شرط اصلي ثبات اقتصادي

Jahan e-Sanat - - News -

بان//ك مركزي بهعنوان لنگ//رگاه اصلي ثبات و آرام//ش در اقتصاد كشور، نقش پررنگي در جامعه برعهده دارد و اثربخشي سياستها و تصميمگيريهاي اقتصادي در راستاي دستيابي به ثبات مالي و بهبود فضاي كس//بوكار، نيازمند كاركرد اصولي و آزادانه اين نهاد سياس//تگذار است. ب//ا اين حال يك//ي از پايهايتري//ن الزامات دس//تيابي به موارد فوق به مقوله استقالل بانك مرك//زي برميگردد كه ميتواند تاثير بسزايي در نقشآفريني اين نهاد در توسعه اقتصادي كشور داشته باشد.

مساله استقالل بانك مركزي بهعنوان يكي از مباحث كليدي در بانكداري نوين مطرح است و به ندرت ميتوان كشوري را يافت كه در زمينه كنترل تورم و اجراي سياستهاي پولي به موفقيت دست يافته باشد اما از بانك مركزي مستقلي برخوردار نباشد.

ب//ا اين حال به نظر ميرس//د با توجه به فضاي خاص كشور و خواستههاي غيرمتعارف برخي ارگانها و افراد، براي اعمال سليقه بر سياس//تهاي اقتصادي دولته//ا در طول س//اليان گذش//ته، بانك مركزي جمهوري اس//المي ايران با محدوديتهاي اجرايي و نظارتي متعددي روبهرو است كه آزادي عمل و استقالل را از اين بانك سلب كرده است.

همانگونهكهرييسكلبانكمركزيمعتقد اس//ت كس//ي كه در راس بانك قرار ميگيرد بايد از اس//تحكام راي برخوردار باشد و وقتي تصميمگيريميكند،نميتواندباتزلزلتصميم خود را اجرا كند بنابراين بايد با قوت تصميمات را دنبال كند تا بتوان ثبات و آرامش را در فضاي اقتصادي كشور حاكم كرد.

بدون ش//ك عدم استقالل يا پايين بودن درجه اس//تقالل بان//ك مرك//زي در عمل هزينههاي گوناگوني در سياستگذاري پولي ايجاد خواهد كرد ك//ه مهمترين آن، ايجاد تورمهاي باال در اقتصاد اس//ت زيرا دولتها معموال ب//ه دنبال اه//داف كوتاهمدت خود هستند و زماني كه بانك مركزي از استقالل كافي برخوردار نباش//د، دول//ت ميتواند از قدرت خلق پول در راستاي اهداف سياسي خود استفاده كند.

همانگونه كه در دورههاي گذشته شاهد اين موضوع بودهايم كه روساي بانك مركزي در مقابل خواستههاي غيرمتعارف دولتها از جمله چاپ اسكناس، قادر به دادن پاسخ منفي نبودهاند كه نتيجه آن رش//د بيرويه نقدينگي در كشور بوده است. پشتوانهقويبرخيموسسات از سوي ديگر بسته بودن دست بانك مركزي در نظارت بر بازارهاي پولي و بانكي، يكي از ديگر مواردي است كه ميتواند تاثيرات مخربي در نظام اقتصادي كشور داشته باشد. طبيعي است در شرايطي كه موسسات مالي و اعتباري بدون مجوز بانك مركزي يا از طريق اعطاي مجوز به اجبار، با استفاده از رانت و نفوذ برخي ارگانها و افراد خاص تاسيس ميشوند و بانك يادشده هيچگونه نظارتي بر آنها ندارد، قادر به كشف واقعي حجم نقدينگي و گردش پول نيس//ت زيرا بخش مهمي از گردش پول توس//ط اين موسس//ات صورت ميگيرد كه بانك مركزي قادر به رديابي آن نيست.

در نتيج//ه اين امر منجر به بروز تخلفات و فسادهاي گسترده در شبكه پولي بانكها و موسس//اتي ميشود كه از پايه و اساس با مشكل مواجه بودهاند و بانك مركزي نيز به علت عدم استقالل يا كوتاهي در رسيدگي و نظارت بر اين موسسات، نميتواند از كارايي و عملكرد مطلوب برخوردار باشد كه تبعات آن در قالب بحران موسسات غيرمجازي كه در طول اين سالها همچون يك بيماري به جان اقتصاد كشور افتادهاند، بروز ميكند.

پشتوانه قوي اين موسسات كه از رانتهاي سياسي سرچشمه ميگيرد سد مقاومي در براب//ر كنترل و نظ//ارت بانك مركزي ايجاد ك//رده اس//ت و ناتوان//ي بان//ك مركزي در ساماندهي اين موسسات باعث ورود شوراي امنيت ملي، دستگاه قضايي و مجلس به اين قضيه شده است كه هزينههاي سنگيني براي دستگاه حاكميتي به همراه خواهد داشت.

در نتيجه دستيابي به هر مدل يا الگويي از بانكداري نوين و كارآمد، نيازمند استقالل بانك مركزي است و بدون تحقق اين مهم نميتوان انتظار ايجاد ثبات قيمتها، ثبات مالي و عدم بروز پديده غيرمجازها در آينده را داشت.

در همي//ن حال رييس كل بانك مركزي نيز با اش//راف ب//ر محدوديته//اي موجود و با كنايه نس//بت به جوان//ب، احتياطها و وس//واسهايي كه در اقتصاد كش//ور وجود دارد، اعالم كرد: كس//ي ك//ه در رأس بانك قرار ميگيرد بايد از استحكام راي برخوردار باشد و وقتي تصميمگيري ميكند نميتواند با تزلزل تصميم خود را اجرا كند. چالشهايسكانداربانكمركزي ولياهلل س//يف در حاش//يه جلسه هيات دول//ت در جمع خبرنگاران درباره ش//رايط رياس//ت بانك مركزي در دول//ت دوازدهم تصريح كرد: فكر ميكنم بانك مركزي جاي بسيار حساسي براي اقتصاد است و كسي كه در اين جايگاه قرار ميگيرد بايد همه جوانب، احتياطها و وسواسها را كه در اقتصاد كشور وجود دارد رعايت كند. اين مس//ايل بر همه سطوح اقتصادي كشور تاثيرگذار است.

وي تاكيد كرد: بان//ك مركزي، لنگرگاه اصلي ثبات و آرامش اقتصاد است.كسي كه در راس بانك قرار ميگيرد بايد از استحكام راي برخوردار باش//د. وقت//ي تصميمگيري ميكن//د، نميتواند با تزل//زل تصميم خود را اجرا كند بنابراين بايد با قوت تصميمات را دنب//ال كند كه بتوان//د در اقتصاد ثبات و آرامش ايجاد كند. پروندهغيرمجازهادرگامآخر سيف همچنين در پاسخ به سوالي درباره سپردهگذاري بانكي گفت: فكر ميكنم االن سپردهگذاران عزيز، ذهنيت دقيقتري نسبت به موض//وع دارند. در مورد س//پردهگذاران تعاونيه//اي ادغامي در كاس//پين تا 100 ميليون را تعيين تكليف كرديم و خوشبختانه االن شرايط مناس//ب است. در آينده مبالغ باالتر را هم اعالم خواهيم كرد.

رييس كل بانك مركزي خاطرنشان كرد: غير از تعاونيهاي منحله ادغامي در كاسپين س//ه تعاوني ديگر هم داريم كه غيرمجازند و ب//ه زودي وضعيت آنه//ا را تعيين و اعالم خواهي//م كرد. بع//د از آن اع//الم ميكنيم كه هيچگونه موسس//ه غيرمجازي در كشور نخواهيم داش//ت. از مردم تقاضا ميكنيم از اين به بعد، دقت كنند و به هيچوجه نسبت به موسساتي كه با نرخهاي فريبنده پولهاي مردم را جمع ميكنند و معلوم نيست چطور ميخواهند پاسخگو باشند، اقدامي نداشته باشند و تنها به موسسات و بانكهاي مجاز مراجعه كنند.

وي تصري//ح كرد: در رابط//ه با بانكها و موسس//ات مجاز، قانون ي//ك مصوبه خوب داشته و االن درحال اجراست، آن هم تشكيل صندوق ضمانت سپرده است. براساس آن تا سطحي از سپردهها پوشش بيمهاي مناسب داشته و از اين نظر رفع نگراني شده است.

سيف گفت: همانطور كه گفته شد ظرف چند روز آينده ميتوانيم اعالم كنيم كه هيچ موسسه غيرمجازي در كشور نداريم، ساماندهي موسسات غيرمجاز حركتي جدي بود. از بين بردن بسترهاي فساد بسيار موثر است البته بنا برحجم و اهميت آن مقاومتهاي زيادي شده و هزينههاي زيادي براي مديران بانكها ايحاد كرده است كه در قالب شايعات بيپايه و اساس وجود داشت. خوشحالم اين وضعيت نابسامان و ناهنجار در حال خاتمه يافتن است و ميتواند ثبات را به جامعه كشور برگرداند.

ريي//س كل بانك مرك//زي در خصوص بخش ثبات ارزي نيز گفت: اگر اين وضعيت را با گذش//ته مقايسه كنيم ميبينيم دوران باثباتي داشتيم. حركتي را شكل داديم كه از شوكهاي آينده جلوگيري ميكند، يكي از اساسيترين نقشهايي كه بانك مركزي در بخش اقتصاد دارد اين است كه ديدهباني كرده و هرگونه شوك محتملي كه در اقتصاد نوس//ان ايجاد كن//د را پيشبين//ي كند. با پيشبيني به موقع ميتوان عكسالعملهاي الزم ب//راي خنثيس//ازي ش//وكهايي كه ميتواند به اقتصاد لطمه بزند را ايجاد كرد. به نظرم بانك مركزي اين وظايف را نس//بتا به نحو مطلوب انجام دهد.

س//يف در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه مردم هن//وز درب//اره بازپسگي//ري برخي از س//پردههاي خ//ود از كاس//پين و برخي موسس//ات مانند ثامن نگراني دارند، گفت: ضمن درك مناس//ب از ش//رايط هموطنان عزيز، بخش عمدهاي از اين مس//اله به اين موضوع برميگردد كه برخي از اين موسسات سابقه بيش از 20 سال دارند. در زمانهايي ك//ه بايد از فعاليت آنها جلوگيري ميش//د و اجازه رش//د به آنها داده نميش//د، اگر به موقع اقدام ميشد، طبيعتا اين مشكالت را نداشتيم. يكي از چيزهايي كه بانك مركزي پيگيري ميكند، ضمن حل مسايل گذشته اين است كه تدابيري بينديشد كه احتمال وق//وع چنين مش//كالت و مصيبتهايي را ببندد.

س//يف گفت: اين موضوع ب//ا دقت نظر دنبال ميشود، االن جلسات مشتركي بين ق//وه قضاييه، مجلس و بانك مركزي برگزار شده كه هماهنگيهايي دارد صورت ميگيرد تا حداكثر امكان را ايجاد كنيم كه خسارت به حداقل خودش برس//د. به نظرم به اصل مبال//غ در انته//اي دوره ميرس//يم كه بايد تحمل و صبر كرد.

وي در پاسخ به اين سوال كه چه نمرهاي به عملكردت//ان در دولت يازدهم ميدهيد، گفت: هيچ وقت راضي نيستم. فكر ميكنم ك//ه حتما بايد همه تالشمان به كار گرفته شود. البته مس//ووليت ما در حد توانهايي اس//ت كه داريم و بقيه آن لطفي اس//ت كه خداوند به ما عطا ميكند. به نظر ميرس//د توانس//تيم در مجموع اقدامات مثبتي انجام دهي//م كه يكي از آنه//ا همان وعده خاصي است كه اشاره كردم. تبديلريالبهتومان،رفرمپولينيست رييس كل بانك مركزي همچنين گفت: موضوع تومان بعد از تصويب مجلس عملياتي ميشود و قرار نيست اسكناسهاي موجود جمع شود.

س//يف درباره مساله واحد پول و اجرايي ش//دن موض//وع »توم//ان« اظهار داش//ت: همانطور كه ميدانيد، اين مساله به تصويب هيات دولت رس//يد، بع//د از تصويب دولت بهعنوان مادهاي از اليحه پيشنهادي دولت با عنوان »افزايش موادي بر قانون پولي كشور« به مجلس منعكس شده و بعد از بررسي در مجلس و تصويب عملياتي ميشود.

وي با اش//اره به تحليلهايي در اين زمينه افزود: تحليلهايي را نس//بت به اين موضوع ميبينيم كه بهنظرم مبتني بر واقعيت نيست. برخي صاحبنظران معتقدند اين كار هزينههاي زيادي ايجاد ميكند در صورتي كه قرار نيست اس//كناسهاي موجود را جمعآوري كنيم و تومانهاي چاپشده جديد را جايگزين سازيم بلكه با استهالك اسكناسهاي قديم بهتدريج اسكناسهايجديدجايگزينميشوندبنابراين بهمرور اسكناسهاي موجود از رده خارج و كار با نظم و انضباط مناسبي انجام ميشود.

س//يف تصريح كرد: اصليترين هدف از اين كار تطبيق واقعيتهاي پولي با ذهنيت مردم است. ميبينيد مردم هميشه بحث از تومان ميكنند اما با ريال محاسبه ميكنند. اينگونه تناقض در ذهن به وجود ميآيد و بعضي وقتها منجر به اشتباه ميشود ولي با اين اقدام همه چيز ش//فافيت الزم را پيدا ميكند.

رييس كل بانك مركزي افزود: اين اقدام مثبتي اس//ت، گرچه بحث رفرم پولي با اين مساله نبايد تداخل داشته باشد، زماني كه به يك شرايط خاص اقتصادي از نظر ثبات و افق پيشرو برسيم، آن زمان بايد نسبت به حذف صفر از پول مليم//ان اقدام كنيم، كه اميد است در آينده نزديك شاهد آن باشيم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.