميكنند،اينتجربهراسينه به سينه منتقل ميكنند و در نهايت ان كاال به حاشيه ميرود. پس توليدكنندگان بايد بر اين باور باشند كه حقوقمصرفكنندهرادرنظربگيرندتابارقيبخارجي خودبتوانندرقابتموثريداشتهباشند.

واعظيآش//تياني ادام//ه داد: از طرفي هم واردات بيرويه كاال تاثيرات منفي در فروش محصوالت ايراني ميگذارد.باتوجهبهآماريكهاز9 ماههسالگذشته منتشرشده،12 ميليارددالركااليقاچاقواردكشور شدهكهاينكاالهايقاچاقنزديكبهدوميليونوصد هزار شغل را در كشور تحتالشعاع قرار ميدهد.

وي گفت: بر اس//اس نظريهاي كه سازمان ILO )وابسته به سازمان ملل( مطرح ميكند در مقابل هر يكميليارددالرس//رمايهگذاري،001 هزارفرصت شغلياست.بنابراينبا12 ميليارددالريكهكاالي قاچاق داشتيم، نزديك دوميليون و صد هزار فرصت شغلي را به راحتي از دست دادهايم. آسيبهايدوجانبهازقاچاق واعظيآشتيانيافزود:ضمناينكهازبابتاينميزان شغلي كه از دست داديم، صدماتي كه بخش توليد از اين ميزان كاالي قاچاق خوردند و ميزان قابل توجهي از ث//روت اين كارخانهها كه در واقع ثروت ملي تلقي ميشود، ضايع شده است و تا چه ميزان اشتغال در آن كارخانهها تحت شعاع قرار گرفته است. يعني در واقع از قاچاق كاال دو سويه ضرر كرديم.

وي در مورد ادامه روند قاچاق هشدار داد و گفت: اگر اين رويه امسال هم ادامه پيدا كرده باشد شرايط خوبيراتجربهنميكنيم.بنابرايننتيجهگيريميكنيم كهتوليدكنندهداخليمابايدتوليدكيفيداشتهباشد و توليدش رضايت داخلي را تامين كند تا بتواند قابل رقابت با كاالهاي خارجي و حتي قاچاق باشد هم به لحاظكيفيتيوهمبهلحاظقيمتي.

واعظيآش//تياني ادامه داد: هرچند بعيد نيست برخي كشورها برخي كاالها را دامپينگ هم بكنند براي اينكه بتوانند توليدكنندههاي داخلي ما را زمين بزنند و محصوالت خود را به فروش برس//انند. پس واجب است بحث جلوگيري از كاالي قاچاق خيلي جدي گرفته شود. بخشي از اينكه توليدكنندگان ما توان رقابت را از دس//ت دادهاند و نميتوانند تعهدات خود را در برابر وامهايي كه گرفتهاند خوب انجام دهند ورود كاالي قاچاق بود.

وي درخص//وص ل//زوم تغيير دي//دگاه و روش توليدكنندگان گفت: اگر آسيبشناسي شود، برخي از كارخانهها اعتقادي به استفاده از مواد اوليه كيفي ندارند و حتي مواد اوليه خوب را نيز ضايع ميكنند و اين باعث ميشود ما ثروتسوزي كنيم.

واعظيآشتياني افزود: صنعتگر ما و توليدكننده ما بايد بپذيرند در دههاي قرار گرفتهايم كه رقابت در كيفيت و قيمت حرف اول را در دنيا بين توليدكننده ومصرفكنندهميزنديعنياينتصوربايدازذهنشان خارج شود كه هر توليدي داللت بر فروش آن دارد و علتاينكهنميتوانيمازمواداوليهخوباستفادهكنيم دانشفنيموردنيازونبودتكنولوژيمناسبونيزعدم آشناييبابازارداخليوعدمشناخترقباوظرفيتهايي كه در كشور براي آن محصول است. اينها فاكتورهايي است كه برخي توليدكنندهها در نظر نميگيرند و در نتيجهباچالشهاييمواجهميشوند.

البته وضعيت صنعت ايران پيچيدهتر از آن است كه با ساماندهي يا اصالح يك يا دو متغير، وضعيت صنعت بهبود ياب//د. تورم آزاردهنده، س//ختيهاي كسبوكار، نازل بودن كيفيت كاال و خدمات توليد داخل، قاچاق، نرخ گران پول، قديمي و فرسوده بودن تكنولوژيوكارگاههايتوليديو...معضالتياستكه رفع هر يك از آنها انرژي فراواني را طلب ميكند و تا وقتي اين معضالت بر حيات صنعت ايران چنبره زده، ورود صنعت و توليد در ايران به دوره رونق دور از ذهن بهنظرميرسد.

ﺗﻮﺭﻡ ﺁﺯﺍﺭﺩﻫﻨﺪﻩ، ﺳ//ﺨﺘيﻫﺎي ﻛﺴﺐﻭﻛﺎﺭ، ﻧﺎﺯﻝ ﺑﻮﺩﻥ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﺎال ﻭ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺩﺍﺧﻞ، قﺎچﺎﻕ، ﻧﺮخ ﮔﺮﺍﻥ ﭘﻮﻝ، قﺪﻳﻤي ﻭ ﻓﺮﺳﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻥ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻭ ﻛﺎﺭﮔﺎﻩﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي ...ﻭ ﻣﻌضﻼﺗي ﺍﺳ//ﺖ ﻛﻪ ﺭﻓع ﻫﺮ ﻳﻚ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻧﺮژي ﻓﺮﺍﻭﺍﻧي ﺭﺍ ﻃﻠﺐ ﻣيﻛﻨﺪ

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.