بايدها و نبايدهاي فرهنگ مالیاتي

Jahan e-Sanat - - News -

ايران از نظر فرهنگ مالياتي در جايگاه مناسبي در قياس با بسياري از كشورهاي توسعهيافته قرار ندارد و نشانههاي اين ضعف در حوزه فرهنگ مالياتي به وضوح قابل مشاهده است كه در تحقيق انجامش//ده در سال 90 حاكي از پايين بودن س//طح فرهنگ مالياتي از حد متوسط است. البته كنشها و واكنشه//اي م//ردم در برابر تكاليف مالياتي و چالشهاي پي//شروي ادارات ماليات//ي به طور آش//كاري اين موضوع را تاييد ميكند.

حال براي توسعه فرهنگ مالياتي در كشور چه اقداماتي الزم است و اين اقدامات مربوط به كدام طرف )دولت-مودي( است. در اين مقال سعي شده به طور موجز و البته با استقاده از مطالعات انجامشده توسط محققان داخلي و بينالمللي و تجربهها و اندوختههاي مكتسبه خود به عنوان يك كارشناس مالياتي به اين عوامل پرداخته شود و آرزو ميكنيم فرهنگ مالياتي به نمودي از فرهنگ ملي كشور تغيير يابد و اميدواريم فرهنگ مالياتي هم به اين سمت حركت كند گرچه چنين توقع و انتظاري بسيار ايدهآل به نظر آيد.

عدالت مالياتي: همانطور كه اهل فن اظهار داش//تند، عدالت يك مفهوم ارزشي و ذهني است كه با توجه به معيارها و ارزشهاي تعريفشده توسط افراد از فردي به فرد ديگر متغير است ولي اين مطلب دليل بر اين نيست كه نظام مالياتي كشور درجهتاجرايعدالتمالياتيساكتباشدبلكهتغييرقوانينو اصالحات صورتگرفته نشانه توجه و دغدغه دولتمردان نسبت به اين موضوع مهم است.

شفافيت مالياتي: در تعريف شفافيت آمده است هر چيز لطيف كه پس از وي چيزهاي ديگر را بتوان ديد مانند آب يا هر چيز لطيف و نازك كه اشيا نمايان شود مانند بلور و شيشه. بنابراين منظور ازشفافيت مالياتي را بايد ميزان وضوح درآمد واقعي هر شخص حقيقي يا حقوقي كه در داخل كشور بابت هر نوع فعاليت، توليد يا ارائه خدمت به دست ميآورد تعريف كرد. در اين ارتباط افش//اي اطالعات توس//ط اشخاص يك اصل مهم در توسعه شفافيت مالياتي است كه در كشورهاي توسعهيافته از جايگاه اساس//ي برخوردار است. البته در اين كشورها شفافيت از سطح يكساني برخوردار نبوده و هر چه كشورهادرزمينههاياجتماعيوفرهنگيتوسعهيافتهترباشند، از ميزان شفافيت مالياتي بيشتري برخوردار هستند كه در اين ميان كشورهاي نروژ، سوئد و فنالند از جايگاه ممتازي برخوردار هستند به طوري كه در نروژ همه مردم اين كشور قادرند از ميزان درآمد تمام افراد صرفنظر از اينكه در چه پست و مقامي هستند، آگاه شوند.

به گفته بانك جهاني حدود 90 درصد از كش//ورها نوعي نظام افشاسازي دارند كه حدود نيمي از آنها با درجات مختلف به عموم مردم اجازه دسترسي ميدهند و اين مطلب يكي از مهمترين عوامل مهم در ارتقاي فرهنگ مالياتي كشورهاي فوق به ش//مار ميرود. با اين حال در كشور ما در حالحاضر ح//دود 40 درص//د اقتصاد كش//ور، زيرزميني اس//ت كه به ش//كلهاي مختلف از پرداخت مالي//ات فرار ميكنند و اين جداي از اشخاصي هستند كه در ادارات مالياتي داراي سابقه مالياتي بوده ولي بخش//ي از درآمدهاي آنان به دليل كتمان آن در فرآيند محاسبه و مطالبه ماليات قرار نميگيرد و اين موضوع براي كشوري كه قصد رقابت با كشورهاي منطقه و حتي ساير كشورهاي رو به رشد را دارد، تاسفآور است. براي رس//يدن به يك نظام مالياتي ش//فاف در كشور در وهله اول بايد اين ش//فافيت در رفتار سياستمداران و صاحبمنصبان دولتي و حكومتي و نهادهاي وابسته به حاكميت اتفاق بيفتد. بنابراين براي اصالح رفتار مردم عادي بايد ابتدا شاهد اصالح رفتار مسووالن كشور در زمينه انجام تكاليف قانوني مربوط به ماليات بوده و س//پس به دنبال ابزارهاي قدرتمند ديگري همچون ماليات بر ارزشافزوده و نصب سامانههاي فروشگاهي و مهمتر از همه آنها اجراي طرح جامع مالياتي رفت. ش//ايد بت//وان اظهار كرد يكي از داليل مه//م در عدم تحقق هدف اصلي در اجراي ماليات بر ارزشافزوده را همان عدم شفافيت در رفتارهاي بزرگان عالم سياست و اقتصاد كشور تعريف كرد. دول//ت بابت اجراي ماليات بر ارزشافزوده به دنبال دو هدف بود؛ يكي شفافسازي فعاليتهاي اقتصادي كشور و ديگري گسترش پايههاي مالياتي كه مهمترين آن شفافسازي تمام فعاليتهاي اقتصادي كشور است كه اگر اين قانون در سالهاي اخيربهدرستياجراميشد،بيترديدهماكنونشاهدشكوفايي در توسعه و سازندگي كشور ميبوديم.

يكي ديگر از ابزارها در ايجاد شفافيت مالياتي ملزم كردن بخش عمدهاي از صاحبان مشاغل به استفاده از سامانههاي فروش//گاهي اس//ت كه در صورت تحقق آن ميزان فروش يا درآمد موديان مش//خص خواهد ش//د كه البته بنا به ظواهر امر بسياري از موديان مالياتي با وجود خريداري و نصب اين س//امانه، دريافتهاي خود را خارج از آن انجام ميدهند كه به نظر ميرسد سازمان امور مالياتي در اين خصوص نياز به يك اهرم الزامآور قويتري دارد. مورد ديگر در ايجاد شفافيت مالياتي اجراي تمام و كمال طرح پيشرفته جامع مالياتي كشور اس//ت كه يكي از طرحهاي مهم ملي اس//ت و از كشورهاي پيش//رفتهاي كه اين طرح را اجرا كردهاند، الگوبرداري شده اس//ت. طرح جامع مالياتي براي اجراي موفقيتآميز نياز به آمادهس//ازي زيرساختها در سازمان امور مالياتي و بسياري ديگر از دس//تگاههاي دولتي و اصالح برخي از قوانين جاري كشور اعم از قانون تجارت و ساير قوانين باالدستي كشور دارد چراكه اين طرح بسياري از دستگاههاي دولتي و غير دولتي نظير بانكها و گمرك را درگير خواهد كرد و در صورت عدم بسترسازي مناسب بيم آن ميرود كه به سرنوشت طرح ماليات بر ارزشافزوده دچار شود. وضعيتقوانينوسيستممالياتيكشور هرچه سيس//تم مالياتي پيشرفته، نظاممند و كارآم/دتر باشد در ارتق/اي فرهن/گ مالي/اتي م/وثر خواهد بود. بسياري از اقتصاددانان، فرهنگ مالياتي را صرفا درجهاي از پيشرفته بودن نظام مالياتي تعريف ميكنند، به اين ترتيب كه هر چه نظام مالياتي كش//ور پيش//رفته و نظاممند شود ميتواند در ارتقاي فرهنگ مالياتي مردم مفيد باشد. البته در اين زمينه اقدامات مطلوب و خوبي انجام ش//ده و اقدامات مهم ديگري نيز در حال انجام است.

برندين/گ: اهميت و ضرورت برندسازي درسازمانها بر هيچ كس پوشيده نيست. برندينگ يك امر اساسي، پايهاي و ضروري است. اين برندسازي است كه ارزش باورنكردني را براي شركتها و سازمانها ميآفريند.

متاس//فانه سازمان امور مالياتي كش//ور در اين خصوص اقدامات موثر و مفيدي انجام نداده و سخت است گفته شود بخش اعظمي از كاركنان اين سازمان از اينكه خود را در زير پرچم و برند سازمان معرفي كنند اكراه داشته و دارند و بعضا برخي از امور ناپس//ند، موجب ش//ده افراد در اين خصوص و معرفي محل كار خود به ديگران، س//كوت اختيار كنند. اين در حالي است كه يكي از داليل وفاداري كاركنان به سازمان و انجام صادقانه وظايف سازماني تصوير ذهني مثبت نسبت به برند آن سازمان است كه امروزه آگاهانه يا ناآگاهانه از اين موضوع غفلت شده است.

اگر س//ازمان امور مالياتي در جهت جبران اين كاس//تي برآي//د و به دنبال ايجاد برند جذاب و قوي در ذهن كاركنان خود باشد مطمئنا قدم مهمي در جهت افزايش بهرهوري و سالمت سازماني برداشته است. اگر هدف سازمان و اقدامات آن ناظر بر اين باشد كه كاركنان به آرم سازمان به عنوان يك پرستيژ و ش//خصيت نگاه كنند بايد اميدوار بود سازمان به بسياري از اهداف كالن خود از جمله ارتقاي فرهنگ مالياتي در آينده دست يابد.

از طرف ديگر برندينگ صرفا اختصاص به كاركنان ندارد بلكه بايد به دنبال اين بود كه آرم سازمان امور مالياتي در نزد مردم به عنوان يك نماد در جهت اعتالي كش//ور نگريسته شود. آموزشقوانينمالياتيبهمردمدرسطحگسترده آگاهي دادن اطالعات و قوانين مالياتي به مردم به طور عام و موديان مالياتي به طور خاص روش موثري در تقويت تعامل مثبت مردم با كاركنان ادارات مالياتي و انجام تكاليف قانوني توسط موديان است. هر چه مردم نسبت به قوانين و مقررات مالياتي آشنايي بيشتري داشته باشند عالوه بر آنكه در انجام تكايف خود بهتر عمل خواهند كرد به تبع آن احتمال اينكه در پرداخت ماليات عملكرد بهتري را شاهد باشيم افزايش خواهد يافت. به اميد جامعهاي كه مردمان آن با شور و اشتياق ماليات حقه خود را همچون خمس و زكات پرداخت كنند. * نماينده سازمان امور مالياتي در هياتهاي حل

اختالفمالياتي

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.