توسعه اقتصادي کشور امكانپذیر است؟

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

ضي/اء مصب/اح*- توس//عه اقتصادي الزمهاش س//اختار اقتصادي منسجم، آزاد و رقابتي است تا بازار بتواند نقش اساسي خود را ك//ه تعيين قيمتهاي عادالنه، راهنمايي فعاالن اقتصادي در امر س//رمايهگذاريهاي جدي//د و به تب//ع آن تقويت انگي//زه توليد بهتر و بيش//تر آن هم قاب//ل رقابت حداقل در س//طح منطقه، تجارت مفيد و غيرداللي البته توام با پاسخگويي همه دستاندركاران كه مدعي گامبرداري در مس//ير منافع ملي است، ايفا كند.

در شرايط اقتصاد دولتي- نفتي فعلي كه بخش عظيمي از حج//م اقتصاد در اختيار حاكميت، شركتها و بنگاههاي فرادولتي، سهميهبگير، غيرپاسخگو، بدون كنترل ...و ق//رار دارد، طبيعتا بازاري به معنا و مفهوم واقعي نخواهيم داش//ت زيرا اقتصاد دولتي بزرگترين بازيگر در عرصه توليد و تجارت بوده و بخش خصوصي به دليل كوچكي وزن خ//ود در برابر اقتصاد بخش دولتي و بخش عمومي، قادر به رقابت با بنگاهها و موسسات دولتي، حاكميتي و شبهدولتي نيست.

ام//روز كلي//ه منابع درآمدي كش//ور از منابع نفتي و گاز گرفته تا حدودي ماليات و ساير درآمدها كه بودجه كشور وابسته به آن اس//ت، در اختيار و تحت كنترل دولت قرار دارد.

در اين وضعيت تخصيص منابع طبعا در جهت منافع اقتصادي و سياس//ي حاكميت انجام ميش//ود نه براس//اس نيازهاي واقعي اقتصاد كش//ور كه منافع ملي و مصالح عامه مردم را تامين كند.

نتيجه عدم تخصيص بهينه منابع همين بس كه به اعتبار علم و تجربه هرچه منابع نفتي ما در س//الهاي قب//ل از دولت فعلي افزايش يافت، كس//ر بودجههاي ساالنه نيز افزونتر ش//ده و متغيرهاي كالن اقتصادي نظير تورم، بيكاري، كاهش سرمايهگذاري، بهرهوري، رشد اقتصادي،كارآفريني، انگيزه خدم//ت در مس//ير تامي//ن مناف//ع ملي و حفظ ارزش پ//ول ملي، فرار مغزها و ديگر متغيره//اي كالن، در جايگاه نامطلوبتري قرار گرفت.

از طرفي، اما درآمدهاي نس//بتا هنگفت نفت//ي ك//ه منش//أ آن فع//ل و انفع//االت درونسيس//تمي نب//وده، روند توس//عه را از مس//ير اصلي خود منحرف ميكند هر چند ميتوان در بخشهايي كه ارتباط با ايدئولوژي يا استراتژيهاي نظامي دارد، پيشرفتهايي مشاهده كرد اما در بسياري بخشهاي ديگر دچار توقف يا پسرفت بودهايم.

زماني كه اقتص//اد در بخشهاي خاصي با توس//عه مواجه است و در بخشهاي مهم ديگر عقب ميماند، آن را توس//عه نامتوازن ميگويند. بر اين مبنا بايد به صراحت گفت: در كش//ور ما »توسعه بهطور نامتوازن انجام شده« زيرا روند تصميمگيريهاي اقتصادي و اج//راي آن از الزامات علم اقتصاد تبعيت نميكند.

به نظر ميرسد با بودن ديوانساالري حاكم به روال گذشته، تغيير و تحولي قابل اهميت و چشمگير در ساختار اقتصاد دولتي، رانتي و نفتي آنچنان كه الزمه پيشبرد برنامهها باشد، به وجود نيامده است.

رويه تصميمسازيها و اجراي برنامههاي اقتصادي، رفاهي، اجتماعي به روال گذشته متاس//فانه در دور دوم دولت روحاني كه تا پاي//ان همين ماه ش//كل ميگي//رد، بر ريل توسعه اقتصادي و رونق واقعي با تضادهاي موجود بين مراكز قدرت قرار نخواهد گرفت مگ//ر اينكه تيم منتخب و مبعوث اقتصادي ب//ه احتمال قوي ب//ا همين وزي//ر و نگاه با هم//ه اما و اگرها ك//ه تاييد آنان در مجلس ظاهرا با مش//كلي مواجه نخواهد شد، با در اختيار داش//تن امكانات الزم و بدون تشتت و »سهمخواهي خوديهاي بانفوذ« آگاهانه با وقوف به راهكارها، دست به كاري زند كه غصه سر آيد.

جامعه انتظار دارد با كم شدن فشارهاي ناشي از اقتصاد دولتي كه روحاني به دفعات ط//ي دوران انتخابات ب//ه آن ميپرداخت، طبق س//وگندي كه براي دومين بار در روز مش//روطيت ياد ميكند، نظام اقتصادي از تنگناهاي موجود رها شود، هر چند تا زماني كه فس//اد مالي گس//ترده از ساحت اقتصاد ايران زدوده نشود و مجموعه اقتصاد دولتي و نفتي به يك منظومه اقتصاد آزاد -رقابتي تحول نياب//د، اميد چنداني به موقعيتهاي ايجادش//ده در جه//ت تامين رف//اه عمومي جامعه نميرود.

انتظار جامعه صبور و انديشمند باالخص 30 ميلي//ون ج//وان ام//روز تحصيلك//رده درون كش//ورمان در يكص//د و يازدهمي//ن سالگرد نهضت مش//روطيتخواهي ايرانيان با حماس//هاي ك//ه با هم//ه محدوديتها و مقاومتها در »انتخابات 29 ارديبهشت« با انتخاب بد از بدتر و به صورت نوعي رفراندوم آفريد در حدي است كه وضعيت و تنگناهاي موج//ود از هر لحاظ به تدريج رفع ش//ود و آس//ايش و آرامش، س//المت جسم و روان، ش//ادي، خالقيت، صداقت، ايمان، انسانيت، دلس//وزي، وطنخواهي، عزت نفس، روحيه خدمت، آيندهنگري، توان برنامهريزي، رعايت حقوق ش//هروندي و اصول ب//ر زمين مانده همين قانون اساسي با همه كم و كسريها در زمينه آزاديهاي مطبوعات، اجتماعات، انتخابات ...و در يك كلمه عدالت را به عيان مشاهده و بهطور پيوسته احساس، لمس و رويت كنند.

تاكي//د مك//رر اينكه برنامهري//زي براي دستيابي به توس//عه پايدار از لحاظ كمي و كيفي ميتواند نقشي اساسي را در رساندن اي//ران و ايراني به جاي//گاه درخور، ايفا كند ب//ه اين معن//ا كه درصورت توج//ه واقعي و باورمندانه به خواس//ت جامعه عدم گرايش ب//ه فرار مغزها يعني اصليترين و گوياترين مالك توس//عه حاصلش//دني است و منافع واقعي ملي و پيشرفت از هر لحاظ همزمان تحقق مييابد.

* دبير کانون علوم اداري ایران

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.